Ελεύθεροι επαγγελματίες: Οι προϋποθέσεις για να γλιτώσουν φόρο
Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την έναρξη της υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, καθώς η ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ ανοίγει στις 16 Μαρτίου.
Στο επίκεντρο βρίσκονται και φέτος χιλιάδες εργαζόμενοι που αμείβονται με «μπλοκάκι», οι οποίοι καλούνται να ελέγξουν αν πληρούν τις προϋποθέσεις ώστε να φορολογηθούν ως μισθωτοί και να αποφύγουν την επιβολή ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για τα εισοδήματα που απέκτησαν το 2025.
Η επιλογή του σχετικού κωδικού στο έντυπο Ε1 μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική φοροελάφρυνση, ωστόσο προϋποθέτει τη σωρευτική κάλυψη πέντε συγκεκριμένων κριτηρίων.
Πρώτον, ο εργαζόμενος θα πρέπει να διαθέτει έγγραφες συμβάσεις παροχής υπηρεσιών ή έργου με φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, οι οποίες δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις τρεις. Στην περίπτωση που οι εργοδότες είναι περισσότεροι, τουλάχιστον το 75% του ακαθάριστου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα θα πρέπει να προέρχεται από έναν και μόνο εργοδότη.
Παράλληλα, ως επαγγελματική έδρα πρέπει να έχει δηλωθεί η κατοικία του φορολογούμενου, ενώ δεν θα πρέπει να υπάρχει εισόδημα από άλλη εξαρτημένη εργασία. Επιπλέον, η δραστηριότητα που ασκείται οφείλει να εντάσσεται στα λεγόμενα ελευθέρια επαγγέλματα, δηλαδή να αφορά υπηρεσίες συμβουλευτικού, επιστημονικού, καλλιτεχνικού ή πνευματικού χαρακτήρα. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, επαγγέλματα όπως γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, λογιστές, δημοσιογράφοι, μεταφραστές, καθηγητές, καλλιτέχνες, προγραμματιστές, ερευνητές και σύμβουλοι επιχειρήσεων.
Σε περίπτωση που δεν πληρούται έστω και μία από τις παραπάνω προϋποθέσεις, ο εργαζόμενος με μπλοκάκι φορολογείται ως ελεύθερος επαγγελματίας. Το εισόδημά του προσδιορίζεται με βάση το τεκμαρτό σύστημα, με φορολογικό συντελεστή 9% για τα πρώτα 10.000 ευρώ και κλιμακούμενους συντελεστές από 22% έως 44% για το υπερβάλλον ποσό.
Προβλέψεις για μειώσεις
Ωστόσο, η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει μειώσεις στο τεκμαρτό εισόδημα για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών. Ειδικότερα, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται κατά 50% για όσους διαμένουν και δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, εκτός Αττικής, ενώ για περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας, της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου και τμήματα της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας, της Θράκης και της Ηπείρου το όριο αυξάνεται στους 1.700 κατοίκους.
Μείωση 50% προβλέπεται επίσης για επαγγελματίες με αναπηρία 67% έως 79%, για κατοίκους νησιών κάτω των 3.100 κατοίκων, για μονογονεϊκές οικογένειες με ανήλικα τέκνα, για γονείς εξαρτώμενων τέκνων με αναπηρία άνω του 67%, για πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και για εκμεταλλευτές ταξί με ποσοστό ιδιοκτησίας έως 25% και εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων. Πλήρης απαλλαγή από το τεκμαρτό εισόδημα προβλέπεται για γυναίκες επαγγελματίες που απέκτησαν παιδί το 2025, με τον φόρο να υπολογίζεται αποκλειστικά βάσει των δηλωθέντων εισοδημάτων.
Όσοι εργαζόμενοι με μπλοκάκι πληρούν και τις πέντε προϋποθέσεις απαλλάσσονται πλήρως από το τεκμαρτό σύστημα και φορολογούνται ως μισθωτοί, εξασφαλίζοντας έκπτωση φόρου. Η έκπτωση ανέρχεται σε 777 ευρώ για φορολογούμενους χωρίς εξαρτώμενα τέκνα, σε 810 ευρώ με ένα παιδί, σε 900 ευρώ με δύο παιδιά, σε 1.120 ευρώ με τρία παιδιά και σε 1.340 ευρώ με τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα. Η μείωση εφαρμόζεται για εισοδήματα έως 12.000 ευρώ και περιορίζεται κατά 20 ευρώ για κάθε επιπλέον 1.000 ευρώ εισοδήματος.
Τέλος, αλλαγές φέρνει η νέα ενιαία φορολογική κλίμακα για τα εισοδήματα που θα αποκτηθούν το 2026 και θα φορολογηθούν το 2027. Η νέα κλίμακα προβλέπει φοροελαφρύνσεις για εισοδήματα άνω των 10.000 ευρώ, με τα μεγαλύτερα οφέλη να εντοπίζονται σε νέους έως 30 ετών και σε φορολογούμενους με προστατευόμενα τέκνα.
