Charles Wyplosz στο Fortune: «Πρώτα η ανάκαμψη και μετά η ανησυχία για ελλείμματα – χρέη»

Ένας από τους κορυφαίους επιστήμονες στις αναδιαρθρώσεις χρέους μιλάει για την πολιτική της λιτότητας στην Ευρωζώνη, την αύξηση του χρέους, το κόστος για τις επιχειρήσεις και τη «μόδα» των κρυπτονομισμάτων.

Οι κυβερνήσεις των κρατών – μελών της Ευρωζώνης πρέπει πρώτα να θέσουν τις βάσεις για την ανάκαμψη και στη συνέχεια να ασχοληθούν με τη διαχείριση των ελλειμάτων και των δημοσιονομικών χρεών λέει στο Fortune ο Charles Wyplosz, o Γάλλος οικονομολόγος που στο παρελθόν έχει διατελέσει μέλος της ομάδας συμβούλων οικονομικής πολιτικής του πρώην επικεφαλής της Κομισιόν Barroso και της ομάδας Bellagio, σύμβουλος του ΔΝΤ, της Παγκόσμιας Τράπεζας και άλλων αναπτυξιακών τραπεζών, των Ηνωμένων Εθνών, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, διαφόρων κεντρικών τραπεζών, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ρωσικής κυβέρνησης, καθώς επίσης και Διευθυντής του Διεθνούς Προγράμματος Μακροοικονομίας της CEPR, του κορυφαίου ευρωπαϊκού δικτύου οικονομολόγων.

Πλέον από τη θέση του ομότιμου καθηγητή Διεθνούς Οικονομικών στο Μεταπτυχιακό Ινστιτούτο της Γενεύης μελετά τομείς, όπως η διαχείριση των χρηματοπιστωτικών κρίσεων, η ευρωπαϊκή νομισματική ολοκλήρωση, η νομισματική πολιτική, η πειθαρχία δημοσιονομικής πολιτικής και η περιφερειακή ολοκλήρωση σε διάφορα μέρη του κόσμου.

Ο ίδιος σχολιάζει τη δημοσιονομική πολιτική της Ευρωζώνης, μιλά για τις επιπτώσεις των αυστηρών μέτρων λιτότητας στην πραγματική οικονομία και τις επιχειρήσεις, ενώ αναφέρεται και στο νέο επενδυτικό trend που ακούει στο όνομα bitcoin.

Κύριε Wyplosz μπορούμε να αποφύγουμε μια νέα περίοδο λιτότητας στην Ευρωζώνη ως αποτέλεσμα των αυξανόμενων ελλειμμάτων και του δημόσιου χρέους;

Φυσικά, αν σταματήσουμε να ανησυχούμε για τα αυξανόμενα ελλείμματα και τα μεγάλα χρέη. Είδαμε ήδη στην Ελλάδα τι συμβαίνει όταν οι κυβερνήσεις ανησυχούν για λάθος πράγματα σε λάθος χρόνο. Μετά το 2010, έχουμε γενικεύσει τη λιτότητα, την ύφεση και, με εξαιρέσεις, τα δημόσια χρέη μόλις μειώθηκαν μέχρι την πανδημική κρίση. Το 2020, οι κυβερνήσεις έκαναν το σωστό. Σταμάτησαν να ανησυχούν για ελλείμματα και χρέη και απέτρεψαν μια μεγάλη οικονομική καταστροφή τη στιγμή που συντελούνταν μια υγειονομική καταστροφή. Πρέπει να συνεχίσουν να το κάνουν μέχρι να επιτευχθεί μια σταθερή ανάκαμψη. Τότε θα έρθει η ώρα να ανησυχείτε για ελλείμματα και χρέη. Η ΕΚΤ παρέχει τη σωστή υποστήριξη στα δημόσια χρέη, οπότε δεν υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αύξησής τους.

Πιστεύετε ότι η Ευρώπη είναι έτοιμη να αναθεωρήσει τους δημοσιονομικούς στόχους, και εάν ναι, πώς θεωρείτε ότι θα διαμορφωθεί το νέο περιβάλλον;

Εδώ και 22 χρόνια, το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης αποτυγχάνει διαρκώς. Δυστυχώς, είναι με κακό τρόπο σχεδιασμένο. Με την πάροδο του χρόνου, το «βελτιώσαμε», καθιστώντας το πιο περίπλοκο και αυθαίρετο, όχι όμως και πιο αποτελεσματικό. Το προφανές που πρέπει να κάνουμε είναι να ξεκινήσουμε ξανά και αυτή τη φορά να το κάνουμε σωστά. Χρειαζόμαστε κάθε κράτος- μέλος της Ευρωζώνης να  πειθαρχήσει σε οικονομικό επίπεδο. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι Βρυξέλλες δίνουν εντολές σε ανεξάρτητα κράτη και στις δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις τους. Η δημοσιονομική πειθαρχία πρέπει να αποτελεί εθνική ευθύνη και να υπόκειται στην ευρωπαϊκή εποπτεία. Αυτό σημαίνει την εφαρμογή συνταγματικού κανόνα και παράλληλα τη δυνατότητα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου να επιβάλει τον σεβασμό στους εθνικούς θεσμούς. Δεν σημαίνει είτε 3% είτε 60%, ή οποιοδήποτε απίστευτο αριθμό. Υπάρχουν καλύτεροι τρόποι καθορισμού της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Οι οικονομίες σήμερα μεταφέρουν ουσιαστικά το βάρος του χρέους στις μελλοντικές γενιές. Μπορεί αυτό να συνεχιστεί για πάντα, δεδομένου ότι σε κάθε ευκαιρία οι αρχές αποκλείουν τη δυνατότητα ελάφρυνσης του χρέους;

Συμφωνώ, πρέπει να μειώσουμε τα δημόσια χρέη. Αυτό μπορεί να γίνει χωρίς προεπιλογή και χωρίς να μεταβιβάζεται το κόστος σε άλλες χώρες. Έχω περιγράψει ένα τέτοιο σχέδιο (που ονομάζεται PADRE) ενώ έχουν προταθεί και άλλα. Αυτές οι ιδέες απορρίφθηκαν με το εκπληκτικό επιχείρημα ότι «θα το σκεφτούμε αργότερα όταν τα πράγματα έχουν βελτιωθεί». Λοιπόν, τα πράγματα έχουν γίνει πολύ χειρότερα.

Πώς θα χαρακτηρίζατε τις επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια; Σε ποιους παράγοντες πρέπει να προσέξει η ελληνική κυβέρνηση;

Λυπάμαι, αλλά δεν θα ήθελα να κάνω μαθήματα στην Ελλάδα.

Υπάρχουν φόβοι για λουκέτα επιχειρήσεων λόγω πανδημίας όχι μόνο σε οικονομικά αδύναμες χώρες, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία, αλλά και στη Γερμανία. Σε κάποιο σημείο τα μέτρα στήριξης θα αποσυρθούν…Τι μπορεί να γίνει ώστε να μην χαθεί μια γενιά εταιρειών και υπαλλήλων;

Φυσικά, μόλις αποσυρθούν τα ισχύοντα μέτρα στήριξης, όπως θα έπρεπε όταν τελειώσει η πανδημία, πολλές εταιρείες θα χρεοκοπήσουν. Αυτό που δεν πρέπει να γίνει είναι να μπείτε στη διαδικασία να επιλέξετε ποιες εταιρείες θα λάβουν υποστήριξη. Αυτό που πρέπει να γίνει είναι να βεβαιωθούμε ότι έχουμε μια σταθερή ανάκαμψη, η οποία θα επιτρέψει στις ισχυρές εταιρείες να ανακάμψουν, αφήνοντας τους πιο αδύναμους να εξαφανιστούν. Η οικονομική ζωή αφορά επιχειρήσεις που πεθαίνουν, ενώ άλλες γεννιούνται. Έτσι αυξάνεται το βιοτικό επίπεδο. Όσον αφορά την απασχόληση, πρέπει να προστατεύουμε τους ανθρώπους και όχι τις θέσεις εργασίας. Αυτό σημαίνει παροχές ανεργίας και κατάρτιση, και πάλι, μια ισχυρή ανάκαμψη.

Ποιες είναι οι προβλέψεις σας για το bitcoin; Πόσο επικερδείς και ασφαλείς είναι οι επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα;

Τα κρυπτονομίσματα είναι εντελώς μη ασφαλή. Στην πραγματικότητα, δεν είναι καν νομίσματα, είναι μη ρυθμιζόμενα χρηματοοικονομικά μέσα. Μπορείτε να βγάλετε ένα γρήγορο κέρδος και σε μια στιγμή να κινδυνεύσετε να χάσετε όλες τις αποταμιεύσεις σας. Είναι καλό για τους λάτρεις της αδρεναλίνης, όχι για τους πιο έντιμους ανθρώπους.