ΕΕ: Στο τραπέζι δασμοί 93 δισ. ευρώ μετά τις απειλές Τραμπ – Ποια αμερικανικά προϊόντα αφορούν

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται να ενεργοποιήσει ένα πακέτο ανταποδοτικών δασμών σε αμερικανικά εισαγόμενα προϊόντα ύψους 93 δισ. ευρώ ετησίως, ως απάντηση στην απειλή του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει τελωνειακούς δασμούς σε 6 κράτη-μέλη της ΕΕ καθώς και στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία από 1η Φεβρουαρίου.

Η κίνηση αυτή έρχεται στο πλαίσιο της αμερικανικής πίεσης για την απόκτηση της δανικής ημιαυτόνομης Γροιλανδίας, με την ΕΕ να επαναφέρει μία λίστα μέτρων που είχε συνταχθεί πέρυσι και τέθηκε σε αναστολή έως τις 7 Φεβρουαρίου, μετά την εκεχειρία στον εμπορικό πόλεμο. Οι δασμοί θα ενεργοποιηθούν αυτόματα, χωρίς νέα απόφαση πλειοψηφίας των κρατών-μελών, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα αποφασιστικότητας.

Ποια προϊόντα βρίσκονται στη λίστα της ΕΕ

Πέρυσι, στη Σκωτία, ο πρόεδρος Τραμπ και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατέληξαν σε συμφωνία που προέβλεπε δασμούς 15% στις περισσότερες ευρωπαϊκές εξαγωγές προς ΗΠΑ, σε αντάλλαγμα για το πάγωμα των ευρωπαϊκών αντιμέτρων και την κατάργηση δασμών σε ορισμένα αμερικανικά βιομηχανικά και αγροτικά προϊόντα.

Ωστόσο, οι ευρωπαϊκοί εξαγωγείς χάλυβα και αλουμινίου παραμένουν αντιμέτωποι με δασμούς 50%, ενώ οι πρόσφατες απειλές Τραμπ κατά χωρών όπως η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο – λόγω συμμετοχής τους σε στρατιωτική άσκηση στη Γρουλανδία – έχουν επαναφέρει τα μέτρα στο προσκήνιο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη δηλώσει ότι δεν θα εγκρίνει παράταση της αναστολής, εκτός εάν επιλυθεί η κρίση.

Η λίστα, που διέρρευσε μέσω των Financial Times βάζει στο στόχαστρο χαρακτηριστικά αμερικανικά προϊόντα, με την Boeing να κατέχει την πρωτιά ως μεγαλύτερος πιθανός χαμένος με δασμούς ακόμα και 25% στα αεροσκάφη της, που αντιπροσωπεύουν 11 δισ. ευρώ εισαγωγών στην ΕΕ το 2024. Ακολουθούν οι εμβληματικές μοτοσικλέτες Harley-Davidson, τα τζιν Levi Strauss & Co. τα τσιγάρα Lucky Strike της American Tobacco, αμερικανικό μπέρμπον, από εταιρείες όπως Brown-Forman, Jim Beam, Jack Daniel’s, σόγια από κολοσσούς της Λουιζιάνας (Cargill, ADM και Bunge), αυτοκίνητα General Motors και Ford αλλά και μηχανήματα John Deere και Caterpilar, ιατρικές συσκευές Meditronic και Johnson & Johnson, χημικά και πλαστικά από ExxonMobil και Dow Chemical αλλά και ηλεκρολογικό εξοπλισμό της General Electric.

Οι στόχοι φυσικά μόνο τυχαίοι δεν ήταν, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους επιλέχθηκαν προϊόντα έυκολα να αντικατασταθούν, για να μην ενοχληθούν ιδιαίτερα οι Ευρωπαίοι καταναλωτές – όπως οι λάτρεις του ουίσκι, που μπορούν να στραφούν σε σκωτσέζικα ή ιρλανδικά εναλλακτικά. Παράλληλα, τα μέτρα πιέζουν πολιτικά ευάλωτες περιοχές στις ΗΠΑ, όπως η Λουιζιάνα, των ρεπουμπλικανών βουλευτών Μάικ Τζόνσον και Στιβ Σκαλίζ, ισχυρή παραγωγό σόγιας. Ο πρώην αξιωματούχος εμπορίου της ΕΕ Ιγνάσιο Γκαρσία Μπερθέρο τονίζει ότι το πρωταρχικό κριτήριο είναι η μη εξάρτηση της ΕΕ από αυτά τα αγαθά, ενώ δευτερεύον είναι η πολιτική πίεση. Ήδη, 20 δισ. ευρώ προϊόντων (π.χ. κρασί, αλκοόλ) αφαιρέθηκαν από τη λίστα μετά αιτήματα πρωτευουσών, ενώ προωθούνται έλεγχοι σε εξαγωγές απορριμμάτων αλουμινίου προς ΗΠΑ.

Το “εμπορικό μπαζούκα” και οι προκλήσεις

Πέρα από τους δασμούς, η ΕΕ κρατά στο οπλοστάσιό της το Αντικαταναγκαστικό Μέσο (ACI), υιοθετημένο το 2023 αλλά ανενεργό, γνωστό ως “εμπορικό μπαζούκα”. Αυτό μπορεί να περιορίσει πρόσβαση τεχνολογικών κολοσσών όπως Netflix, Amazon, Microsoft και Uber στην ενιαία αγορά, να ανακαλέσει δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, να μπλοκάρει δημόσιους διαγωνισμούς ή να περιορίσει αμερικανικές τράπεζες από ευρωπαϊκές χρηματοπιστωτικές αγορές. Η Γαλλία πιέζει για ενεργοποίησή του, αλλά άλλες κυβερνήσεις διστάζουν, φοβούμενες αντίκτυπο σε τομείς όπως cloud computing και venture capital, όπου οι εναλλακτικές είναι λιγοστές. Η διαδικασία, πάντως, είναι χρονοβόρα: απαιτεί έρευνα της Κομισιόν, διαπραγματεύσεις και ειδική πλειοψηφία κρατών-μελών.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, όπως ήταν αναμενόμενο απειλεί με περαιτέρω αύξηση δασμών τον Ιούνιο, ενώ η ΕΕ επιμένει στην ενότητα, προτιμώντας προς το παρόν τον διάλογο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

Εμπορικός πόλεμος με φόντο τη Γροιλανδία: Τι είναι το «μπαζούκα» που εξετάζει η ΕΕ

Deutsche Bank: Γιατί οι απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία μπορεί να γυρίσουν μπούμερανγκ στο δολάριο