Artemis II: Η μεγάλη πρόβα
1 Απριλίου 2026, 06:35 μ.μ. (EDT/τοπική).
Από τις εγκαταστάσεις του Kennedy Space Center στη Φλόριντα, απ’ όπου εκκίνησε και η τελευταία επανδρωμένη αποστολή (7 Δεκεμβρίου 1972 – με πλήρωμα τους Γιουτζίν Σέρναν, Χάρισον Σμιτ και Ρόναλντ Έβανς), ξεκίνησε το 10ήμερο ταξίδι τεσσάρων αστροναυτών.
Του διοικητή Ριντ Γουάιζμαν, του Βίκτορ Γκλόβερ, πρώτου Αφροαμερικανού με μακροχρόνια παραμονή στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, της Κριστίνα Κοχ, πρώτης γυναίκας σε αποστολή πέρα από χαμηλή τροχιά και του Τζέρεμι Χάνσεν, πρώτου Καναδού και μη Αμερικανού σε τέτοια αποστολή.
«Ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα τεράστιο για την ανθρωπότητα»
Στις 21 Ιουλίου του 1969, ο Νιλ Άρμστρονγκ αποβιβάζεται από τη σεληνάκατο «Eagle», όντας ο πρώτος άνθρωπος που περπατά στη Σελήνη, προβαίνοντας στην παραπάνω δήλωση, που αποτελεί διαχρονικό σύμβολο της επιστημονικής κι εξερευνητικής τόλμης. Μαζί του, οι συνταξιδιώτες και συνοδοιπόροι, Έντουιν «Μπαζ» Όλντριν και Μάικλ Κόλινς.
Ο τότε Αμερικανός Πρόεδρος, Ρίτσαρντ Νίξον, κατά τη διάρκεια της θητείας του οποίου πραγματοποιήθηκαν όλες οι επανδρωμένες προσεδαφίσεις στη Σελήνη (1969 – 1974), έχοντας κληρονομήσει το πρόγραμμα Apollo από τους προκατόχους του, είχε αποκαλέσει τις επτά ημέρες του Apollo 11 ως τη «σπουδαιότερη εβδομάδα στην ιστορία του κόσμου, μετά τη Δημιουργία».
Μέσα σε λίγους μήνες, όμως, από το θρίαμβο των Ηνωμένων Πολιτειών έναντι του ανταγωνισμού, ο Αμερικανός Πρόεδρος εμφανιζόταν αρκετά πιο συγκρατημένος σε σχέση με τα ταξίδια στη Σελήνη, αναγνωρίζοντας τόσο το κόστος της διαδικασίας, όσο και τους κινδύνους που συνεπάγονταν κι είχαν αποτυπωθεί κατά τη διάρκεια του προγράμματος Apollo. Το ταξίδι στη Σελήνη αποτελεί, διαχρονικά, ούτως ή άλλως, μία κοστοβόρο, αλλά και ψυχοφθόρο διαδικασία.
Η αποστολή Apollo 11 πέτυχε, από κάθε άποψη, όλους τους στρατηγικούς της στόχους: την ασφαλή προσελήνωση κι επιστροφή ανθρώπων, τη συλλογή σεληνιακών πετρωμάτων εδάφους για την επιστημονική μελέτη της επιφάνειας του πλανήτη, την απάντηση στο ερώτημα εάν οι πτήσεις στο βαθύ διάστημα είναι εφικτές και τέλος την επικράτηση των Η.Π.Α. έναντι της Ε.Σ.Σ.Δ. στο διαστημικό ανταγωνισμό κατά τη διάρκεια ενός έντονου και τεταμένου ψυχροπολεμικού κλίματος.
Αν ο σκοπός του Apollo 11 ήταν το «να φτάσουμε πρώτοι», ο αντίστοιχος του Artemis ΙΙ[1] κωδικοποιείται στο «πάμε για να μείνουμε».
Οι στόχοι της εν εξελίξει αποστολής είναι προπαρασκευαστικοί για τις μελλοντικές αποστολές στη Σελήνη, αλλά εξαιρετικά σημαντικοί. Με γνώμονα την ασφάλεια του πληρώματος, η πρώτη πτήση με το διαστημόπλοιο Orion της NASA καλείται να επιβεβαιώσει ότι τα συστήματα του διαστημικού σκάφους λειτουργούν όπως έχουν σχεδιαστεί με πλήρωμα στο πραγματικό περιβάλλον του βαθέως διαστήματος. Το μοναδικό προφίλ της αποστολής Artemis II βασίζεται στη δοκιμαστική πτήση Artemis I[2] χωρίς επανδρωμένο σκάφος, επιδεικνύοντας ένα ευρύ φάσμα δυνατοτήτων SLS (Space Launch System) που απαιτούνται σε αποστολές στο βαθύ διάστημα. Αυτή η αποστολή θα επαληθεύσει ότι τα συστήματα υποστήριξης ζωής του Orion μπορούν να υποστηρίξουν τους αστροναύτες σε αποστολές μεγαλύτερης διάρκειας στο μέλλον και να επιτρέψουν στο πλήρωμα να εξασκήσει λειτουργίες απαραίτητες για την Artemis III και πέραν αυτής.
Κοινώς, το Artemis II είναι η μεγάλη πρόβα που πηγαίνει τους ανθρώπους γύρω από τη Σελήνη, δοκιμάζει όλα τα συστήματα ασφαλείας της διαδικασίας του ταξιδιού κι επιχειρεί να τεκμηριώσει ότι οι επόμενες αποστολές μπορούν να είναι ασφαλείς και επιτυχημένες. Εξάλλου, η Κριστίνα Κοχ, η πρώτη γυναίκα που ταξιδεύει προς τη Σελήνη και στο βαθύ διάστημα, σε συνέντευξη του πληρώματος του Artemis II και σε ερώτημα για το τι θα ήθελε να γράφει η ιστορία μετά από αυτήν την αποστολή, απάντησε με τρόπο αλτρουιστικό και με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον: «Ελπίζω να ξεχάσουμε τα πάντα για το Artemis II».
Τα πάντα στην ανθρώπινη ιστορία μας λένε πως δε μπορούμε να αντισταθούμε στο κάλεσμα και στη σαγήνη του αγνώστου. Η δήλωση της Κριστίνα Κοχ θυμίζει το παλιό ρητό που λέει ότι φυτεύεις ένα δέντρο για να μπορούν οι μελλοντικές γενιές να κάθονται στη σκιά του.
Ή στα λόγια του Τζιν Σέρναν, μέλους της τελευταίας επανδρωμένης αποστολής πριν από 54 χρόνια, «η περιέργεια είναι η ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης». Και κινητήρια δύναμη της ανθρώπινης εφευρετικότητας είναι σε μεγάλο βαθμό η επιθυμία μας να φτάσουμε στα αστέρια.
[1] https://www.nasa.gov/missions/nasa-answers-your-most-pressing-artemis-ii-questions/
[2] https://www.nasa.gov/mission/artemis-i/
