Από το «Απέραντο Γαλάζιο» στην «Οδύσσεια» του Νόλαν: Πώς οι ταινίες φέρνουν τουρίστες στην Ελλάδα

• Από το 2019 έχουν εγκριθεί 188 διεθνείς παραγωγές και μειοψηφικές συμπαραγωγές, με άμεσες ιδιωτικές δαπάνες στην Ελλάδα που προσεγγίζουν τα 480 εκατ. ευρώ.
• Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, κάθε επιπλέον 1.000 ευρώ cash rebate συνδέονται με 31 έως 43 επιπλέον αφίξεις αλλοδαπών και 45 έως 105 πρόσθετες διανυκτερεύσεις.
• Η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν επαναφέρει στο προσκήνιο το film tourism, με την Πελοπόννησο να σχεδιάζει ήδη θεματική διαδρομή γύρω από τα σημεία των γυρισμάτων.

Μια κινηματογραφική παραγωγή μπορεί να ολοκληρώνεται μέσα σε λίγους μήνες, όμως το οικονομικό και τουριστικό της αποτύπωμα σε έναν τόπο μπορεί να παραμένει για χρόνια ή και δεκαετίες. Από την Αμοργό του «Απέραντου Γαλάζιου» και τη Σκόπελο του «Mamma Mia!» έως την Κεφαλονιά του «Μαντολίνου του Λοχαγού Κορέλι» και τους Παξούς του «Maestro», η Ελλάδα έχει ήδη αρκετά παραδείγματα προορισμών που απέκτησαν διεθνή αναγνωρισιμότητα μέσα από την οθόνη.

Η νέα «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν φέρνει ξανά την Ελλάδα στο επίκεντρο της παγκόσμιας κινηματογραφικής βιομηχανίας και αναζωπυρώνει τη συζήτηση γύρω από το λεγόμενο film tourism ή set-jetting: το ταξίδι σε προορισμούς που έγιναν γνωστοί μέσα από ταινίες και τηλεοπτικές σειρές.

Κάθε 1.000 ευρώ ενίσχυσης μπορεί να φέρνουν έως 43 τουρίστες

Η νέα μελέτη του ΙΟΒΕ επιχειρεί να αποτυπώσει για πρώτη φορά με οικονομικούς όρους τη σύνδεση ανάμεσα στις διεθνείς παραγωγές και την τουριστική κίνηση στις περιοχές όπου πραγματοποιούνται γυρίσματα.

Όπως εξηγεί ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΚΚΟΜΕΔ, Λεωνίδας Χριστόπουλος, κάθε επιπλέον 1.000 ευρώ κρατικής ενίσχυσης μέσω cash rebate συνδέονται με:

• 31 έως 43 επιπλέον αφίξεις αλλοδαπών
• 45 έως 105 πρόσθετες διανυκτερεύσεις
• περίπου 17.700 έως 24.600 ευρώ πρόσθετης τουριστικής δαπάνης

Η λογική είναι ότι μια παραγωγή δημιουργεί οικονομική αξία δύο φορές: πρώτα κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων και στη συνέχεια μέσω της τουριστικής προβολής που δημιουργεί η ταινία.

Σχεδόν 480 εκατ. ευρώ ιδιωτικών δαπανών

Το άμεσο οικονομικό αποτύπωμα των διεθνών παραγωγών στην Ελλάδα είναι ήδη σημαντικό.

Από το 2019, μέσω του μηχανισμού cash rebate, έχουν εγκριθεί 188 διεθνείς παραγωγές και μειοψηφικές συμπαραγωγές.

Για αυτές, το ΕΚΚΟΜΕΔ έχει καταβάλει ή πρόκειται να καταβάλει περίπου 270 εκατ. ευρώ, ενώ οι ίδιες οι παραγωγές έχουν πραγματοποιήσει ή αναμένεται να πραγματοποιήσουν στην Ελλάδα ιδιωτικές δαπάνες που προσεγγίζουν τα 480 εκατ. ευρώ.

Η επίδραση ξεπερνά τον κινηματογράφο

Τα χρήματα που δαπανώνται για μια μεγάλη παραγωγή δεν μένουν μόνο στον οπτικοακουστικό κλάδο.

Ξενοδοχεία, εστιατόρια, μεταφορικές εταιρείες, κατασκευές, ενοικιάσεις και τοπικές επιχειρήσεις συμμετέχουν άμεσα στην οικονομική δραστηριότητα που δημιουργούν τα γυρίσματα.

Σύμφωνα με μελέτη της Olsberg SPI, το 55% έως 75% των σχετικών δαπανών μπορεί να κατευθύνεται σε κλάδους εκτός του αμιγώς οπτικοακουστικού τομέα.

Παράλληλα, για κάθε 1 ευρώ δημόσιας ενίσχυσης του προγράμματος δημιουργούνται, σύμφωνα με την ίδια μελέτη, περίπου 4,20 ευρώ πρόσθετης οικονομικής αξίας στην ελληνική οικονομία.

Από τα likes στις πραγματικές αφίξεις

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο της μελέτης του ΙΟΒΕ αφορά τη σύνδεση της διαδικτυακής δημοφιλίας μιας παραγωγής με την τουριστική κίνηση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, για κάθε 1.000 επιπλέον χρήστες που αξιολογούν θετικά στο IMDb μια παραγωγή η οποία έχει γυριστεί στην Ελλάδα, καταγράφονται περίπου 500 έως 770 περισσότερες αφίξεις ξένων επισκεπτών στην περιοχή των γυρισμάτων.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η κινηματογραφική προβολή μπορεί να μετατραπεί σε πραγματική ταξιδιωτική ζήτηση.

Η «Οδύσσεια» και το στοίχημα της Πελοποννήσου

Η Πελοπόννησος επιχειρεί ήδη να αξιοποιήσει τη δημοσιότητα που δημιουργήθηκε από τα γυρίσματα της «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν.

Ο αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Πελοποννήσου Θάνος Μιχελόγγονας επισημαίνει ότι η παραγωγή ανέδειξε διεθνώς τα τοπία της περιοχής και ενίσχυσε τη δυναμική της ως κινηματογραφικού προορισμού.

Μέσω του VisitPeloponnese, η Περιφέρεια σχεδιάζει να αναδείξει τα σημεία των γυρισμάτων και να συνεργαστεί με διεθνή μέσα για την προβολή τους.

Παράλληλα σχεδιάζεται μια θεματική διαδρομή γύρω από την «Ομηρική Πελοπόννησο», με στόχο η κινηματογραφική δημοσιότητα να μετατραπεί σε οργανωμένη τουριστική εμπειρία.

Η Σκόπελος εξακολουθεί να ζει το «Mamma Mia!»

Ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μακροχρόνιου film tourism στην Ελλάδα παραμένει η Σκόπελος.

Σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την προβολή του «Mamma Mia!», η ταινία εξακολουθεί να λειτουργεί ως διεθνής διαφήμιση για το νησί.

Επισκέπτες ταξιδεύουν ακόμη στη Σκόπελο ειδικά για να δουν από κοντά τα σημεία όπου γυρίστηκε η ταινία, ενώ έχουν δημιουργηθεί private tours, θεματικές διαδρομές και ειδικές κινηματογραφικές εμπειρίες.

Open cinema και ταξίδια μόνο για την ταινία

Στο νησί λειτουργεί υπαίθριος κινηματογράφος όπου προβάλλεται το «Mamma Mia!», προσελκύοντας επισκέπτες ακόμη και από τις ΗΠΑ, τη Φινλανδία και την Ταϊλάνδη.

Υπάρχουν ταξιδιώτες που συνδυάζουν μια επίσκεψη στην Αθήνα και την Ακρόπολη με μόλις δύο ημέρες στη Σκόπελο, αποκλειστικά για να ζήσουν την εμπειρία που συνδέεται με την ταινία.

Ο Άγιος Ιωάννης, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σημεία των γυρισμάτων, παραμένει βασικός πόλος έλξης.

Από την προβολή σε νέα τουριστικά προϊόντα

Η κινηματογραφική μνήμη δεν περιορίζεται πλέον στην απλή προβολή ενός προορισμού.

Γύρω από τις παραγωγές δημιουργούνται νέα προϊόντα και υπηρεσίες, όπως:

• θεματικές περιηγήσεις
• ιδιωτικές ξεναγήσεις
• οργανωμένες μετακινήσεις
• ημερήσιες κρουαζιέρες
• κινηματογραφικές εμπειρίες
• νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες

Αντίστοιχη επίδραση καταγράφεται και στη Σκιάθο, όπου οι ημερήσιες κρουαζιέρες ενσωματώνουν στοιχεία εμπνευσμένα από το «Mamma Mia!».

Η Ελλάδα στον διεθνή χάρτη των γυρισμάτων

Σύμφωνα με το ΕΚΚΟΜΕΔ, η Ελλάδα έχει πλέον εξελιχθεί σε μια πραγματική αγορά διεθνών παραγωγών και όχι απλώς σε έναν προορισμό περιστασιακών μεγάλων γυρισμάτων.

Ο ανταγωνισμός, ωστόσο, είναι ισχυρός.

Το φυσικό τοπίο και τα χρηματοδοτικά κίνητρα δεν αρκούν από μόνα τους. Απαιτούνται:

• σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο χρηματοδότησης
• ταχύτερες διαδικασίες
• περισσότερα studios
• ισχυρότερες υποδομές post-production
• επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό

Το επόμενο στοίχημα

Για τον Λεωνίδα Χριστόπουλο, η επόμενη πρόκληση είναι η Ελλάδα να μετατρέψει τη θέση που έχει αποκτήσει στον διεθνή χάρτη των γυρισμάτων σε μόνιμο οικονομικό πλεονέκτημα.

Ο στόχος πλέον δεν είναι απλώς να πραγματοποιούνται περισσότερες παραγωγές στην Ελλάδα, αλλά κάθε μία από αυτές να αφήνει μεγαλύτερη αξία στην οικονομία.

Από το «Απέραντο Γαλάζιο» μέχρι την «Οδύσσεια», η διαφορά σήμερα είναι ότι η χώρα διαθέτει πλέον περισσότερα εργαλεία για να μετρά και να αξιοποιεί την κινηματογραφική προβολή.

Το στοίχημα είναι κάθε εικόνα της Ελλάδας που ταξιδεύει στις κινηματογραφικές οθόνες του κόσμου να μπορεί να επιστρέφει στη χώρα ως τουριστική δαπάνη, επενδύσεις και ανάπτυξη για τις τοπικές κοινωνίες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μειώσεις τιμών από 31 Αυγούστου: Πάνω από 1.660 προϊόντα φθηνότερα – Έως 30% οι εκπτώσεις
• Ισλανδία: Στο νήμα το δημοψήφισμα για την ΕΕ – Μπροστά με οριακή διαφορά το «όχι»
• Παπασταύρου: Νέοι κανόνες για επενδύσεις σε βιομηχανία, ΑΠΕ και τουρισμό