ΕΚΤ: Σταθερές οι κεφαλαιακές απαιτήσεις των τραπεζών για το 2027 – Οι κίνδυνοι που βρίσκονται στο μικροσκόπιο
- 19/11/2026, 12:41
- SHARE
- Η ΕΚΤ διατηρεί στο 11,3% τις συνολικές κεφαλαιακές απαιτήσεις και κατευθύνσεις CET1 για τις τράπεζες το 2027, έναντι 11,2% το 2026.
- Οι εποπτικές προτεραιότητες της ΕΚΤ για την περίοδο 2027-2029 εστιάζουν στους γεωπολιτικούς κινδύνους, την κυβερνοασφάλεια και την τεχνολογική ανθεκτικότητα των τραπεζών.
- Στο 92% των σημαντικών τραπεζών εντοπίστηκαν αδυναμίες στην κυβερνοασφάλεια, στη διαχείριση κινδύνων τρίτων και στους ελέγχους τεχνολογίας πληροφορικής
Σχεδόν αμετάβλητες θα παραμείνουν οι κεφαλαιακές απαιτήσεις για τις τράπεζες που εποπτεύει άμεσα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το 2027, καθώς οι ευρωπαϊκές τράπεζες διατηρούν ισχυρές θέσεις κεφαλαίου και ρευστότητας, παρά την αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Ωστόσο, η εποπτική ατζέντα της ΕΚΤ για την επόμενη τριετία στρέφεται όλο και περισσότερο στην ανθεκτικότητα των τραπεζών απέναντι σε εξωτερικές διαταραχές, κυβερνοαπειλές και κινδύνους που συνδέονται με την τεχνολογία.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της διαδικασίας εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης (SREP) για το 2026, οι συνολικές κεφαλαιακές απαιτήσεις και κατευθύνσεις για το κεφάλαιο κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 (CET1) διαμορφώνονται στο 11,3% των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο στοιχείων ενεργητικού για το 2027, έναντι 11,2% το 2026. Αντίστοιχα, η απαίτηση του Πυλώνα 2 που πρέπει να καλύπτεται με κεφάλαιο CET1 παραμένει σχεδόν αμετάβλητη στο 1,2%.
Για το συνολικό κεφάλαιο, οι αντίστοιχες απαιτήσεις και κατευθύνσεις διαμορφώνονται στο 15,7% για το 2027, από 15,6% το 2026. Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι οι μεταβολές είναι περιορισμένες σε επίπεδο τραπεζικού συστήματος, ενώ η αναθεωρημένη μεθοδολογία του Πυλώνα 2 εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στον φετινό κύκλο αξιολόγησης, ενισχύοντας τη σύνδεση των κεφαλαιακών απαιτήσεων με το προφίλ κινδύνου κάθε τράπεζας.
Ισχυρή κεφαλαιακή θέση και υψηλή κερδοφορία
Η εικόνα του ευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα παραμένει συνολικά ισχυρή. Ο σταθμισμένος μέσος όρος του συνολικού δείκτη κεφαλαίου διαμορφώθηκε στο 20,1% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, ενώ ο πλήρως εφαρμοζόμενος δείκτης μόχλευσης έφτασε το 5,8%.
Παράλληλα, ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας (LCR) ανήλθε στο 155%, σημαντικά υψηλότερα από το ελάχιστο απαιτούμενο επίπεδο του 100%, ενώ ο δείκτης καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR) διαμορφώθηκε στο 125%.
Θετική παραμένει και η εικόνα της κερδοφορίας. Ο δείκτης αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων αυξήθηκε από 9,5% το 2025 σε σχεδόν 11% το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Τα καθαρά έσοδα από προμήθειες συνέβαλαν στην αύξηση των εσόδων, ενώ τα καθαρά έσοδα από τόκους ενισχύθηκαν από την αύξηση του όγκου των δανείων και τη βελτίωση των επιτοκιακών περιθωρίων. Την ίδια στιγμή, ο λόγος εξόδων προς έσοδα υποχώρησε από 55% σε 53%.
Σε ό,τι αφορά την ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων, ο συνολικός δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων παρέμεινε στο χαμηλό επίπεδο του 1,9% το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Ωστόσο, η ΕΚΤ εντοπίζει ευπάθειες σε συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια, κυρίως στην καταναλωτική πίστη και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν αβεβαιότητες στην αγορά εμπορικών ακινήτων.
Γεωπολιτικοί κίνδυνοι και τεχνολογικές απειλές στο επίκεντρο
Οι εποπτικές προτεραιότητες της ΕΚΤ για την περίοδο 2027-2029 οργανώνονται γύρω από δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά τη χρηματοπιστωτική ανθεκτικότητα των τραπεζών απέναντι στους γεωπολιτικούς κινδύνους και τις μακροχρηματοπιστωτικές διαταραχές. Ο δεύτερος εστιάζει στην επιχειρησιακή ανθεκτικότητα και στην ενίσχυση των συστημάτων τεχνολογίας και πληροφορικής.
Στο πεδίο της χρηματοπιστωτικής ανθεκτικότητας, η ΕΚΤ θα δώσει έμφαση στα κριτήρια χορήγησης δανείων και στην τιμολόγησή τους με βάση τον κίνδυνο. Παράλληλα, θα εξετάσει την εφαρμογή των νέων κεφαλαιακών κανόνων CRR III, καθώς και τις πιθανές ευπάθειες τραπεζών με σημαντική έκθεση σε μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, επενδυτικά ταμεία και δραστηριότητες στις ιδιωτικές αγορές.
Στην ίδια εποπτική προτεραιότητα εντάσσονται και οι κίνδυνοι που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση. Ειδικότερα, το 2027 προγραμματίζεται θεματική εξέταση του σχεδιασμού μετάβασης των τραπεζών, ενώ θα συνεχιστούν οι έλεγχοι για αδυναμίες στη διαχείριση των φυσικών κινδύνων.
Ο δεύτερος άξονας αφορά την κυβερνοασφάλεια και τις τεχνολογικές υποδομές. Η ΕΚΤ διαπιστώνει ότι στο 92% των σημαντικών τραπεζών εντοπίστηκαν αδυναμίες που σχετίζονται με την κυβερνοασφάλεια, τη διαχείριση κινδύνων από τρίτους και τους ελέγχους τεχνολογίας πληροφορικής και επικοινωνιών.
Στο πλαίσιο αυτό, οι εποπτικές αρχές θα πραγματοποιήσουν επιτόπιους ελέγχους, δοκιμές κυβερνοασφάλειας και αξιολογήσεις της εξάρτησης των τραπεζών από παρόχους υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους. Παράλληλα, θα εξετάσουν την ετοιμότητά τους απέναντι σε κυβερνοαπειλές που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και την προετοιμασία τους για τη μετάβαση στη μετακβαντική κρυπτογραφία.
Λιγότερα εποπτικά μέτρα, μεγαλύτερη έμφαση στις ουσιαστικές αδυναμίες
Η αξιολόγηση SREP του 2026 έδειξε ότι η μέση συνολική βαθμολογία των τραπεζών παρέμεινε στο 2,5, χωρίς μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Το 86% των τραπεζών διατήρησε την ίδια βαθμολογία με το 2025, ενώ οι μεταβολές στις υπόλοιπες περιπτώσεις συνδέθηκαν κυρίως με μη χρηματοοικονομικούς κινδύνους.
Η ΕΚΤ εξέδωσε νέα μέτρα ποιοτικού χαρακτήρα για 78 τράπεζες, αριθμός μειωμένος κατά περίπου 50% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Τα μέτρα αφορούσαν κυρίως τον πιστωτικό κίνδυνο, την εσωτερική διακυβέρνηση και τον λειτουργικό κίνδυνο, με έμφαση σε αδυναμίες στη διαχείριση μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, στην αποτελεσματικότητα των διοικητικών οργάνων και στην καταγραφή και αναφορά κινδύνων.
Η μείωση των μέτρων συνδέεται με τη μεταρρύθμιση της διαδικασίας SREP, η οποία επιτρέπει πλέον στις εποπτικές αρχές να επικεντρώνονται περισσότερο στους σημαντικότερους κινδύνους κάθε τράπεζας. Η ΕΚΤ σημειώνει ότι οι αξιολογήσεις έχουν γίνει πιο στοχευμένες και αποτελεσματικές, ενώ οι αποφάσεις κοινοποιούνται νωρίτερα, διευκολύνοντας τον προγραμματισμό κεφαλαίου και ρευστότητας.
Μετά την εφαρμογή της αναθεωρημένης μεθοδολογίας του Πυλώνα 2 και της νέας μεθοδολογίας ρευστότητας από το 2027, δεν προβλέπονται περαιτέρω αλλαγές στο πλαίσιο SREP για τα επόμενα δύο χρόνια. Στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα σταθερότερο εποπτικό περιβάλλον για τις τράπεζες, χωρίς να υποχωρήσουν οι απαιτήσεις για κεφαλαιακή επάρκεια και διαχείριση κινδύνων.