Αστεροειδής-θησαυρός; Το μυστήριο του 16 Psyche
- Ο 16 Psyche ίσως είναι είτε πλανητικός πυρήνας είτε μείγμα μετάλλου και βράχου.
- Η αποστολή της NASA θα δώσει κρίσιμα στοιχεία για τη σύστασή του.
- Η πορώδης δομή και οι κρατήρες αποτελούν κλειδί για την κατανόηση της προέλευσής του.
Οι επιστήμονες εδώ και χρόνια γοητεύονται από έναν τεράστιο, «πατατοειδούς» σχήματος αστεροειδή, τον 16 Psyche, τον οποίο υποπτεύονται ότι είναι γεμάτος μέταλλο — και συνεπώς θα μπορούσε να αξίζει αστρονομικά ποσά για μελλοντικές εξορύξεις αστεροειδών.
Το αντικείμενο, με διάμετρο περίπου 173 μίλια, περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο στη ζώνη των αστεροειδών ανάμεσα στον Άρη και τον Δία και διαθέτει δύο τεράστιες κρατηροειδείς κοιλότητες, οι οποίες, σύμφωνα με τους ερευνητές, μπορεί να σχετίζονται στενά με την ακόμη άγνωστη προέλευσή του.
Πλανητικός πυρήνας ή «μείγμα» μετάλλου και βράχου;
Σε νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό JGR Planets, μια διεθνής ομάδα επιστημόνων προσπάθησε να απαντήσει σε ένα από τα βασικά ερωτήματα: είναι ο 16 Psyche ο πυρήνας ενός αρχέγονου πλανητικού σώματος ή ένα ομοιογενές μείγμα μετάλλου και βράχου;
Με άλλα λόγια, θα μπορούσε να είναι τα εκτεθειμένα απομεινάρια ενός πλανητικού πυρήνα του οποίου ο φλοιός και ο μανδύας καταστράφηκαν, ή ένα πιο «πρωτογενές» σώμα, λιγότερο πυκνό και ενδεχομένως γεμάτο κενά, που είτε ξεκίνησε πλούσιο σε μέταλλο είτε απέκτησε μεταλλικά στοιχεία μετά από συγκρούσεις;
Η νέα μελέτη δεν αποκλείει καμία από τις δύο εκδοχές — οι προσομοιώσεις υποστηρίζουν και τα δύο σενάρια. Ο βασικός στόχος ήταν να καθοριστεί τι ακριβώς πρέπει να αναζητήσουν οι επιστήμονες όταν η αποστολή της NASA, που εκτοξεύθηκε τον Οκτώβριο του 2023, φτάσει στον αστεροειδή σε περίπου τριάμισι χρόνια.
Όταν συμβεί αυτό, το διαστημόπλοιο ίσως επιτρέψει να λυθεί οριστικά το μυστήριο της προέλευσης του 16 Psyche. Το μέγεθός του τον καθιστά πολύ πιο «προσβάσιμο» σε σύγκριση με το εσωτερικό της Γης, στο οποίο έχουμε καταφέρει να φτάσουμε μόλις στο 0,2% του βάθους.
Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη το ασυνήθιστο σχήμα του αστεροειδούς, τα προηγούμενα ευρήματα που δείχνουν ότι είναι πλούσιος σε μέταλλα, καθώς και την πορώδη δομή του.
Όπως εξηγεί η Namya Baijal, «οι μεγάλοι κρατήρες αποκαλύπτουν βαθύτερα στρώματα του αστεροειδούς και δίνουν στοιχεία για τη σύστασή του». Μέσω προσομοιώσεων, η ομάδα κατάφερε να διαμορφώσει προβλέψεις που μπορούν να ελεγχθούν όταν φτάσει η αποστολή.
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα είναι ότι η πορώδης δομή παίζει καθοριστικό ρόλο στον σχηματισμό των κρατήρων. Ένας πιο πορώδης αστεροειδής θα είχε βαθύτερους και πιο απότομους κρατήρες.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι οι κοντινές παρατηρήσεις της αποστολής θα τους επιτρέψουν να υπολογίσουν αυτή την πορώδη δομή και να καταλάβουν αν το εσωτερικό είναι μεταλλικό με βραχώδη «επένδυση» ή ένα ομοιογενές μείγμα.
Για να εξηγήσουν την προσέγγισή τους, χρησιμοποίησαν μια ασυνήθιστη μεταφορά: ένα εγκαταλελειμμένο πιτσαρία.
«Οι μάγειρες έχουν φύγει, αλλά μπορείς να δεις τι έχει απομείνει — τους φούρνους, τα υλικά — και να συμπεράνεις πώς φτιάχνονταν οι πίτσες», εξήγησε ο Erik Asphaug. «Δεν μπορούμε να φτάσουμε στους πυρήνες της Γης ή του Άρη, αλλά ίσως μπορέσουμε να φτάσουμε στον πυρήνα ενός αρχαίου αστεροειδούς».
Η ομάδα κατέληξε σε δύο πιθανά μοντέλα εσωτερικής δομής: είτε μια στρωματοποιημένη δομή με μεταλλικό πυρήνα και λεπτό βραχώδη μανδύα, είτε ένα ομοιογενές μείγμα μετάλλου και πυριτικών υλικών.
Μέσα από προσομοιώσεις συγκρούσεων στη ζώνη των αστεροειδών, διαπίστωσαν ότι ένα σώμα διαμέτρου περίπου 3 μιλίων θα μπορούσε να δημιουργήσει κρατήρες αντίστοιχους με αυτούς που παρατηρούνται.
Συνολικά, αν και δεν υπάρχει ακόμη οριστική απάντηση για το τι ακριβώς είναι ο 16 Psyche, οι επιστήμονες βρίσκονται πλέον πιο κοντά από ποτέ — και θα είναι έτοιμοι όταν η αποστολή της NASA φτάσει εκεί.
