ΕΚΤ: Η μάχη διαδοχής της Λαγκάρντ και το ρίσκο του «λάθος» προσώπου
Η αντίστροφη μέτρηση για τη διαδοχή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έχει ουσιαστικά ξεκινήσει, παρά το γεγονός ότι η θητεία της Κριστίν Λαγκάρντ ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο του 2027. Οι πρώτες συζητήσεις εντάθηκαν ήδη από τον Φεβρουάριο, όταν κυκλοφόρησαν σενάρια περί πρόωρης αποχώρησης, σε μια περίοδο που οι προοπτικές της Ευρωζώνης ήταν ήδη εύθραυστες.
Έκτοτε, το διεθνές περιβάλλον έχει επιδεινωθεί περαιτέρω. Ο πόλεμος στο Ιράν εντείνει τις πιέσεις στην ενέργεια και την ανάπτυξη, ενώ η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στο προσκήνιο διαμορφώνει ένα νέο πλαίσιο αβεβαιότητας για το παγκόσμιο εμπόριο και τις αγορές. Σε αυτό το σύνθετο σκηνικό, ο επόμενος πρόεδρος της ΕΚΤ δεν θα είναι απλώς ένας τεχνοκράτης, αλλά ένας διαχειριστής πολλαπλών κρίσεων.
Οι βασικοί διεκδικητές
Στο προσκήνιο βρίσκονται ήδη δύο ισχυρές υποψηφιότητες. Από τη μία, ο Κλάας Νοτ, πρώην επικεφαλής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας, ο οποίος συγκεντρώνει τα κλασικά χαρακτηριστικά ενός «σκληρού» κεντρικού τραπεζίτη. Αν και είχε ταυτιστεί με τη γραμμή των «γερακιών», είχε στηρίξει τις παρεμβάσεις του Μάριο Ντράγκι κατά την κρίση χρέους, δείχνοντας ευελιξία όταν απαιτήθηκε.
Απέναντί του, ο Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας και νυν στέλεχος της Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών, διαθέτει επίσης ισχυρά τεχνοκρατικά διαπιστευτήρια. Η προέλευσή του από τον ευρωπαϊκό Νότο ενδέχεται, ωστόσο, να τον καταστήσει πιο «ήπιο» σε ζητήματα νομισματικής πολιτικής και πιο πρόθυμο σε παρεμβάσεις στήριξης.
Ένα περιβάλλον χωρίς «κανονικότητα»
Σε διαφορετικές συνθήκες, η επιλογή θα μπορούσε να περιοριστεί σε μια τέτοια διπλή αναμέτρηση. Ωστόσο, η συγκυρία προμηνύει μια ιδιαίτερα απαιτητική θητεία. Η ενεργειακή αβεβαιότητα, η ενίσχυση της ακροδεξιάς στην Ευρώπη και η δημοσιονομική αστάθεια σε μεγάλες οικονομίες, όπως η Γαλλία, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα.
Ο επόμενος επικεφαλής της ΕΚΤ ενδέχεται να χρειαστεί να επανενεργοποιήσει εργαλεία όπως τα έκτακτα προγράμματα αγοράς ομολόγων, ενώ θα κληθεί να διαχειριστεί τη λεπτή ισορροπία μεταξύ σύσφιγξης και στήριξης της οικονομίας, σε περίπτωση επιβράδυνσης.
Το προφίλ του «ιδανικού» υποψηφίου
Σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters BreakingViews, ο ιδανικός υποψήφιος θα πρέπει να συνδυάζει ακαδημαϊκή κατάρτιση, εμπειρία στη δημόσια διοίκηση και αποδεδειγμένη ικανότητα διαχείρισης κρίσεων. Η ανεξαρτησία από πολιτικές πιέσεις, η ισχυρή προσωπικότητα και η δυνατότητα λήψης αποφάσεων πέρα από τα συμβατικά εργαλεία θεωρούνται κρίσιμα χαρακτηριστικά.
Στην πράξη, ωστόσο, η επιλογή δεν είναι μόνο θέμα προσόντων, αλλά και γεωπολιτικών ισορροπιών. Η εθνικότητα παραμένει καθοριστικός παράγοντας, αποκλείοντας de facto ορισμένες χώρες λόγω της υφιστάμενης κατανομής θέσεων στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Η ανάγκη για «άνοιγμα» της λίστας
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ενισχύεται η άποψη ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα πρέπει να διευρύνουν τη δεξαμενή υποψηφίων. Στο τραπέζι θα μπορούσαν να βρεθούν πρόσωπα από τον ιδιωτικό τομέα, πολιτικές προσωπικότητες με οικονομικό αποτύπωμα ή ακόμη και ακαδημαϊκοί.
Το βασικό ζητούμενο, ωστόσο, είναι η αποφυγή μιας «ασφαλούς» αλλά αδύναμης επιλογής. Ένας συμβιβαστικός υποψήφιος, που δεν προκαλεί αντιδράσεις, ενδέχεται να αποδειχθεί ανεπαρκής απέναντι στις προκλήσεις που διαγράφονται.
