ΕΕ: Ετοιμάζει «δίχτυ ασφαλείας» δισεκατομμυρίων για την απεξάρτηση από την Κίνα

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει έναν μηχανισμό αλληλεγγύης για τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων που θα διαφοροποιήσουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες και θα περιορίσουν την εξάρτηση από την Κίνα, με στόχο μεγαλύτερη ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
• Το σχέδιο εντάσσεται στη στρατηγική αντιμετώπισης του εμπορικού ελλείμματος των 360 δισ. ευρώ με την Κίνα και συνοδεύεται από εργαλεία όπως έρευνες για κρατικές επιδοτήσεις, μέτρα εμπορικής άμυνας και τον μηχανισμό αντιμετώπισης οικονομικού εξαναγκασμού.
• Η ΕΕ ανησυχεί για πιθανά κινεζικά αντίποινα, καθώς το Πεκίνο διατηρεί κυρίαρχη θέση στις σπάνιες γαίες, τους ημιαγωγούς και άλλες κρίσιμες πρώτες ύλες, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια κινήσεων των Βρυξελλών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επεξεργάζεται τη δημιουργία ενός «μηχανισμού αλληλεγγύης» για τη στήριξη επιχειρήσεων που θα διαφοροποιήσουν τις προμήθειες κρίσιμων πρώτων υλών και προϊόντων, μειώνοντας την εξάρτησή τους από την Κίνα, αλλά και για την απορρόφηση των επιπτώσεων από ενδεχόμενα αντίποινα του Πεκίνου σε περίπτωση εμπορικής σύγκρουσης.

Ωστόσο, το εργαλείο αυτό θα απαιτήσει σημαντική χρηματοδότηση, σε μια περίοδο κατά την οποία τα κράτη-μέλη διαπραγματεύονται τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ε.Ε. και αρκετές κυβερνήσεις ζητούν περιορισμό των δαπανών.

Το ύψος των απαιτούμενων πόρων δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί, καθώς θα εξαρτηθεί, μεταξύ άλλων, από την έκταση πιθανών κινεζικών αντιμέτρων. Πηγές με γνώση των συζητήσεων εκτιμούν πάντως ότι το κόστος μπορεί να είναι ιδιαίτερα υψηλό, δεδομένου του μεγέθους των κλάδων και του εμπορίου που επηρεάζονται.

Ένταξη στη συνολική στρατηγική

Το νέο εργαλείο εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της Ε.Ε. για την αντιμετώπιση του εμπορικού ελλείμματος με την Κίνα, το οποίο ξεπερνά πλέον τα 360 δισ. ευρώ και επηρεάζει όλα τα κράτη-μέλη.

Οι πρεσβευτές των χωρών της Ε.Ε. ενημερώθηκαν αυτή την εβδομάδα για την πρόοδο των σχετικών εργασιών, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία είναι αρμόδια για την εμπορική πολιτική της Ένωσης, αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες.

Παράλληλες κατευθύνσεις

Η ευρωπαϊκή στρατηγική για την εξισορρόπηση των εμπορικών σχέσεων με το Πεκίνο κινείται σε παράλληλες κατευθύνσεις. Από τη μία πλευρά περιλαμβάνει τον διάλογο και την ανάπτυξη νέων εργαλείων για τη διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και από την άλλη την αξιοποίηση των υφιστάμενων μέσων, όπως οι έρευνες για κρατικές επιδοτήσεις, τα μέτρα διασφάλισης και, εφόσον απαιτηθεί, η ενεργοποίηση του μηχανισμού αντιμετώπισης οικονομικού εξαναγκασμού (anti-coercion instrument), που επιτρέπει την επιβολή δασμολογικών και άλλων εμπορικών αντιμέτρων.

Η Επιτροπή επισημαίνει, πάντως, ότι κανένα από τα εργαλεία αυτά δεν έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για την Κίνα.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το Πεκίνο εμφανίζεται πρόθυμο να εξετάσει τρόπους αύξησης των εισαγωγών από την Ε.Ε., αλλά είναι δεν προτίθεται να περιορίσει τις εξαγωγές του.

Για την ευρωπαϊκή πλευρά, και τα δύο ζητήματα θεωρούνται κρίσιμα, καθώς το μεγάλο εμπορικό έλλειμμα συνδέεται τόσο με τα εμπόδια πρόσβασης στην κινεζική αγορά όσο και με τα σχετικά χαμηλά επίπεδα εγχώριας κατανάλωσης στην Κίνα.

Παράλληλα, η Ε.Ε. ζητάει μεγαλύτερη διάρκεια στις άδειες εισαγωγής κρίσιμων προϊόντων, απλούστερες διαδικασίες και χαλάρωση των περιορισμών πρόσβασης στην κινεζική αγορά. Από την πλευρά του, το Πεκίνο επιδιώκει η Ένωση να ανταποδώσει με χαλάρωση των δικών της περιορισμών.

Η προθεσμία και οι ανησυχίες

Οι δύο πλευρές έχουν θέσει ως ορόσημο τον Οκτώβριο για την επίτευξη ουσιαστικής προόδου.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει προειδοποιήσει ότι η Ένωση θα προχωρήσει σε αποφασιστικές κινήσεις εάν ο διάλογος δεν αποδώσει αποτελέσματα.

Ο επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς αναμένεται να επισκεφθεί την Κίνα τον Οκτώβριο, προκειμένου να αξιολογήσει την πορεία των συνομιλιών, πριν από τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες, όπου το θέμα θα βρεθεί στην ατζέντα.

Αρκετοί αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες αλλά και σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο οι ηγέτες της Ε.Ε. διαθέτουν την πολιτική βούληση να συγκρουστούν με το Πεκίνο εάν αποτύχει η διπλωματία.

Όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι η Κίνα θα απαντήσει με ισχυρά αντίμετρα σε περίπτωση ευρωπαϊκών παρεμβάσεων.

Η Κίνα εξακολουθεί να κατέχει δεσπόζουσα θέση στην παραγωγή κρίσιμων ορυκτών και ημιαγωγών που είναι απαραίτητα για ευρωπαϊκές βιομηχανίες, όπως η αμυντική βιομηχανία και η αυτοκινητοβιομηχανία.

Αυτό περιορίζει τα περιθώρια κινήσεων της Ε.Ε., καθώς το Πεκίνο μπορεί να αξιοποιήσει τους εξαγωγικούς περιορισμούς ως μοχλό πίεσης προς ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Ήδη έχει προειδοποιήσει ότι θα αντιδράσει σε κάθε ευρωπαϊκή προσπάθεια προστασίας της βιομηχανίας και διεύρυνσης των εργαλείων εμπορικής άμυνας.

Το 2025, η Κίνα επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, προκαλώντας ανησυχία διεθνώς για ελλείψεις πρώτων υλών και διακοπές στη βιομηχανική παραγωγή.

Ενδεικτικό της ευρωπαϊκής εξάρτησης ήταν και το γεγονός ότι, φέτος, οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες πέτυχαν να εξασφαλίσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσωρινή αναστολή των κυρώσεων σε μεγάλο κινεζικό προμηθευτή ημιαγωγών, προειδοποιώντας ότι χωρίς την εξαίρεση θα εξαντλούσαν τα αποθέματά τους μέσα σε λίγες εβδομάδες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ελληνικό χρέος: Κάτω από το 140% του ΑΕΠ για πρώτη φορά μετά τα μνημόνια
• AI Act: Τι αλλάζει για πολίτες και επιχειρήσεις με το νέο πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη
• Λαγοκέφαλος: Πώς θα πληρώνονται οι αλιείς με 5,33 ευρώ το κιλό – Όλο το νέο πρόγραμμα