Αυτός είναι ο λόγος που δεν σε παίρνει ο ύπνος τα βράδια
-
Τα ζεστά χέρια και πόδια βοηθούν το σώμα να ρίξει τη θερμοκρασία του πυρήνα, σήμα απαραίτητο για τον ύπνο.
-
Κρύα άκρα κρατούν το νευρικό σύστημα σε εγρήγορση, δυσκολεύοντας την έλευση του ύπνου.
-
Απλές πρακτικές όπως ζεστό ντους, θερμαντικό επίθεμα ή κάλτσες μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά.
Το να έχεις κρύα πόδια είναι ενοχλητικό σε πολλές περιστάσεις, ιδίως όταν πας για ύπνο.
«Η θερμοκρασία του σώματος καθοδηγεί τον κύκλο του ύπνου μας», λέει ο Kenneth Diller, καθηγητής βιοϊατρικής μηχανικής στο University of Texas at Austin, που έχει μελετήσει εκτενώς τη θερμορύθμιση.
«Ο οργανισμός λειτουργεί καλύτερα όταν ο πυρήνας του σώματος είναι πιο δροσερός και τα άκρα πιο ζεστά».
Δεκαετίες ερευνών δείχνουν ότι άνθρωποι με ζεστά χέρια και πόδια αποκοιμιούνται πιο γρήγορα σε σχέση με όσους έχουν κρύα άκρα. Να γιατί συμβαίνει αυτό — και πώς μπορείς να το εφαρμόσεις στην πράξη.
Η επιστήμη πίσω από το φαινόμενο
Όταν ετοιμάζεσαι για ύπνο, το σώμα σου χρειάζεται να ρίξει τη θερμοκρασία του για να δώσει το σήμα ότι ήρθε η ώρα για ξεκούραση. Παραδόξως, το να ζεστάνεις τα χέρια και τα πόδια βοηθά ακριβώς σε αυτό.
Ο λόγος είναι ότι τα άκρα λειτουργούν ως «ζώνες απαγωγής θερμότητας», εξηγεί ο Diller. Όταν είναι ζεστά, το αίμα ρέει πιο εύκολα προς το δέρμα, επιτρέποντας στη θερμότητα του κορμού να διαφύγει. Καθώς η θερμοκρασία του πυρήνα πέφτει, ο εγκέφαλος λαμβάνει το μήνυμα ότι είναι ώρα για ύπνο.
Αντίθετα, όταν τα χέρια και τα πόδια παραμένουν κρύα, η θερμότητα παγιδεύεται στο σώμα, δυσκολεύοντας την έλευση του ύπνου.
«Το να ζεστάνεις τα άκρα οδηγεί το σώμα εξαιρετικά αποτελεσματικά στον ύπνο», λέει ο Diller. Διαφορετικά, «απλώς μένεις ξαπλωμένος, νιώθοντας άβολα και ανήσυχος».
Οι καλύτεροι τρόποι να ζεστάνεις χέρια και πόδια
Πριν χρόνια, η σύζυγος του Diller είχε θεσπίσει έναν κανόνα στο σπίτι: «Όταν έχω παγωμένα χέρια και πόδια, υπάρχει ένα αδιαπέραστο νοητό τείχος ανάμεσα στις δύο πλευρές του κρεβατιού», θυμάται.
Ευτυχώς, υπάρχουν πολλοί τρόποι να ζεστάνεις τα άκρα σου πριν πέσεις για ύπνο.
Ένα ζεστό ντους ή μπάνιο είναι από τις πιο αποτελεσματικές λύσεις. Ο Diller συνήθως γυμνάζεται το βράδυ και μετά μπαίνει για ντους, αυξάνοντας τη θερμοκρασία προς το τέλος.
«Στην αρχή είναι λίγο επώδυνο, αλλά συνηθίζεις», λέει — διευκρινίζοντας ότι δεν πρέπει να ξεπερνά τους 44°C, όριο όπου υπάρχει κίνδυνος θερμικού τραυματισμού.
Ένα βράδυ παρατήρησε ότι τα χέρια του είχαν κοκκινίσει, ένδειξη ότι το αίμα κατευθυνόταν στα λεγόμενα AVAs (ειδικά αιμοφόρα αγγεία στα χέρια και τα πόδια που ανοίγουν για να απελευθερώσουν θερμότητα). «Σκέφτηκα: ίσως μόλις έκανα μια αξιοσημείωτη ανακάλυψη», λέει.
Ο Diller χρησιμοποιεί επίσης θερμαντικά επιθέματα. Σε ένα πείραμα, έβαλε ένα κάτω από το μαξιλάρι του, ώστε να ζεστάνει την περιοχή του αυχενικού τμήματος της σπονδυλικής στήλης, που παίζει ρόλο στη ρύθμιση της θερμοκρασίας.
«Είναι σαν να κρατάς ένα σπίρτο κάτω από τον θερμοστάτη», εξηγεί. «Αλλάζει ολόκληρο το σύστημα θερμορύθμισης».
Μέσα σε λίγα λεπτά, τα χέρια και τα πόδια του έγιναν ζεστά και άνετα.
Και φυσικά, αν δεν θέλεις να κάνεις την ρουτίνα του ύπνου σου περίπλοκη, υπάρχει και η απλούστερη λύση: μαλακές, ζεστές κάλτσες.
Όποια μέθοδο κι αν επιλέξεις, ο στόχος είναι ένας: να αφαιρέσεις ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στον ύπνο. Τα κρύα άκρα κρατούν το νευρικό σύστημα σε συναγερμό· η ζέστη το βοηθά να χαλαρώσει.
«Όσο έχω κρύα χέρια και πόδια», λέει ο Diller, «δεν πρόκειται να κοιμηθώ καλά».
