Αστροναύτης της NASA: «Από το Διάστημα κατάλαβα ότι ζούμε ένα ψέμα»
-
Ο Ronald Garan πέρασε 178 ημέρες στο Διάστημα και βίωσε έντονα το “overview effect”.
-
Η θέα της εύθραυστης βιοσφαίρας τον έκανε να πιστεύει ότι η ανθρωπότητα έχει λάθος προτεραιότητες.
-
Υποστηρίζει μετατόπιση από το μοντέλο «οικονομία πρώτα» σε «πλανήτης πρώτα», ως βασική προϋπόθεση επιβίωσης.
Ο Ronald Garan, 62 ετών, επιλέχθηκε ως πιλότος της NASA το 2000 και συμμετείχε σε αρκετές διαστημικές αποστολές, συγκεντρώνοντας συνολικά 178 ημέρες στο Διάστημα.
Όπως είναι αναμενόμενο, η εμπειρία της παρατεταμένης παραμονής σε τροχιά —και η θέα της Γης από ψηλά— είχε βαθιά επίδραση πάνω του.
Το «overview effect»
Για τους περισσότερους ανθρώπους, το ταξίδι στο Διάστημα παραμένει παιδικό όνειρο, αν και επιχειρηματίες όπως ο Elon Musk επιδιώκουν να το κάνουν πιο προσιτό — παρά τις ανησυχίες για το κατά πόσο ο Άρης είναι βιώσιμος για ανθρώπινη ζωή.
Οι λίγοι που φτάνουν εκεί βιώνουν συχνά ένα φαινόμενο γνωστό ως “overview effect”: μια απρόσμενη και έντονη συναισθηματική εμπειρία όταν αντικρίζουν τη Γη από το Διάστημα.
Ο Garan βίωσε το φαινόμενο αυτό ενώ βρισκόταν στον International Space Station. Παρατηρώντας μια μακριά, φωτεινή γραμμή να διασχίζει την Ασία, συνειδητοποίησε ότι επρόκειτο για το τεχνητό σύνορο μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν.
Σε ομιλία του στο TED το 2016, δήλωσε: «Πάντα έλεγα ότι δεν μπορείς να δεις σύνορα από το Διάστημα. Προφανώς, έκανα λάθος.»
Και συνέχισε: «Η Γη από το Διάστημα σχεδόν πάντα μοιάζει όμορφη και ειρηνική. Όμως αυτή ήταν μια ανθρώπινη παρέμβαση στο τοπίο που ήταν ορατή από εκεί πάνω.»
«Ζούμε ένα ψέμα»
Η εμπειρία τον οδήγησε σε βαθύτερες σκέψεις.
Σε συνέντευξή του στο Big Think το 2022, περιέγραψε πώς η θέα της «λεπτότατης βιοσφαίρας» που περιβάλλει τον πλανήτη —το εύθραυστο στρώμα που στηρίζει κάθε μορφή ζωής— του προκάλεσε ένα ισχυρό σοκ.
«Είδα μια ιριδίζουσα βιοσφαίρα γεμάτη ζωή. Δεν είδα την οικονομία.»
Και πρόσθεσε: «Εφόσον τα ανθρώπινα συστήματά μας αντιμετωπίζουν τα πάντα —συμπεριλαμβανομένων των ίδιων των συστημάτων υποστήριξης της ζωής του πλανήτη— ως θυγατρικές της παγκόσμιας οικονομίας, είναι προφανές από την οπτική του Διαστήματος ότι ζούμε ένα ψέμα.»
Ο Garan υποστηρίζει ότι πρέπει να αλλάξουμε την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων μας:
Από το τρίπτυχο «οικονομία – κοινωνία – πλανήτης» στο «πλανήτης – κοινωνία – οικονομία».
Κατά τον ίδιο, μόνο έτσι μπορεί να συνεχιστεί η «εξελικτική μας πορεία».
