«Buy European» vs «Buy American»: Σύγκρουση για τον επανεξοπλισμό της ΕΕ – Στο τραπέζι αντίποινα από τις ΗΠΑ
- Προειδοποίηση των ΗΠΑ για αντίποινα αν η ΕΕ ευνοήσει ευρωπαϊκά όπλα
- Παρέμβαση του Πενταγώνου στις διαβουλεύσεις της Κομισιόν
- Απειλή περιορισμού πρόσβασης ευρωπαϊκών εταιρειών στην αμερικανική αγορά
- Κρίσιμη επικαιροποίηση της οδηγίας προμηθειών της ΕΕ εντός του 2026
Με ευθεία προειδοποίηση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση απάντησε η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ στις συζητήσεις που διεξάγονται στις Βρυξέλλες για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, οι Ηνωμένες Πολιτείες απείλησαν με αντίποινα σε περίπτωση που η ΕΕ ευνοήσει ευρωπαίους κατασκευαστές όπλων εις βάρος των αμερικανικών.
Η προειδοποίηση, όπως αναφέρει το Politico, διαβιβάστηκε από το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων της Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την προώθηση του επανεξοπλισμού της Ευρώπης.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται έντονα σε οποιαδήποτε αλλαγή της οδηγίας που θα περιορίσει την ικανότητα της αμερικανικής βιομηχανίας να υποστηρίζει ή να συμμετέχει στις εθνικές αμυντικές προμήθειες των κρατών μελών της ΕΕ», φέρεται να αναφέρει το μήνυμα του Πενταγώνου.
Η Ουάσιγκτον προειδοποίησε ότι «προστατευτικές και αποκλειστικές πολιτικές» που αποκλείουν τις αμερικανικές εταιρείες από την ευρωπαϊκή αγορά είναι «λανθασμένη τακτική», την ώρα που –όπως επισημαίνεται– μεγάλες ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες εξακολουθούν να έχουν ευρεία πρόσβαση στην αγορά των ΗΠΑ.
Το παράδοξο της αμερικανικής στάσης
Κατά το Politico, η στάση αυτή αναδεικνύει ένα σαφές παράδοξο στην πολιτική των ΗΠΑ απέναντι στην Ευρώπη. Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση Τραμπ πιέζει τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος στη συμβατική άμυνα της «Γηραιάς Ηπείρου». Από την άλλη, δεν επιθυμεί αυτή η ενίσχυση να γίνει εις βάρος των αμερικανικών αμυντικών κολοσσών.
Ήδη από τον Δεκέμβριο, το Politico είχε αποκαλύψει ότι ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κρίστοφερ Λάνταου, είχε επικρίνει σε κλειστή συνάντηση τους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ για το γεγονός ότι δίνουν προτεραιότητα στη δική τους αμυντική βιομηχανία.
Απειλή για περιορισμό πρόσβασης στην αμερικανική αγορά
Η κυβέρνηση Τραμπ προειδοποίησε ότι αν η ΕΕ υιοθετήσει δεσμευτική ρήτρα «αγοράστε ευρωπαϊκά» στη μελλοντική νομοθεσία περί προμηθειών, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αναθεωρήσουν τις υφιστάμενες εξαιρέσεις από τους νόμους Buy American.
Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε άμεσο αντίκτυπο στις ευρωπαϊκές εταιρείες, καθώς περίπου 19 από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ έχουν υπογράψει Αμοιβαίες Συμφωνίες Αμυντικών Προμηθειών με την Ουάσιγκτον, που τους επιτρέπουν να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς του Πενταγώνου.
Οι ΗΠΑ ξεκαθάρισαν ότι τυχόν μελλοντικές εξαιρέσεις θα εξετάζονται «κατά περίπτωση» και μόνο εφόσον κρίνονται αναγκαίες για τη διαλειτουργικότητα και την τυποποίηση της Συμμαχίας.
Κρίσιμη χρονιά το 2026
Η ένταση αυτή απειλεί να περιπλέξει την ευρύτερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και να μειώσει την εξάρτηση από τις ΗΠΑ – μια συζήτηση που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στην εποχή Τραμπ.
Εντός του 2026, η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει την επικαιροποίηση της οδηγίας του 2009 για τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας. Παραμένει, ωστόσο, ασαφές εάν το νέο κείμενο θα περιλαμβάνει δεσμευτικούς κανόνες που θα ευνοούν ρητά τους ευρωπαίους κατασκευαστές.
Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, μια τέτοια επιλογή θα περιόριζε την ελευθερία των κρατών μελών, θα αποδυνάμωνε το ΝΑΤΟ και θα έθετε σε κίνδυνο την επίτευξη των στόχων ικανότητας που συμφωνήθηκαν πέρυσι, ενώ –όπως υποστηρίζει– θα ερχόταν και σε αντίθεση με την εμπορική συμφωνία ΗΠΑ–ΕΕ του περασμένου καλοκαιριού, βάσει της οποίας η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύτηκε να αυξήσει τις αγορές αμερικανικών όπλων.
