Economist: Οι στρατηγοί της Ευρώπης προειδοποιούν τους πολίτες να προετοιμαστούν για πόλεμο
«Πρέπει να αποδεχθούμε ότι θα χάσουμε τα παιδιά μας». Για τους πολίτες της Γαλλίας, η δήλωση του Νοεμβρίου από τον στρατηγό Fabien Mandon, αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία.
Η πιθανότητα σύγκρουσης με τη Ρωσία έως το 2030, είπε, σημαίνει ότι όλοι —όχι μόνο ο στρατός— πρέπει να είναι έτοιμοι· η Γαλλία θα ήταν ευάλωτη αν δεν ήταν προετοιμασμένη να υποστεί απώλειες.
Ωστόσο, τα λόγια του προκάλεσαν αγανάκτηση και δυσπιστία.
Η Δυτική Ευρώπη δυσκολεύεται να κατανοήσει ότι ζει «σε έναν χώρο ανάμεσα στην ειρήνη και τον πόλεμο», όπως το έθεσε στις 15 Δεκεμβρίου η Blaise Metreweli, επικεφαλής των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών.
Για τις χώρες που βρίσκονται κοντά στη Ρωσία —ιδίως τις Βαλτικές, την Πολωνία και τις σκανδιναβικές χώρες— η έννοια της «πολεμικής ετοιμότητας» είναι πλήρως κατανοητή.
Όμως σε πρωτεύουσες όπως το Παρίσι, που βρίσκεται πιο κοντά στο Αλγέρι απ’ ό,τι στο Κίεβο, η απειλή μοιάζει μακρινή· κάτι που παρακολουθείς στην οθόνη.
Γι’ αυτό και ο συναγερμός από τους επικεφαλής της ασφάλειας.
Στις 11 Δεκεμβρίου ο Mark Rutte, γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, δήλωσε με ζοφερό τόνο ότι «πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για την κλίμακα πολέμου που βίωσαν οι παππούδες ή οι προπαππούδες μας».
Λίγες ημέρες αργότερα, ο αρχηγός των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων, πτέραρχος Sir Richard Knighton, τόνισε ότι η ασφάλεια «δεν μπορεί να ανατεθεί αποκλειστικά στις ένοπλες δυνάμεις».
Κάποιοι πολιτικοί της αντιπολίτευσης απορρίπτουν αυτές τις προειδοποιήσεις ως κινδυνολογία.
Ο Fabien Roussel, ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γαλλίας, χαρακτήρισε την ομιλία του στρατηγού Mandon «αφόρητο πολεμοκάπηλο λόγο».
Παρ’ όλα αυτά, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αρχίζουν να αντιδρούν με δύο βασικούς τρόπους: πρώτον, επαναφέροντας κάποια μορφή στρατιωτικής θητείας· και δεύτερον, προετοιμάζοντας τους πολίτες για σύγκρουση.
Νέο μοντέλο στρατολόγησης
Τον Δεκέμβριο η γερμανική κυβέρνηση συμφώνησε σε ένα νέο μοντέλο στρατολόγησης.
Από το 2026 όλοι οι 18χρονοι θα λαμβάνουν ερωτηματολόγιο που θα αξιολογεί τη διάθεσή τους να υπηρετήσουν.
Από το 2027, οι 18χρονοι άνδρες θα υποβάλλονται σε ιατρική εξέταση.
Έτσι θα δημιουργηθεί μια βάση δεδομένων όσων θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν — μέρος αυτού που ο υπουργός Άμυνας Boris Pistorius αποκαλεί Kriegstüchtigkeit, δηλαδή «πολεμική ετοιμότητα».
Τον προηγούμενο μήνα, ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron ανακοίνωσε δέκα μήνες αμειβόμενης, εθελοντικής στρατιωτικής υπηρεσίας για νέους 18 έως 25 ετών, με έναρξη το 2026 (η υποχρεωτική θητεία είχε καταργηθεί το 1997).
Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Donald Tusk εξετάζει στρατιωτική εκπαίδευση για όλους τους ενήλικες άνδρες, αν και δεν υπάρχουν ακόμη συγκεκριμένες προτάσεις.
Όπως στη Γερμανία και τη Γαλλία, ο στόχος είναι η ενίσχυση των εφεδρειών — και η αποστολή μηνύματος προς πιθανούς αντιπάλους.
Η Γαλλία και η Γερμανία έχουν εμπνευστεί από τις σκανδιναβικές χώρες.
Η Φινλανδία και η Νορβηγία διαθέτουν στρατιωτική θητεία εδώ και δεκαετίες.
Όλοι οι Φινλανδοί άνδρες καλούνται στα 18 και αναμένεται να συμβάλλουν στη συλλογική άμυνα της χώρας.
Η Γερμανία βασίζει το νέο της μοντέλο σε αυτό της Σουηδίας.
Το 2018, στο πλαίσιο της στρατηγικής «ολικής άμυνας», η σουηδική κυβέρνηση επανέφερε ένα σύστημα όπου όλοι οι άνδρες και οι γυναίκες υποχρεούνται να πάνε στρατό στα 18.
Ο στρατός επιλέγει ένα μικρό ποσοστό για 11 μήνες στρατιωτικής υπηρεσίας.
Οι περισσότεροι αναλυτές άμυνας πιστεύουν ότι η Γερμανία θα χρειαστεί τελικά υποχρεωτική θητεία για να πετύχει τους φιλόδοξους στόχους στελέχωσης.
Διαφοροποίηση
Η ευρωπαϊκή αντίδραση, ωστόσο, δεν είναι ομοιόμορφη. Η Ιταλία ανέστειλε τη θητεία το 2005.
Ο υπουργός Άμυνας Guido Crosetto σκοπεύει να παρουσιάσει το 2026 νομοσχέδιο για εθελοντική εφεδρική δύναμη, ώστε να καλυφθεί το έλλειμμα 30.000–40.000 στρατιωτών.
Όμως τα σχέδιά του παραμένουν ασαφή. Στην Ισπανία η κυβέρνηση έχει αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες, αλλά προβλέπει μόνο μια μέτρια αύξηση προσωπικού κατά 7.000 έως το 2029 και δεν γίνεται λόγος για θητεία.
Ακόμη και η Βρετανία, παρά τα φιλόδοξα σχέδια επανεξοπλισμού, δεν συζητά το θέμα. Οι ένοπλες δυνάμεις της προωθούν ένα πρόγραμμα «gap year» για νέους κάτω των 25 ετών.
Όσον αφορά την πολιτική ετοιμότητα των πολιτών για πόλεμο, το χάσμα μεταξύ Σκανδιναβικών χωρών, Βαλτικών και Πολωνίας από τη μία, και των δυτικών χωρών από την άλλη, είναι ακόμη πιο έντονο.
Κάθε χρόνο η Σουηδία διοργανώνει «εβδομάδα ετοιμότητας».
Το 2024 η κυβέρνηση έστειλε σε κάθε νοικοκυριό ένα φυλλάδιο 32 σελίδων που αναφέρει: «Από το έτος που συμπληρώνετε τα 16 έως το τέλος του έτους που συμπληρώνετε τα 70, είστε μέρος της συνολικής άμυνας της Σουηδίας και υποχρεούστε να υπηρετήσετε σε περίπτωση πολέμου ή απειλής πολέμου».
Ο οδηγός εξηγεί τι πρέπει να αποθηκεύεται στο σπίτι (μπαταρίες, φακούς, κονσέρβες, εμφιαλωμένο νερό, χαρτί υγείας κ.ά.) και πώς να εντοπιστεί καταφύγιο πολιτικής προστασίας.
Αντίστοιχος οδηγός της Λιθουανίας απαριθμεί ό,τι χρειάζεται για επιβίωση τριών ημερών — μέχρι και σχοινί και κιάλια.
Η Σουηδία σκοπεύει να αυξήσει τις δαπάνες πολιτικής άμυνας στα 19,4 δισ. κορώνες το 2028, από 2,7 δισ. το 2022.
«Δίνουμε μεγάλη έμφαση σε μια προσέγγιση που αφορά ολόκληρη την κοινωνία», λέει ο υπουργός Πολιτικής Άμυνας Carl-Oskar Bohlin.
Λίγες χώρες της Δυτικής Ευρώπης διαθέτουν κάτι αντίστοιχο. Τον Νοέμβριο η Ολλανδία έστειλε σε κάθε νοικοκυριό φυλλάδιο για την προετοιμασία σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου.
Η Γαλλία έχει προετοιμάσει τους πολίτες της για τρομοκρατικές επιθέσεις, όχι όμως για το είδος σύγκρουσης που περιέγραψε ο Rutte: «καταστροφή, μαζική κινητοποίηση, εκατομμύρια εκτοπισμένοι, εκτεταμένα δεινά». Η Ισπανία και η Ιταλία δεν έχουν καν ανοίξει τη δημόσια συζήτηση.
Δημοσκόπηση σε εννέα χώρες που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο επιβεβαίωσε τις ευρωπαϊκές διαιρέσεις ως προς την απειλή: το 77% των Πολωνών θεωρεί ότι υπάρχει «υψηλός κίνδυνος» πολέμου με τη Ρωσία τα επόμενα χρόνια, έναντι μόλις 34% των Ιταλών.
Οι Ευρωπαίοι συμφωνούν, πάντως, σε ένα πράγμα: ότι δεν είναι έτοιμοι.
Κατά μέσο όρο, το 69% δήλωσε ότι η χώρα του δεν θα μπορούσε να αμυνθεί απέναντι στη Ρωσία — ποσοστό που φτάνει το 85% στην Ιταλία, το 69% στη Γερμανία, το 58% στην Πολωνία και το 51% στη Γαλλία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Η Ευρώπη χάνει τη σχέση της με το φρέσκο ψάρι
- Γιατί η ΕΥΔΑΠ προτείνει αυξήσεις στα τιμολόγια – Το σκεπτικό και οι επιπτώσεις
- Πώς η Mastercard σχεδιάζει να μετατρέψει κάθε εμπορικό κατάστημα στην Ελλάδα σε mini-ATM
Πηγή: Economist
