Από τον λιγνίτη στο Cloud και τους Green Servers του Πανεπιστημίου Πατρών
Η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει τη μετάβαση στην ψηφιακή οικονομία με τη στρατηγική της απολιγνιτοποίησης, ενεργοποιώντας νέα κεφάλαια του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης για υποδομές υψηλής τεχνολογίας. Στο πλαίσιο αυτό, η πρόσκληση για τη «Δημιουργία Πράσινου Data Center» σηματοδοτεί μια στοχευμένη παρέμβαση ύψους 3,7 εκατ. ευρώ, με μοναδικό δυνητικό δικαιούχο το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και γεωγραφικό επίκεντρο την Τρίπολη.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση 2021-2027» και συνδέεται με την ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση για τα data centers. Αν και ενεργοβόρα, τα data centers επαναπροσδιορίζονται ως κρίσιμες «πράσινες» υποδομές, εφόσον πληρούν αυστηρά κριτήρια ενεργειακής απόδοσης και συμμόρφωσης με την αρχή «Do No Significant Harm» (DNSH). Η πρόσκληση απαιτεί χρήση προηγμένων συστημάτων ψύξης, ενεργειακής βελτιστοποίησης και ενσωμάτωσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Το έργο προβλέπει τη δημιουργία Data Center-Virtual Desktop Infrastructure (VDI) σε χώρο του θύλακα Τρίπολης, με στόχο την παροχή προηγμένων ψηφιακών υπηρεσιών προς την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα, αλλά και τη στήριξη νεοφυών επιχειρήσεων και παραγωγικών φορέων που συνδέονται με το Πανεπιστήμιο. Στην πράξη, πρόκειται για μια επένδυση-πολλαπλασιαστή για την περιφερειακή οικονομία, παρέχοντας υποδομές για τεχνητή νοημοσύνη (AI), υπολογισμούς υψηλών επιδόσεων (HPC), ανάλυση μεγάλων δεδομένων και υπηρεσίες cloud.
Η πρόσκληση καθιστά σαφές ότι η χρηματοδότηση δεν κατευθύνεται άμεσα σε επιχειρήσεις και ότι οποιαδήποτε παροχή υπηρεσιών προς την αγορά θα πρέπει να σχεδιαστεί με τρόπο που να αποφεύγει την παροχή επιλεκτικού οικονομικού πλεονεκτήματος. Σε διαφορετική περίπτωση, ενεργοποιούνται οι κανόνες κρατικών ενισχύσεων της Ε.Ε., με περιορισμούς στην ένταση της χρηματοδότησης και απαίτηση ίδιων πόρων από τον δικαιούχο.
Η επιλογή της Τρίπολης δεν είναι τυχαία. Οι περιοχές που επηρεάζονται από την απολιγνιτοποίηση αναζητούν νέα αναπτυξιακή προοπτική, και οι ψηφιακές υποδομές θεωρούνται από τις Βρυξέλλες κατάλληλο αντίβαρο στην απώλεια παραδοσιακών θέσεων εργασίας. Παρότι το συγκεκριμένο έργο είναι περιορισμένης κλίμακας σε σύγκριση με τα hyperscale data centers που προσελκύουν πολυεθνικούς κολοσσούς, έχει συμβολικό και πιλοτικό χαρακτήρα.
Βάσει της πρόσκλησης, η διαδικασία εκκινεί τυπικά στις 23 Ιανουαρίου 2026, οπότε ανοίγει το πληροφοριακό σύστημα για την ηλεκτρονική υποβολή της πρότασης από το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, ενώ η καταληκτική ημερομηνία υποβολής ορίσθηκε η 30 Απριλίου 2026. Η κύρια φάση υλοποίησης εκτείνεται χρονικά από 2027 έως 2029 και περιλαμβάνει:
- Κατασκευή και διαμόρφωση κτιριακών και ηλεκτρομηχανολογικών υποδομών
- Εγκατάσταση πληροφοριακού και δικτυακού εξοπλισμού
- Ενσωμάτωση συστημάτων ενεργειακής αποδοτικότητας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
Ακολουθούν οι δοκιμές, η πιλοτική λειτουργία και η σταδιακή μετάβαση σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία, με έμφαση στην ασφάλεια, τη διαλειτουργικότητα και τη σταθερότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
