Bloomberg: Η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Κίνας, στη μέση η Ελευσίνα και το σχέδιο που «απειλεί» τον Πειραιά
Η Ελευσίνα, με τη βαριά ιστορική κληρονομιά αλλά και τα έντονα σημάδια βιομηχανικής εγκατάλειψης, αναδεικνύεται αναπάντεχα σε κρίσιμο γεωπολιτικό κόμβο. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bloomberg, η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης ΗΠΑ–Κίνας για τον έλεγχο κρίσιμων υποδομών, την ώρα που ο Donald Trump επιδιώκει να περιορίσει την επιρροή του Πεκίνου στην Ευρώπη.
Το λιμάνι της Ελευσίνας παραμένει σήμερα στη σκιά του Πειραιάς, ο οποίος τελεί υπό τον έλεγχο της Cosco μέσω του ΟΛΠ. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον φέρεται να βλέπει την περιοχή ως ευκαιρία για τη δημιουργία ενός νέου εμπορευματικού κόμβου που θα μπορούσε, σε βάθος χρόνου, να αμφισβητήσει την κυριαρχία του Πειραιά.
Η κινεζική παρουσία και οι αντιδράσεις
Η Cosco απέκτησε το πλειοψηφικό πακέτο του ΟΛΠ το 2016, εν μέσω της ελληνικής κρίσης χρέους. Έκτοτε, ο Πειραιάς εξελίχθηκε στο πέμπτο μεγαλύτερο λιμάνι εμπορευματοκιβωτίων στην Ευρώπη και σε ένα από τα μεγαλύτερα επιβατικά λιμάνια της ηπείρου. Τα έσοδα του λιμανιού έχουν υπερδιπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, φτάνοντας τα 231 εκατ. δολάρια το 2024.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι θα τηρήσει τη συμφωνία με την Cosco, επιδιώκοντας να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Παρ’ όλα αυτά, το Πεκίνο εμφανίζεται ιδιαίτερα ενοχλημένο από τα αμερικανικά σχέδια για την Ελευσίνα. Η κινεζική πρεσβεία κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι επιτίθενται σε μια νόμιμη επένδυση και ότι λειτουργούν με «ψυχροπολεμική λογική», επιχειρώντας να εκμεταλλευτούν την Ελλάδα.
Τα αμερικανικά σχέδια για την Ελευσίνα
Η ιδέα αναβάθμισης των υποδομών της Ελευσίνας, που απέχει περίπου 20 χιλιόμετρα από τον Πειραιά, δεν είναι καινούργια. Το US Development Finance Corporation χορήγησε το 2023 δάνειο 125 εκατ. δολαρίων σε εταιρεία που επιβλέπει την αναβίωση των ναυπηγείων της περιοχής, δίνοντας νέα ώθηση στο project.
Νέα δυναμική στα σχέδια απέκτησε η υπόθεση μετά την άφιξη της νέας πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Kimberly Guilfoyle. «Υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για αμερικανικές υποδομές που θα μπορούσαν να στηρίξουν την περιοχή και να ενισχύσουν τη δραστηριότητα σε άλλα λιμάνια, ώστε να αντισταθμιστεί η κινεζική επιρροή στον Πειραιά», δήλωσε λίγες ημέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων της.
Σήμερα, το λιμάνι της Ελευσίνας εξυπηρετεί κυρίως χύδην φορτία. Σύμφωνα με το Bloomberg, ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι η μεταφορά του λιμανιού σε γειτονική περιοχή, με σύνδεση στο σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο, ώστε να μετατραπεί σε terminal εμπορευμάτων. Το υφιστάμενο λιμάνι θα μπορούσε τότε να αξιοποιηθεί ως μαρίνα.
Μακρύς δρόμος και πολλοί αστερίσκοι
Τίποτα από αυτά δεν πρόκειται να υλοποιηθεί άμεσα. Όπως επισημαίνει ο καθηγητής του Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος, Κωνσταντίνος Φίλης, η Ελευσίνα δύσκολα θα μπορέσει να ανταγωνιστεί τον Πειραιά ακόμη και μετά την ολοκλήρωση των έργων. «Δεν είναι ζήτημα ενός ή δύο ετών», σημειώνει.
Παράλληλα, η Ελευσίνα δεν είναι το μόνο λιμάνι που βρίσκεται στο μικροσκόπιο. Σύντομα αναμένεται η ανάδειξη επενδυτή για το Λαύριο, ενώ ο διεθνής διαγωνισμός για την Αλεξανδρούπολη θεωρείται στρατηγικής σημασίας λόγω της εγγύτητας σε ενεργειακά projects.
Σύμφωνα με πηγές του Bloomberg, η εταιρεία που διαχειρίζεται το λιμάνι της Ελευσίνας ενδέχεται να μεταβιβάσει μέρος της γης σε ιδιώτη επενδυτή, μέσω ανοικτού διαγωνισμού για εγχώριους και ξένους παίκτες. Οι τελικές αποφάσεις –από τις συνδέσεις με τα δίκτυα μεταφορών έως τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις– αναμένονται τους επόμενους μήνες, σε μια πόλη που ήδη δοκιμάζεται από τη βαριά βιομηχανική δραστηριότητα, όπως το διυλιστήριο της Helleniq Energy.
