CNN: Αυτό είναι το μυστικό σχέδιο της CIA για να «διαλύσει» το Ιράν από μέσα
Για τον εξοπλισμό κουρδικών δυνάμεων με στόχο την πρόκληση λαϊκής εξέγερσης στις περιφερειακές περιοχές του Ιράν εργάζεται σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNN, η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των ΗΠΑ (CIA)…
Πηγές που γνωρίζουν το σχέδιο αναφέρουν ότι η κίνηση αποσκοπεί στο να καθηλώσει τις ιρανικές δυνάμεις κατά μήκος των συνόρων με το Ιράκ και να διευκολύνει την αναταραχή σε μεγάλες πόλεις. Η Τεχεράνη έχει ήδη απαντήσει με επιθέσεις drones.
Ειδικότερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τις προσπάθειες για τη δημιουργία αντιπολίτευσης στο εσωτερικό του Ιράν. Σύμφωνα με πηγές των μυστικών υπηρεσιών που μίλησαν στο CNN, η αμερικανική πρωτοβουλία δεν περιορίζεται σε εθνοτικές ομάδες όπως οι Κούρδοι και οι Μπαλούχοι. Εστιάζει επίσης στην εξασφάλιση υποστήριξης από τον τακτικό ιρανικό στρατό, δημόσια πρόσωπα, τοπικές ηγεσίες και ακόμη και από σχετικά μετριοπαθή ανώτερα στελέχη του καθεστώτος.
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπαινίχθηκε ο ίδιος την προσπάθεια σε συνέντευξή του στο Politico την Τρίτη. Ερωτηθείς αν είναι αργά για να εξεταστεί συνεργασία με πρόσωπα μιας νέας ιρανικής κυβέρνησης, απάντησε: «Όχι, δεν είναι πολύ αργά. Σαράντα εννέα σκοτώθηκαν, μην το ξεχνάτε, άρα είναι βαθύ το ζήτημα, σωστά; Νέα πρόσωπα αναδύονται. Πολλοί θέλουν τη θέση. Κάποιοι από αυτούς θα είναι πολύ καλοί».
Το ιρανικό καθεστώς βασίζεται σε δύο στρατιωτικούς βραχίονες: τον τακτικό στρατό, επιφορτισμένο με την υπεράσπιση των συνόρων της χώρας, και τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, μια παράλληλη δύναμη που ιδρύθηκε μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 ως αντίβαρο στον στρατό, ο οποίος τότε θεωρούνταν πιστός στον Σάχη. Οι Φρουροί της Επανάστασης λογοδοτούν απευθείας στον Ανώτατο Ηγέτη και όχι στον εκλεγμένο πρόεδρο και ελέγχουν επίσης την πολιτοφυλακή Μπασίτζ, το βασικό εργαλείο του καθεστώτος για την καταστολή διαδηλώσεων. Όσοι υποστηρίζουν το σχέδιο ελπίζουν ότι ο τακτικός στρατός θα αποδειχθεί πιο προσηλωμένος στο ιρανικό κράτος και, σε μια στιγμή κρίσης, θα στραφεί κατά του ιδεολογικού κατεστημένου που ηγούνται οι διοικητές των Φρουρών και η θρησκευτική ηγεσία.
Θα κρίνουν οι μειονότητες την ισορροπία;
Στο πλαίσιο των επαφών, Αμερικανοί αξιωματούχοι διεξάγουν συνομιλίες με Κούρδους ηγέτες στο βόρειο Ιράν και το Ιράκ, με ηγέτες πολιτοφυλακών των Μπαλούχων στο νοτιοανατολικό Ιράν και με άλλες αντιπολιτευόμενες ομάδες. Σύμφωνα με τις αναφορές, στόχος είναι η προετοιμασία αυτών των δρώντων για μια καθοριστική ημέρα μετά την αποδυνάμωση των δυνάμεων του καθεστώτος, ιδίως των Φρουρών της Επανάστασης, οπότε θα μπορούσε να επέλθει η επιθυμητή αλλαγή. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιδιώκουν αλλαγή καθεστώτος, και οι διάφορες ομάδες αναμένεται να συμμετάσχουν σε μια εσωτερική σύγκρουση, καθώς οι πολλοί υποστηρικτές του καθεστώτος είναι απίθανο να παραδοθούν χωρίς μάχη.
Οι εκτιμήσεις των μυστικών υπηρεσιών δείχνουν ότι η διαδικασία θα διαρκέσει τουλάχιστον μία εβδομάδα, ακόμη και αν τα πλήγματα κατά της ιρανικής ηγεσίας, ιδίως των Φρουρών της Επανάστασης, αποδειχθούν ιδιαίτερα αποτελεσματικά και εξουδετερωθεί το μεγαλύτερο μέρος της ανώτερης διοίκησης. Αναφορές υποδηλώνουν ότι οι Φρουροί της Επανάστασης προετοιμάζονται, μαζί με συνδεδεμένες μονάδες όπως η Μπασίτζ, για αυτό το ενδεχόμενο, και η προσδοκία είναι ότι η σύγκρουση θα είναι σφοδρή. Ένα ενδεχόμενο είναι επαρχίες της περιφέρειας όπου τα αυτονομιστικά κινήματα είναι ισχυρά να κινηθούν νωρίτερα και να καταλάβουν πόλεις και εδάφη.
Μεταξύ των εθνοτικών μειονοτήτων του Ιράν, δρουν οργανώσεις με μακρά ιστορία και αποδεδειγμένη ικανότητα να πλήττουν το καθεστώς των αγιατολάχ, διεξάγοντας παρατεταμένες ανταρτοπόλεμο. Στη βορειοδυτική κουρδική περιοχή του Ιράν, λειτουργούν αρκετές κουρδικές αντάρτικες οργανώσεις, οι περισσότερες με κάποιας μορφής υποστήριξη από την αυτόνομη Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν στο Ιράκ.
Στις 22 Φεβρουαρίου, πέντε ιρανικά κουρδικά κόμματα, με επικεφαλής το Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν του Ιράν, σχημάτισαν κοινό συνασπισμό με δηλωμένο στόχο την ανατροπή του ισλαμικού καθεστώτος. Ο συνασπισμός διαθέτει μαχητές Πεσμεργκά εκπαιδευμένους στο Ιράκ, οι οποίοι γνωρίζουν καλά το ορεινό έδαφος κατά μήκος των συνόρων των δύο χωρών. Κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης «Βρυχώμενος Λέων», πραγματοποιήθηκαν αρκετές επιθέσεις εναντίον ιρανικών οχυρών κατά μήκος των συνόρων, με στόχο την αποδυνάμωση του ελέγχου της Τεχεράνης στην περιοχή και ενδεχομένως το άνοιγμα του δρόμου για ένοπλη κουρδική εξέγερση.
Φόβοι εσωτερικού κατακερματισμού
Μια άλλη εθνοτική ομάδα που εμπλέκεται σε συνεχιζόμενες αναταραχές είναι οι Μπαλόχ, μια σουνιτική μειονότητα κατανεμημένη στο Ιράν, το Πακιστάν και το Αφγανιστάν, που επιδιώκει αυτοδιάθεση και αυτονομία. Τα τελευταία χρόνια, οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν διεξαγάγει αυτό που περιγράφεται ως άνευ προηγουμένου καταστολή κατά της μειονότητας των Μπαλούχων. Η κύρια οργάνωση που δρα στην ιρανική πλευρά είναι η Τζάις αλ-Αντλ, η οποία συγχωνεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 με άλλες ομάδες στο «Λαϊκό Μέτωπο Μαχητών» και κήρυξε ευρεία εκστρατεία κατά του καθεστώτος.
Η τρίτη εθνοτική μειονότητα στο Ιράν με ιστορικό ένοπλης αντίστασης είναι ο αραβικός πληθυσμός στη νότια επαρχία Χουζεστάν. Κυρίως σιιτικός και αριθμώντας πάνω από 1,5 εκατομμύριο ανθρώπους, η κοινότητα έχει βιώσει σημαντικές αναταραχές. Το 2022, ξέσπασαν εκτεταμένες διαμαρτυρίες στην επαρχία κατά της διακυβέρνησης της Τεχεράνης, ενώ σημειώθηκαν ανταλλαγές πυρών μεταξύ αράβων αυτονομιστών και δυνάμεων του καθεστώτος, με αποτέλεσμα αρκετούς νεκρούς.
Η ιδέα αξιοποίησης των εθνοτικών μειονοτήτων του Ιράν, αν και πρακτική λόγω της παρουσίας οργανωμένων ομάδων αντίστασης στο έδαφος, είναι ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη στο ευρύτερο φάσμα της ιρανικής αντιπολίτευσης. Πολλοί αντίπαλοι του καθεστώτος διατηρούν εθνικιστικές απόψεις και ενδέχεται να δυσκολευτούν να συνεργαστούν με αντάρτες των οποίων τα αιτήματα για αυτονομία συγκρούονται με την εδαφική ακεραιότητα του Ιράν.
Η προσδοκία όσων υποστηρίζουν τη στρατηγική είναι ότι, σε ένα σενάριο όπου το Ιράν θα βρίσκεται αντιμέτωπο με μια υπαρξιακή εσωτερική σύγκρουση παράλληλα με εξωτερική στρατιωτική και οικονομική πίεση, οι εκλεγμένοι πολιτικοί ηγέτες θα ενεργήσουν υπεύθυνα και, μαζί με τον τακτικό στρατό, θα σταθούν απέναντι σε αυτό που οι επικριτές περιγράφουν ως «νοοτροπία Μασάντα» υπό την ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης. Στη συνέχεια θα αναλάβουν τον έλεγχο του μηχανισμού λήψης αποφάσεων. Όποια κι αν είναι η ακριβής πολιτική διαμόρφωση, θα πρόκειται για ένα μεταβατικό στάδιο προς ένα Ιράν μετά την Ισλαμική Δημοκρατία. Η επικρατούσα εκτίμηση είναι ότι μια αλλαγή καθεστώτος πρέπει να προηγηθεί οποιασδήποτε ουσιαστικής αλλαγής από το ίδιο το καθεστώς.
