Από πυρηνική συμφωνία έως αλλαγή καθεστώτος: Τα 4+1 σενάρια για το Ιράν

Από πυρηνική συμφωνία έως αλλαγή καθεστώτος: Τα 4+1 σενάρια για το Ιράν
Flags of Israel, Iran, and USA pinned on map showing geopolitical tension and international relations in Middle East. June 19, 2025 Photo: Shutterstock
Η πορεία του πολέμου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν παραμένει αβέβαιη, καθώς οι αντιφατικές δηλώσεις από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και την ηγεσία του Πενταγώνου αφήνουν ανοιχτά πολλαπλά ενδεχόμενα για την έκβαση της σύγκρουσης.
  • Η αβεβαιότητα για την έκβαση του πολέμου αυξάνεται λόγω αντιφατικών δηλώσεων από την Ουάσιγκτον.

  • Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται άλλοτε να μιλά για «σχεδόν τελειωμένο πόλεμο» και άλλοτε για κλιμάκωση.

  • Σύμφωνα με ανάλυση του Axios, υπάρχουν πέντε βασικά σενάρια για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Η εξέλιξη του πολέμου με το Ιράν παραμένει ασαφής, με συμμάχους των ΗΠΑ, επενδυτές και Αμερικανούς νομοθέτες να προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν τη στρατηγική της Ουάσιγκτον.

Σύμφωνα με ανάλυση του Axios, η έλλειψη ξεκάθαρης προοπτικής για τον τερματισμό της σύγκρουσης αυξάνει την αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, ενώ εντείνει και τις πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «έχουν ήδη κερδίσει τον πόλεμο, αλλά όχι αρκετά», ενώ λίγες ώρες νωρίτερα είχε χαρακτηρίσει τη σύγκρουση «σχεδόν ολοκληρωμένη». Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ προειδοποίησε ότι η επόμενη φάση των επιχειρήσεων μπορεί να είναι η πιο έντονη μέχρι σήμερα.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, διαμορφώνονται πέντε βασικά σενάρια για το πώς θα μπορούσε να τερματιστεί η σύγκρουση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

1. Διαπραγματευμένη εκεχειρία και νέα πυρηνική συμφωνία

Ένα από τα πιο συζητημένα σενάρια είναι η επανέναρξη των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Πριν από την έναρξη του πολέμου είχαν πραγματοποιηθεί τρεις γύροι έμμεσων διαπραγματεύσεων στη Γενεύη, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Παρά την ένταση, ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των συνομιλιών, αν και εξέφρασε έντονη δυσπιστία απέναντι στη νέα ηγεσία της Τεχεράνης.

2. Το «μοντέλο Βενεζουέλας»

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αναφερθεί στη Βενεζουέλα ως πιθανό πρότυπο εξέλιξης. Στο σενάριο αυτό, η Ουάσιγκτον θα επιχειρούσε να διαμορφώσει μια νέα πολιτική σχέση με διαφορετική ηγεσία στην Τεχεράνη, χωρίς πλήρη ανατροπή του συστήματος εξουσίας.

Ωστόσο, πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι η σύγκριση είναι προβληματική, καθώς η δομή εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα ανθεκτική σε πιέσεις και κυρώσεις.

3. Λαϊκή εξέγερση και κατάρρευση του καθεστώτος

Ένα άλλο σενάριο αφορά το ενδεχόμενο εσωτερικής κατάρρευσης του καθεστώτος.

Η οικονομική κρίση και οι μαζικές διαδηλώσεις που είχαν ξεσπάσει πριν από τον πόλεμο ενδέχεται να δημιουργήσουν συνθήκες για μια νέα εξέγερση. Ωστόσο, η ιρανική αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη και χωρίς ενιαία ηγεσία, γεγονός που περιορίζει τις πιθανότητες μιας άμεσης αλλαγής καθεστώτος.

4. Επιχείρηση ειδικών δυνάμεων για τα πυρηνικά αποθέματα

Ένα πιο στρατιωτικό σενάριο προβλέπει αποστολή ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ ή του Ισραήλ στο ιρανικό έδαφος, με στόχο την καταστροφή ή την κατάσχεση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.

Σε αυτή την περίπτωση, ο πόλεμος θα μπορούσε να τερματιστεί μέσω της φυσικής εξάλειψης της πυρηνικής απειλής, χωρίς πολιτική συμφωνία. Ωστόσο, μια τέτοια επιχείρηση θα ενείχε σημαντικούς κινδύνους, καθώς θα απαιτούσε στρατιωτική παρουσία στο έδαφος του Ιράν.

5. Ο Τραμπ κηρύσσει νίκη και αποσύρεται

Το πέμπτο σενάριο προβλέπει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να ανακηρύξει «ιστορική νίκη» μετά την αποδυνάμωση των πυραυλικών και στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν και να αποσύρει τις αμερικανικές δυνάμεις.

Οι αγορές φαίνεται να θεωρούν αυτό το ενδεχόμενο πιθανό, καθώς η οικονομική πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ αυξάνεται.

Ωστόσο, μια τέτοια απόφαση θα απαιτούσε πιθανότατα και τη συναίνεση του Ισραήλ, το οποίο έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να εξαλείψει πλήρως την πυρηνική απειλή του Ιράν, ακόμη και αν χρειαστεί να ενεργήσει μονομερώς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: