«Είναι καταστροφή»: Το ράλι στην κηροζίνη «τινάζει στον αέρα» τις αεροπορικές – Στα ύψη τα εισιτήρια
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η απότομη αύξηση του κόστους των καυσίμων για τα αεροπλάνα αναγκάζουν τις αεροπορικές εταιρείες να αυξήσουν τις τιμές των εισιτηρίων κατά μέσο όρο 10-15%, να ακυρώσουν πτήσεις για εξοικονόμηση πόρων και να εγκαταλείψουν όλες τις οικονομικές προβλέψεις που είχαν κάνει για φέτος. «Είναι καταστροφή», λέει χωρίς περιστροφές ο διευθύνων σύμβουλος μιας σημαντικής ευρωπαϊκής αεροπορικής εταιρείας που πετά επίσης προς την Αμερική και την Ασία.
Οι αεροπορικές εταιρείες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το κόστος των καυσίμων, το οποίο μπορεί να φτάσει έως και το 30% των λειτουργικών δαπανών. Με τις σημερινές τιμές όμως έχει ήδη φτάσει το 45-50%, σύμφωνα με τους τελευταίους υπολογισμούς δύο εταιρειών χαμηλού κόστους. Υπό κανονικές συνθήκες, η τιμή του καυσίμου στα αεροσκάφη ακολουθεί εκείνη του αργού πετρελαίου, αλλά τις τελευταίες εβδομάδες τα αεροπορικά καύσιμα αυξάνονται πολύ πιο γρήγορα.
Σε λίγες μόνο ημέρες η τιμή του καυσίμου για τα αεροσκάφη εκτινάχθηκε από περίπου 85-90 δολάρια στα 150 ως και 200 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent έφτασε τα 120 δολάρια. Στην Ευρώπη οι αεροπορικές εταιρείες έχουν φτάσει να πληρώνουν ακόμη και 1.600 δολάρια ανά τόνο, έναντι 830 δολαρίων λίγο πριν την έναρξη της σύγκρουσης. Τα περιθώρια διύλισης έχουν εκτοξευθεί σε πρωτοφανή επίπεδα. Και αυτό ήδη επηρεάζει τις τιμές των εισιτηρίων.
Το «fuel hedging»
Παρόλο που στην Ευρώπη, όπως και στην Ασία, δεκάδες εταιρείες είχαν αγοράσει τους προηγούμενους μήνες —σε «ελεγχόμενες» τιμές— περισσότερο από το μισό της κηροζίνης που χρειάζονται τουλάχιστον για το πρώτο εξάμηνο του έτους. Η Virgin Australia, για παράδειγμα, έχει ήδη εξασφαλίσει το 85% του καυσίμου που χρειάζεται, η Air New Zealand το 83%, η Ryanair το 80% και η Lufthansa το 75%. Αντίθετα, η Scandinavian Airlines (SAS) δεν έκανε μια τέτοια κίνηση.
Η SAS ήταν από τις πρώτες που αύξησαν το κόστος των πτήσεων. Οι Σκανδιναβοί μιλούν για «προσωρινή προσαρμογή της τιμής», χωρίς όμως να δίνουν συγκεκριμένο αριθμό. Τεχνικά αυξάνεται ένα συγκεκριμένο στοιχείο που αποτελεί μέρος της τιμής του εισιτηρίου: το λεγόμενο «επίδομα καυσίμων». Ο όμιλος Air France-KLM ανακοίνωσε αύξηση 50 ευρώ στα εισιτήρια οικονομικής θέσης μετ’ επιστροφής.
Η Air New Zealand θα το αυξήσει κατά 6 δολάρια (ανά διαδρομή) στις εσωτερικές πτήσεις, κατά 12 δολάρια στις σύντομες διεθνείς πτήσεις (προς Αυστραλία) και κατά 54 δολάρια στις υπερατλαντικές ή διηπειρωτικές συνδέσεις. Η Hong Kong Airlines αυξάνει κατά 35,2%, δηλαδή 20 δολάρια επιπλέον (ανά διαδρομή) στις πτήσεις μεγάλων αποστάσεων. Η Air India ανακοίνωσε αύξηση για τις εσωτερικές πτήσεις, τη Νότια Ασία και τη Μέση Ανατολή κατά 4,5 δολάρια, για τη Νοτιοανατολική Ασία κατά 20 δολάρια, για την Ευρώπη κατά 25 δολάρια, για την Αφρική κατά 30 δολάρια και κατά 50 δολάρια για την Αμερική και την Αυστραλία.
«Βρισκόμαστε στο σημείο όπου πρέπει να καταλάβουμε μέχρι ποιο σημείο μπορούμε να φτάσουμε με τις αυξήσεις των τιμών για το 2026 και τις αρχές του 2027, ώστε να μη χάσουμε ρευστότητα, χωρίς να καταστρέψουμε τη ζήτηση, αναγκάζοντας τους επιβάτες να σταματήσουν να κάνουν κρατήσεις για μήνες επειδή το ταξίδι γίνεται πολύ ακριβό», εξηγεί ο διευθύνων σύμβουλος της ευρωπαϊκής εταιρείας. Και για να εξοικονομήσει ενέργεια, η Air New Zealand μείωσε το 5% των πτήσεων μέχρι τις αρχές Μαΐου: περίπου 1.100 πτήσεις ακυρώθηκαν και 44.000 επιβάτες πρέπει να επαναπρογραμματιστούν.
Αυξήσεις έως 55%
Σύμφωνα με ανάλυση της Corriere della Sera, με βάση τις αυξήσεις που έχουν ήδη ανακοινωθεί —και αναμένεται να προστεθούν και άλλες εταιρείες— και συγκρίνοντάς τες με τη μέση τιμή των εισιτηρίων το 2025 για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων, η μεγαλύτερη επίδραση καταγράφεται στην Ασία: η Hong Kong Airlines θα κάνει τα εισιτήρια έως και 55% ακριβότερα, ενώ ακολουθεί η Pakistan International Airlines με σχεδόν 53%. Τα στοιχεία βασίζονται σε ταξίδι μετ’ επιστροφής στην οικονομική θέση.
Υπάρχει επίσης ο αντίκτυπος στους ισολογισμούς των αεροπορικών εταιρειών, οι οποίες το 2025 είχαν μέσο περιθώριο κέρδους μόλις 6,6%, σύμφωνα με τα στοιχεία της IATA. Σύμφωνα με την J.P. Morgan, μια παρατεταμένη αύξηση κατά 10% στις τιμές των καυσίμων αεροσκαφών θα μπορούσε να μειώσει έως και 31% τα λειτουργικά κέρδη της χαμηλού κόστους Wizz Air, ενώ για ομίλους όπως η Lufthansa, η IAG (British Airways, Iberia) και η Ryanair ο αντίκτυπος θα κυμαινόταν μεταξύ 3% και 10%.
