Από την Ουκρανία στη Γροιλανδία: Η Ευρώπη μπροστά σε νέο στρατηγικό σοκ
- Ο Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει ανοιχτά το ενδεχόμενο ελέγχου ή προσάρτησης της Γροιλανδίας.
- Η Δανία απαντά με πρόγραμμα επανεξοπλισμού, ενώ οι αναλυτές θεωρούν απίθανη στρατιωτική αντίδραση της Ευρώπης.
- Ειδικοί προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη κλιμάκωση θα μπορούσε να σημάνει το τέλος του ΝΑΤΟ.
Οι επαναλαμβανόμενες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας —ακόμη και με στρατιωτικά μέσα— αναγκάζουν την Ευρώπη να επανεξετάσει τις παραδοχές της για τη συλλογική ασφάλεια. Το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, αν και γεωγραφικά ανήκει στη Βόρεια Αμερική, αποτελεί αυτόνομο έδαφος της Δανίας και, κατ’ επέκταση, ευρωπαϊκό έδαφος και μέλος του πλαισίου ασφάλειας του ΝΑΤΟ.
Σύμβουλοι του Τραμπ, όπως ο Στίβεν Μίλερ, υπονόησαν ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν θα ρίσκαρε στρατιωτική σύγκρουση με τις ΗΠΑ για χάρη της Γροιλανδίας. Η εκτίμηση αυτή βρίσκει απήχηση σε αναλυτές αμυντικών θεμάτων, οι οποίοι σημειώνουν ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει τη στρατιωτική ισχύ να αυξήσει την παρουσία της στο νησί χωρίς να συναντήσει ουσιαστική αντίσταση.
Απέναντι σε αυτό το ενδεχόμενο, η Δανία αντέδρασε ανακοινώνοντας επενδύσεις ύψους 13,8 δισ. δολαρίων για την ενίσχυση της άμυνας της Γροιλανδίας, αναγνωρίζοντας «τη σοβαρότερη κατάσταση ασφάλειας των τελευταίων δεκαετιών». Παρ’ όλα αυτά, ειδικοί εκτιμούν ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δύσκολα θα έδιναν εντολή για άνοιγμα πυρός εναντίον αμερικανικών δυνάμεων, καθώς κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε πρωτοφανή σύγκρουση εντός της Συμμαχίας.
Το πραγματικό διακύβευμα, σύμφωνα με αναλυτές από think tanks όπως το Royal United Services Institute και το Chatham House, δεν είναι μόνο η τύχη της Γροιλανδίας αλλά η ίδια η υπόσχεση συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Αν ένα κράτος-μέλος απειλήσει ή καταλάβει έδαφος άλλου μέλους, η αξιοπιστία του Άρθρου 5 τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντρικσεν, προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να σημάνει το τέλος του ΝΑΤΟ. Σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη χρειάζεται την αμερικανική στήριξη για την Ουκρανία, η πιθανότητα ρήξης με την Ουάσιγκτον δημιουργεί ένα στρατηγικό δίλημμα χωρίς εύκολες απαντήσεις.
Παρότι ο Τραμπ επιμένει ότι «στηρίζει το ΝΑΤΟ», οι δηλώσεις του περί ανεπαρκών αμυντικών δαπανών των συμμάχων και η αμφισβήτηση της αξίας της Συμμαχίας χωρίς τις ΗΠΑ εντείνουν την ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η Γροιλανδία, από απομακρυσμένο αρκτικό έδαφος, μετατρέπεται έτσι σε σύμβολο της νέας, αβέβαιης ισορροπίας ισχύος στον δυτικό κόσμο.
