Παναγής Κωνσταντινίδης (Calpak): Από τον ηλιακό θερμοσίφωνα στη «θερμική μπαταρία» του σπιτιού

Παναγής Κωνσταντινίδης (Calpak): Από τον ηλιακό θερμοσίφωνα στη «θερμική μπαταρία» του σπιτιού
Ο διευθύνων σύμβουλος της Calpak μιλά στο Fortune Greece για το νέο σύστημα ζεστού νερού που σχεδιάστηκε στην Κόρινθο, το τριετές επενδυτικό πλάνο και τη φιλοδοξία της ελληνικής εταιρείας να γίνει προμηθευτής αναφοράς για τους ευρωπαϊκούς ομίλους θέρμανσης.

Με πέντε δεκαετίες παρουσίας στην αγορά των ηλιακών θερμικών συστημάτων και το 55% των πωλήσεών της να προέρχεται από 40 αγορές του εξωτερικού, η Calpak διευρύνει τη δραστηριότητά της στην αποθήκευση και τη διαχείριση της θερμικής ενέργειας. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Παναγής Κωνσταντινίδης, μιλώντας στο Fortune Greece, εξηγεί πώς η διάδοση των αντλιών θερμότητας στην Ευρώπη δημιουργεί ζήτηση για συστήματα αποθήκευσης θερμότητας και ανοίγει για την ελληνική βιομηχανία την προοπτική συνεργασιών με μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους θέρμανσης.

Η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία ξεχωρίζουν στον εξαγωγικό σχεδιασμό της εταιρείας, ενώ το τριετές επενδυτικό πλάνο προβλέπει νέες γραμμές παραγωγής στην Κόρινθο για να στηρίξει την ανάπτυξη των νέων προϊόντων. Το πρώτο από αυτά είναι το X2, η «θερμική μπαταρία» του σπιτιού, με την οποία η Calpak φέρνει στην οικιακή αγορά μια λύση που έχει ήδη εφαρμόσει σε ξενοδοχεία και νοσοκομεία.

Για τον Π. Κωνσταντινίδη, το στοίχημα είναι η ταχύτητα με την οποία η Calpak θα αξιοποιήσει την τεχνογνωσία πέντε δεκαετιών για να αναπτύξει νέα προϊόντα και να αυξήσει την παραγωγική της δυναμικότητα. «Τα επόμενα 10 χρόνια θέλουμε κάθε σπίτι και κάθε κτίριο να έχει φρέσκο, καθαρό, άφθονο ζεστό νερό με τη μικρότερη δυνατή ενέργεια, φτιαγμένο στην Ελλάδα», αναφέρει χαρακτηριστικά. Η φιλοδοξία της Calpak είναι να βάλει ελληνική υπογραφή σε μια ευρωπαϊκή αγορά που αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς.

Η Calpak μετρά πέντε δεκαετίες στην αγορά των ηλιακών θερμικών συστημάτων. Κοιτάζοντας αυτή τη διαδρομή, ποια στιγμή θεωρείτε ότι άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο για την εταιρεία;

Η Calpak ιδρύθηκε το 1975, ως θυγατρική της BP, και ένα χρόνο μετά δημιούργησε το πρώτο εργαστήριο ελέγχου απόδοσης ηλιακών συλλεκτών στην Ευρώπη. Από την αρχή, λοιπόν, αυτό που γνωρίζαμε καλά να κάνουμε είναι να μετράμε, να αποδεικνύουμε, να βελτιώνουμε. Το νέο κεφάλαιο άνοιξε, όταν δύο διαφορετικά στοιχεία συναντήθηκαν. Το smart factory στην Κόρινθο, που μας έδωσε σταθερή ποιότητα και δυναμικότητα και μια ομάδα Έρευνας και Τεχνολογίας με ταλαντούχους μηχανικούς, που μας έδωσε το όραμα. Εκεί κάναμε την πιο σημαντική μετάβαση μέχρι σήμερα από κατασκευαστές ηλιακού θερμοσίφωνα σε δημιουργοί ολοκληρωμένων λύσεων θερμικής ενέργειας.

Σε αυτή τη διαδρομή έρχεται και η δική σας ανάληψη της διοίκησης. Τι θελήσατε να φέρετε στην Calpak;

Ήθελα να τιμήσω την πορεία των πέντε δεκαετιών της Calpak, με τις αξίες και το όραμα που τη στήριξαν, και πάνω σε αυτό το θεμέλιο να χτίσω ψηλότερα, μαζί με τον αδερφό μου. Με καθοδηγούν τρεις προτεραιότητες. Η τεχνολογία στην παραγωγή και στον σχεδιασμό των προϊόντων, η εξωστρέφεια και η επένδυση στις δεξιότητες των ανθρώπων μας. Στόχος μου είναι να παραδώσω μια Calpak ακόμη πιο δυνατή στην επόμενη γενιά.

Σήμερα, η Calpak εισέρχεται σε μια νέα φάση ανάπτυξης, με στόχο να περάσει από τους ηλιακούς θερμοσίφωνες σε ολοκληρωμένες λύσεις παραγωγής, αποθήκευσης και διαχείρισης θερμικής ενέργειας. Ποια ευκαιρία διακρίνατε στην αγορά που σας οδήγησε σε αυτή την κατεύθυνση;

Διαπιστώσαμε ότι οι καταναλωτές θέλουν άφθονο, καθαρό ζεστό νερό κάθε μέρα, και ο θερμοσίφωνας είναι το μέσο για να το έχουν. Με αυτή τη σκέψη σχεδιάζουμε σήμερα τα προϊόντα μας. Την ίδια στιγμή αλλάζει και το σπίτι. Αντλίες θερμότητας, φωτοβολταϊκά και ηλιοθερμικά δουλεύουν πλέον μαζί και χρειάζονται κάτι που να τα συνδέει. Αυτό είναι η αποθήκευση και η διαχείριση της θερμικής ενέργειας, ο τομέας όπου έχουμε 50 χρόνια τεχνογνωσίας. 

Η θερμότητα είναι η χρησιμότερη μορφή ενέργειας, αφού αντιστοιχεί στο 50% της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας και το νερό είναι ο πιο οικολογικός τρόπος να την αποθηκεύουμε. Ένα καλά σχεδιασμένο δοχείο γίνεται μια «θερμική μπαταρία» για το σπίτι και το ξενοδοχείο, με χαμηλότερο κόστος και μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα από μια μπαταρία ηλεκτρισμού. Οι νέοι κανονισμοί για την ενεργειακή απόδοση και την ποιότητα του πόσιμου νερού (Οδηγία ΕΕ 2020/2184) ανεβάζουν τον πήχη, και αυτό ευνοεί όποιον διαθέτει τεχνολογία, εργαστήρια και πιστοποιήσεις. Εμείς το είχαμε ήδη αποδείξει με τη σειρά X-Flow, που έχει διακριθεί διεθνώς και λειτουργεί σε χιλιάδες απαιτητικές εφαρμογές, όπως νοσοκομεία και ξενοδοχεία 5 αστέρων. Στην ISH 2025 της Φρανκφούρτης παρουσιάσαμε το X2, το πρώτο δοχείο οικιακής χρήσης με τεχνολογία X-Flow.

Με αφετηρία τη νέα γενιά συστημάτων ζεστού νερού που ετοιμάζετε, ποιες ανάγκες και κατηγορίες πελατών επιδιώκετε να καλύψετε;

Για πρώτη φορά, το ελληνικό σπίτι αποκτά φρέσκο ζεστό νερό με πολύ υψηλή απόδοση, δηλαδή άφθονο νερό με χαμηλή κατανάλωση ενέργειας. Το μυστικό βρίσκεται στον σχεδιασμό του X-Flow. Το δοχείο αποθηκεύει ενέργεια, όχι το νερό που θα πιείτε ή θα κάνετε ντους, και το νερό χρήσης ζεσταίνεται στιγμιαία στον εναλλάκτη, τη στιγμή που ανοίγετε τη βρύση, από την αντλία θερμότητας ή όποια άλλη πηγή είναι διαθέσιμη. Ο εναλλάκτης μεταφέρει τη θερμότητα γρήγορα και με ελάχιστες απώλειες, έτσι αξιοποιείται σχεδόν όλη η αποθηκευμένη ενέργεια. Μέχρι σήμερα η τεχνολογία αυτή ήταν μεγάλη και ακριβή, φτιαγμένη για ξενοδοχεία και επαγγελματικές χρήσεις. Με το X2 τη φέραμε σε μέγεθος και κόστος που ταιριάζουν στο ελληνικό διαμέρισμα και στη μονοκατοικία. 

Για την οικογένεια αυτό σημαίνει ζεστό νερό στην επιθυμητή θερμοκρασία, ακόμη και όταν όλοι κάνουν ντους ο ένας μετά τον άλλον. Σημαίνει χαμηλότερη κατανάλωση, γιατί το νερό ζεσταίνεται μόνο όσο χρειάζεται και το σύστημα αξιοποιεί πρώτα τη φθηνότερη πηγή, είτε είναι ήλιος, είτε αντλία θερμότητας, είτε λέβητας. Σημαίνει υγιεινή, γιατί το νερό ανανεώνεται συνεχώς, χωρίς να λιμνάζει σε δοχείο, και ο κίνδυνος λεγεωνέλλας μικραίνει. Στη βρύση φτάνει πάντα φρέσκο, καθαρό νερό. Και σημαίνει αξιοπιστία, με 10 χρόνια εγγύηση και μηδενικές απαιτήσεις συντήρησης. Το σχεδίασε εξ ολοκλήρου η ομάδα Ε&Α μας στην Κόρινθο και θα παρουσιαστεί στην ελληνική αγορά τις επόμενες εβδομάδες.

Αυτή η φιλοδοξία παίρνει μορφή μέσα από το τριετές επενδυτικό πλάνο που έχετε ανακοινώσει. Μπορείτε να μας ξεδιπλώσετε τις βασικές του κινήσεις και πώς θα διαμορφώσουν την επόμενη ημέρα της εταιρείας;

Με το τριετές πλάνο μετασχηματίζουμε την Calpak από βιομηχανία ηλιακών θερμοσιφώνων σε εταιρεία ολοκληρωμένων λύσεων παραγωγής, αποθήκευσης και διαχείρισης θερμικής ενέργειας. Κινείται σε τρεις άξονες. Στην τεχνολογία, με δικό μας λογισμικό και firmware για τα ρομπότ και τα CNC, ώστε οι γραμμές μας να εξελίσσονται από μέσα. Στους ανθρώπους, με το νέο κτίριο στην Κόρινθο που θα φιλοξενήσει σύγχρονες γραμμές παραγωγής, οργανωμένους αποθηκευτικούς χώρους και την Ακαδημία Calpak, και με ένα ενισχυμένο οργανόγραμμα. Στα προϊόντα, με τη νέα γενιά X-Flow, όπου το X2 ανοίγει τον δρόμο.

Στην Κόρινθο, έχετε επενδύσει συστηματικά στην αυτοματοποίηση της παραγωγής. Πόσο καθοριστική είναι αυτή η επιλογή για να μπορεί μια ελληνική βιομηχανία να σταθεί απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό;

Απολύτως καθοριστική. Δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε σε κόστος εργασίας. Η δύναμή μας βρίσκεται στην ποιότητα, στην ταχύτητα και στην αξιοπιστία, και αυτά τα χτίζει η τεχνολογία. Έχουμε έναν ρομποτικό βραχίονα ανά τέσσερις εργαζόμενους, μία από τις υψηλότερες αναλογίες στην Ευρώπη, και την πρώτη βιομηχανική μονάδα στην Ελλάδα με ιδιωτικό δίκτυο κινητής, σε συνεργασία με την COSMOTE και την Ericsson. Εκεί τα μηχανήματα μιλούν μεταξύ τους και μαζί μας σε πραγματικό χρόνο. 

Η αυτοματοποίηση δημιούργησε θέσεις εργασίας. Δεν αντικατέστησε ανθρώπους, τους μετακίνησε σε ποιοτικό έλεγχο, προγραμματισμό, συντήρηση και βελτίωση. Το προσωπικό μας είναι σήμερα διπλάσιο από πριν ξεκινήσουν οι επενδύσεις, με δουλειές πιο εξειδικευμένες και καλύτερα αμειβόμενες. Οι άνθρωποί μας είναι και πιο ικανοποιημένοι, γιατί βλέπουν πόσο παραγωγικοί μπορούν να γίνουν με λιγότερη σωματική κούραση.

Από τη ρομποτική μέχρι το ιδιωτικό δίκτυο 5G και τη μηχανική μάθηση, πού βλέπετε τη μεγαλύτερη διαφορά στην καθημερινή λειτουργία του εργοστασίου; Μπορείτε να την αποτυπώσετε με ένα συγκεκριμένο παράδειγμα;

Στη συγκόλληση. Παλιά ένα ελάττωμα το ανακαλύπταμε στον τελικό έλεγχο στεγανότητας, όταν η ζημιά είχε ήδη γίνει. Σήμερα, ένας αλγόριθμος machine learning παρακολουθεί κάθε ραφή την ώρα που γίνεται και διορθώνει τις παραμέτρους πριν εμφανιστεί πρόβλημα. Το αποτέλεσμα είναι απλό. Ο πελάτης στη Γαλλία ή στην Ιταλία παίρνει ακριβώς το ίδιο προϊόν με τον πελάτη στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη. Και τα συστήματά μας κρατούν κατά μέσο όρο πάνω από 20 χρόνια, με βάση τα στατιστικά μας από το 1975. 

Το ιδιωτικό δίκτυο προσθέτει μια δεύτερη διάσταση, αφού τα δεδομένα μάς ειδοποιούν πριν προκύψει διακοπή σε μια μηχανή. Έτσι έχουμε λιγότερες στάσεις και σταθερές παραδόσεις στην αιχμή της σεζόν. Το επόμενο βήμα είναι να γράψουμε εμείς το λογισμικό των ρομπότ μας.

Πίσω από αυτή την τεχνολογική εξέλιξη βρίσκονται οι άνθρωποι της εταιρείας. Πώς αλλάζουν οι δεξιότητες που χρειάζεστε και ποιος θα είναι ο ρόλος της Ακαδημίας Calpak;

Ένα ρομπότ αξίζει όσο ο άνθρωπος που το προγραμματίζει, το συντηρεί και το βελτιώνει. Γι’ αυτό επενδύουμε στην τεχνολογία και, πάνω απ’ όλα, στους ανθρώπους μας. Περνάμε από τον χειριστή στον τεχνικό, με προγραμματισμό ρομπότ και CNC, ανάλυση δεδομένων, lean παραγωγή και διαρκή ποιοτικό έλεγχο. Ενισχύουμε το οργανόγραμμα με ρόλους όπως Lean Production Manager, Production Planner, Product Transformation Manager και Head of Digital Transformation. 

Η Ακαδημία Calpak, στο νέο κτίριο στην Κόρινθο, θα είναι το σπίτι αυτής της μετάβασης. Θα εκπαιδεύει νέους εργαζομένους στις γραμμές και στην ασφάλεια, θα αναβαθμίζει τις δεξιότητες των ανθρώπων που ήδη έχουμε και θα εκπαιδεύει εγκαταστάτες και συνεργάτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ώστε ο τελικός πελάτης να απολαμβάνει σωστή εγκατάσταση και πραγματική απόδοση. Η Κορινθία κερδίζει μια βιομηχανία που κρατά τα ταλέντα στον τόπο τους, με δουλειά υψηλής εξειδίκευσης.

Παναγής Κωνσταντινίδης, Διευθύνων Σύμβουλος Calpak

Με παρουσία σε 40 αγορές και περισσότερο από το μισό των πωλήσεών σας να προέρχεται από το εξωτερικό, πώς χτίσατε το εξαγωγικό σας δίκτυο;

Με εμπιστοσύνη, χτισμένη πάνω σε τρεις πυλώνες. Η σταθερή ποιότητα της ρομποτικής παραγωγής, οι ευρωπαϊκές πιστοποιήσεις όπως το Solar Keymark, που λειτουργούν σαν διαβατήριο, και οι μακροχρόνιες συνεργασίες με τοπικούς διανομείς σε κάθε χώρα. Σήμερα το 55% των πωλήσεών μας πηγαίνει σε 40 αγορές.

Πάνω σε αυτή τη βάση, ποιες αγορές βλέπετε να προσφέρουν το μεγαλύτερο περιθώριο για την επόμενη φάση της ανάπτυξής σας;

Πρώτα η Ευρώπη, γιατί η αντλία θερμότητας φέρνει μαζί της την ανάγκη για αποδοτική αποθήκευση θερμικής ενέργειας και φρέσκο ζεστό νερό. Η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία ξεχωρίζουν. Δίπλα τους βλέπουμε μεγάλες δυνατότητες στη Μέση Ανατολή και στην Αφρική.

Κοιτάζοντας την επόμενη δεκαετία, ποια θέση θέλετε να έχει η Calpak στη διεθνή αγορά θερμικής ενέργειας και ποιο θεωρείτε το μεγαλύτερο στοίχημα για να φτάσετε εκεί;

Θέλουμε να είμαστε ο ευρωπαίος κατασκευαστής αναφοράς για την παραγωγή, αποθήκευση και διαχείριση ζεστού νερού και θερμικής ενέργειας, η «θερμική μπαταρία» και το σύστημα ενεργειακής διαχείρισης δίπλα σε κάθε αντλία θερμότητας. Ένα brand που ο εγκαταστάτης εμπιστεύεται και ο τελικός χρήστης «ξεχνά», γιατί απλώς δουλεύει, και ένας αξιόπιστος συνεργάτης για μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους θέρμανσης.  

Το μεγάλο στοίχημα είναι η ταχύτητα, να μετατρέπουμε την τεχνολογία σε νέα προϊόντα και σε παραγωγική δυναμικότητα πιο γρήγορα από τον ανταγωνισμό. Ξεκινήσαμε πριν από 50 χρόνια για να κάνουμε τον ήλιο προσιτό σε κάθε σπίτι. Τα επόμενα 10 χρόνια θέλουμε κάθε σπίτι και κάθε κτίριο να έχει φρέσκο, καθαρό, άφθονο ζεστό νερό με τη μικρότερη δυνατή ενέργεια, φτιαγμένο στην Ελλάδα.