Μπορεί ο ήχος να «καθαρίσει» τον εγκέφαλο από το Αλτσχάιμερ;
Η έκθεση σε ήχο χαμηλής συχνότητας ενδέχεται να βοηθά τον εγκέφαλο να απομακρύνει τοξικές πρωτεΐνες που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με νέα έρευνα σε πιθήκους.
Στο πείραμα, ένας σταθερός ήχος στα 40 Hertz (Hz) αύξησε τα επίπεδα της πρωτεΐνης β-αμυλοειδές στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό των ζώων — ένδειξη ότι ο εγκέφαλος αποβάλλει πιο αποτελεσματικά το συγκεκριμένο «απόβλητο». Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Proceedings of the National Academy of Sciences και υποδηλώνουν ότι η ηχητική διέγερση θα μπορούσε μελλοντικά να αποτελέσει μέρος μιας μη επεμβατικής θεραπευτικής προσέγγισης.
Πώς λειτουργεί η ηχητική διέγερση
Με την ηλικία, οι νευρώνες επικαλύπτονται από πλάκες β-αμυλοειδούς, οι οποίες διαταράσσουν την επικοινωνία μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων και οδηγούν σε γνωστική έκπτωση. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο εγκέφαλος λειτουργεί με συγχρονισμένους ηλεκτρικούς ρυθμούς που βοηθούν και στον «καθαρισμό» αποβλήτων.
«Στη νόσο Αλτσχάιμερ, αυτός ο ρυθμός εξασθενεί και γίνεται χαοτικός», εξηγεί ο καθηγητής Giuseppe Battaglia από το Institute for Bioengineering of Catalonia στο BBC Science Focus, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Υποθετικά, η ηχητική διέγερση θα μπορούσε να επανασυγχρονίσει τη δραστηριότητα του εγκεφάλου, επαναφέροντας τα χρονικά σήματα που κατευθύνουν τα συστήματα καθαρισμού».
Προηγούμενες μελέτες σε τρωκτικά είχαν δείξει ότι οι μηχανισμοί απομάκρυνσης πλακών λειτουργούν καλύτερα στη συχνότητα των 40Hz. Η νέα έρευνα «γεφυρώνει το χάσμα ανάμεσα σε ποντίκια και ανθρώπους», δείχνοντας παρόμοιο αποτέλεσμα σε πρωτεύοντα θηλαστικά.
Τα αποτελέσματα στους πιθήκους
Η ομάδα από το Chinese Academy of Sciences (Ινστιτούτο Ζωολογίας Κουνμίνγκ) δοκίμασε τη μέθοδο σε εννέα ηλικιωμένους πιθήκους, οι οποίοι άκουγαν τον ήχο για μία ώρα την ημέρα, επί μία εβδομάδα.
Μετά το τέλος της δοκιμής, τα επίπεδα β-αμυλοειδούς στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό ήταν 200% υψηλότερα σε σχέση με πριν — ένδειξη ότι είχε απομακρυνθεί σημαντική ποσότητα πλακών. Το αποτέλεσμα φάνηκε μάλιστα να διαρκεί, καθώς τα αυξημένα επίπεδα παρέμειναν για πέντε εβδομάδες.
Ο Battaglia, ωστόσο, προειδοποιεί ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνευτούν με προσοχή: το δείγμα ήταν μικρό, η διάρκεια σύντομη και η μελέτη εστίασε σε βιοδείκτες, όχι σε μνήμη ή συμπεριφορά. «Είναι ένα ισχυρό στοιχείο, όχι μια θεραπευτική ανακάλυψη», σημειώνει.
Τι σημαίνει για τον άνθρωπο
Αν μελλοντικές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους επιβεβαιώσουν τα ευρήματα, η ηχητική θεραπεία θα μπορούσε να προσφέρει μια ασφαλή, μη επεμβατική επιλογή για τη νόσο Αλτσχάιμερ, για την οποία σήμερα δεν υπάρχει ίαση — παρότι περισσότερα από 55 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως ζουν με άνοια.
Πρέπει όμως κάποιος να ακούει μόνος του ήχους 40Hz στο σπίτι; «Η ακρόαση σε μέτρια ένταση δεν είναι πιθανό να βλάψει τους περισσότερους ανθρώπους», λέει ο Battaglia, «αλλά δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι θα βοηθήσει». Ο ήχος της μελέτης είχε αυστηρά ελεγχόμενες συνθήκες (δομή, ένταση, διάρκεια).
Με άλλα λόγια, τα αποτελέσματα είναι πρώιμα αλλά ενθαρρυντικά — περισσότερο μια υπόσχεση για μελλοντική έρευνα παρά άμεση λύση.
