Αισχροκέρδεια: Σε ΦΕΚ τα μέτρα – Πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ και 63 προϊόντα στο μικροσκόπιο
Δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως οι υπουργικές αποφάσεις για την εφαρμογή των μέτρων κατά της αθέμιτης κερδοφορίας στην αγορά, οι οποίες καθορίζουν τη διαδικασία των ελέγχων, την κλιμάκωση των προστίμων που φτάνουν έως τα 5 εκατ. ευρώ, καθώς και τις 63 κατηγορίες βασικών αγαθών διατροφής και καθημερινής διαβίωσης που τίθενται υπό παρακολούθηση.
Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για την αγορά καυσίμων και το πρόσθετο κόστος διανομής στις νησιωτικές περιοχές.
Ειδικότερα, δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ η υπουργική απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, η οποία εξειδικεύει τα μέτρα περιορισμού φαινομένων αισχροκέρδειας στην αγορά, σε συνέχεια της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 11ης Μαρτίου 2026.
Η απόφαση, με τίτλο «Περιστολή φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας», καθορίζει τη διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων, την κλιμάκωση των προστίμων, καθώς και τον κατάλογο των βασικών αγαθών που θεωρούνται απαραίτητα για τη διατροφή και τη διαβίωση των καταναλωτών και τίθενται υπό παρακολούθηση.
Οι έλεγχοι για τον εντοπισμό φαινομένων αισχροκέρδειας μπορούν να διενεργούνται είτε διοικητικά είτε επιτόπου, αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν καταγγελίας, από τα αρμόδια όργανα της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Σε περίπτωση επιτόπιου ελέγχου συγκροτούνται κλιμάκια τουλάχιστον δύο ελεγκτών, τα οποία ενεργούν βάσει ειδικής εντολής ελέγχου. Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να παρέχουν στοιχεία για αποθέματα, πωλήσεις και σχετικά παραστατικά που τεκμηριώνουν την τιμολογιακή τους πολιτική, προκειμένου να διαπιστώνεται αν το περιθώριο κέρδους είναι συμβατό με τις προβλέψεις της ΠΝΠ.
Μετά την επεξεργασία των στοιχείων συντάσσεται έκθεση ελέγχου, η οποία κοινοποιείται στον ελεγχόμενο σε περίπτωση διαπίστωσης παράβασης. Στην επιχείρηση παρέχεται προθεσμία πέντε ημερών για την υποβολή απόψεων πριν από την επιβολή κυρώσεων.
Κλιμακωτά πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ
Η απόφαση προβλέπει κλιμάκωση των προστίμων ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και το οικονομικό όφελος που προέκυψε από την παράβαση. Τα πρόστιμα κυμαίνονται από 5.000 ευρώ έως και 5 εκατ. ευρώ.
Για πολύ μικρές επιχειρήσεις το πρόστιμο ισούται με το παράνομο όφελος, για μικρές επιχειρήσεις στο διπλάσιο του οφέλους, για μεσαίες στο τριπλάσιο και για μεγάλες στο τετραπλάσιο. Σε περίπτωση υποτροπής, τα ποσά διπλασιάζονται.
Παράλληλα, καθορίζεται ο τρόπος υπολογισμού του επιτρεπόμενου περιθωρίου μικτού κέρδους με βάση την τιμή πώλησης και το μέσο κόστος πωληθέντων, ενώ ως περίοδος αναφοράς ορίζεται η τελευταία κλεισμένη χρήση του 2025.
Κατά των αποφάσεων επιβολής προστίμων προβλέπεται δυνατότητα προσφυγής στα διοικητικά δικαστήρια, ενώ τα πρόστιμα εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων και αποδίδονται στον κρατικό προϋπολογισμό. Παράλληλα επιβαρύνονται με ψηφιακό τέλος συναλλαγής 2,4%.
Όριο κέρδους στα καύσιμα
Ειδικές ρυθμίσεις θεσπίζονται και για την αγορά καυσίμων. Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών δεν μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο μεγαλύτερο από 0,05 ευρώ ανά λίτρο στην αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων και στο πετρέλαιο κίνησης σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια.
Αντίστοιχα, τα πρατήρια λιανικής δεν επιτρέπεται να προσθέτουν περιθώριο μεγαλύτερο από 0,12 ευρώ ανά λίτρο κατά την πώληση στους καταναλωτές.
Τα 63 βασικά αγαθά «στο μικροσκόπιο»
Στην απόφαση περιλαμβάνεται αναλυτικός κατάλογος 63 κατηγοριών αγαθών που θεωρούνται απαραίτητα για τη διατροφή και τη διαβίωση των καταναλωτών.
Στα τρόφιμα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ρύζι, ψωμί, φρυγανιές, μακαρόνια τύπου σπαγγέτι, αλεύρι, όσπρια, αλλαντικά, κατεψυγμένα και φρέσκα ψάρια, νωπό χοιρινό και μοσχάρι, κοτόπουλο, κρέας αρνιού και κατσικιού, φρέσκα φρούτα και λαχανικά, καθώς και έτοιμα τυποποιημένα γεύματα από σούπερ μάρκετ.
Επίσης περιλαμβάνονται βασικά γαλακτοκομικά και άλλα προϊόντα διατροφής, όπως γάλα, γιαούρτι, τυρί φέτα και άλλα τυριά, αυγά, μαργαρίνες, βούτυρο, ελαιόλαδο, ηλιέλαιο, κατεψυγμένα λαχανικά, ζάχαρη, δημητριακά πρωινού και προϊόντα βρεφικής διατροφής.
Στον κατάλογο περιλαμβάνονται ακόμη καφές, σοκολάτες, μπισκότα και χυμός πορτοκαλιού.
Στα είδη καθημερινής διαβίωσης περιλαμβάνονται απορρυπαντικά ρούχων και επιφανειών, χλωρίνες, απορρυπαντικά πιάτων, χαρτί κουζίνας, χαρτί υγείας, οδοντόκρεμες, σερβιέτες και ταμπόν, ξυριστικές μηχανές και ανταλλακτικά, σαμπουάν, σαπούνια, αφρόλουτρα, πάνες ακράτειας και βρεφικές πάνες, μωρομάντηλα και προϊόντα φροντίδας βρεφών.
Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης τροφές για σκύλους και γάτες.
Ειδικό κόστος διανομής καυσίμων στα νησιά
Παράλληλα δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ κοινή υπουργική απόφαση για τον καθορισμό ειδικού κόστους διανομής καυσίμων στις νησιωτικές περιοχές, στο πλαίσιο της ίδιας Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου.
Την απόφαση υπογράφουν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος και ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας.
Σύμφωνα με την απόφαση, οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών μπορούν να επιβάλλουν, πέραν του ανώτατου περιθωρίου των 5 λεπτών ανά λίτρο, πρόσθετο κόστος διανομής για τις νησιωτικές περιοχές.
Το πρόσθετο κόστος διαμορφώνεται ως εξής:
- Περιφέρειες Κρήτης και Ιονίων Νήσων: 0,06 ευρώ ανά λίτρο
- Νήσοι Περιφερειακής Ενότητας Νήσων Αττικής: 0,06 ευρώ ανά λίτρο
- Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
- Περιφερειακή Ενότητα Σποράδων: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
- Περιφερειακή Ενότητα Θάσου: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
- Δήμος Κυθήρων: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
- Δήμος Σκύρου: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
- Δήμος Σαμοθράκης: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
- Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου: 0,15 ευρώ ανά λίτρο
- Στις τιμές αυτές περιλαμβάνεται ο ΦΠΑ.
Υπενθυμίζεται ότι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για τα καύσιμα δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 5 λεπτά ανά λίτρο στη χονδρική και τα 12 λεπτά ανά λίτρο στη λιανική, μέτρο που θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου.
