Δανία: Σε αναζήτηση κυβέρνησης μετά τις εκλογές – «Κλειδί» οι Μετριοπαθείς
Η Δανία εισέρχεται από σήμερα σε περίοδο πολιτικών διεργασιών, καθώς οι βουλευτικές εκλογές δεν έδωσαν καθαρή πλειοψηφία, ανοίγοντας τον δρόμο για διαπραγματεύσεις με επίκεντρο τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας.
Οι Σοσιαλδημοκράτες της απερχόμενης πρωθυπουργού Μέτε Φρέντερικσεν αναδείχθηκαν πρώτη δύναμη, ωστόσο κατέγραψαν το χειρότερο εκλογικό αποτέλεσμα από το 1903, εξασφαλίζοντας μόλις 38 έδρες στο κοινοβούλιο των 179 μελών.
Συνολικά, το μπλοκ της αριστεράς, που απαρτίζεται από πέντε κόμματα, συγκέντρωσε 84 έδρες, έναντι 77 που εξασφάλισαν τα κόμματα της δεξιάς και της άκρας δεξιάς.
Ρυθμιστικός ρόλος για τους Μετριοπαθείς
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις αναμένεται να διαδραματίσουν οι Μετριοπαθείς του πρώην πρωθυπουργού και υπουργού Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, οι οποίοι κατέκτησαν 14 έδρες και βρίσκονται στο επίκεντρο των διεργασιών.
Ο ίδιος εμφανίζεται ως ο μεγάλος «παίκτης» της επόμενης ημέρας, καθώς μπορεί να κατευθύνει τον σχηματισμό κυβέρνησης είτε προς τα αριστερά είτε προς τα δεξιά, ενώ δεν αποκλείεται να επιχειρήσει και τη δημιουργία σχήματος υπό την ηγεσία του.
Η Φρέντερικσεν εξετάζει το ενδεχόμενο συγκρότησης ευρύτερης κυβέρνησης συνεργασίας, με τη συμμετοχή κεντρώων δυνάμεων. «Η πιο ρεαλιστική λύση είναι να δούμε αν μπορεί να υπάρξει κυβέρνηση που να εκτείνεται από την αριστερά έως το κέντρο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, σύμφωνα με αναλυτές, η παραμονή της στην πρωθυπουργία θεωρείται πιθανή, χωρίς ωστόσο να είναι δεδομένη, καθώς ο Ράσμουσεν αναμένεται να διεκδικήσει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της επόμενης κυβέρνησης.
Ξεκινά η διαδικασία διερευνητικών εντολών
Η απερχόμενη πρωθυπουργός υπέβαλε ήδη την παραίτησή της στον βασιλιά της Δανίας, ο οποίος αναμένεται να ξεκινήσει διαβουλεύσεις με τα κόμματα και να ορίσει τον λεγόμενο «βασιλικό ερευνητή» που θα αναλάβει τις επαφές για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Η διαδικασία εκτιμάται ότι θα είναι μακρά, καθώς το πολιτικό σκηνικό είναι ιδιαίτερα κατακερματισμένο, με 12 κόμματα να εκπροσωπούνται στο κοινοβούλιο. Αντίστοιχες διαπραγματεύσεις το 2022 είχαν διαρκέσει περίπου έξι εβδομάδες.
Παρά την πολυπλοκότητα, η Δανία έχει παράδοση σε κυβερνήσεις μειοψηφίας, οι οποίες διαμορφώνουν κατά περίπτωση πλειοψηφίες είτε με την αριστερά είτε με τη δεξιά, ανάλογα με την ατζέντα.
Μετανάστευση και περιβάλλον στο επίκεντρο
Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να επικεντρωθούν σε κρίσιμα ζητήματα όπως η οικονομία, το συνταξιοδοτικό, το περιβάλλον και η μεταναστευτική πολιτική.
Το αποτέλεσμα των συνομιλιών θα καθορίσει και τις πολιτικές προτεραιότητες: ένα σχήμα με κεντρώα και αριστερά κόμματα πιθανότατα θα δώσει έμφαση στην πράσινη ατζέντα, ενώ μια συνεργασία με τη δεξιά θα αναδείξει περισσότερο το μεταναστευτικό.
Την ίδια ώρα, το Δανικό Λαϊκό Κόμμα κατέγραψε σημαντική άνοδο, συγκεντρώνοντας το 9,1% των ψήφων και ενισχύοντας αισθητά την παρουσία του στο κοινοβούλιο, αν και συνολικά η δύναμη των αντιμεταναστευτικών κομμάτων παραμένει σταθερή.
Ρόλος των περιφερειών
Σημαντικό ρόλο διατηρούν και οι εκπρόσωποι από τα νησιά Φερόε και τη Γροιλανδία, που εκλέγουν από δύο βουλευτές. Στη Γροιλανδία, μάλιστα, επικράτησαν κόμματα που τάσσονται υπέρ της ταχύτερης ανεξαρτητοποίησης από τη Δανία, προσθέτοντας ακόμη μία παράμετρο στο πολιτικό σκηνικό.
Το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν η Δανία θα οδηγηθεί σε μια ευρεία κυβέρνηση συνεργασίας ή σε ένα πιο ευέλικτο μοντέλο μειοψηφίας, με τον ρόλο των Μετριοπαθών να παραμένει καθοριστικός.
