Ενέργεια: Ο Κόλπος επενδύει σε αγωγούς για να παρακάμψει το Ορμούζ
Η ενεργειακή ασφάλεια επιστρέφει στο επίκεντρο, καθώς οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή αναγκάζουν τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες να επανεξετάσουν παλιά –και εξαιρετικά δαπανηρά– σχέδια υποδομών.
- Η απειλή ελέγχου των Στενά του Ορμούζ από το Ιράν επαναφέρει στο προσκήνιο σχέδια για νέους ενεργειακούς αγωγούς.
- Οι χώρες του Κόλπου εξετάζουν επενδύσεις δισεκατομμυρίων για να μειώσουν την εξάρτηση από θαλάσσιες διαδρομές υψηλού ρίσκου.
- Υφιστάμενες υποδομές, όπως ο αγωγός East-West της Σαουδικής Αραβίας, αποκτούν κρίσιμο στρατηγικό ρόλο.
- Το κόστος, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και οι τεχνικές δυσκολίες παραμένουν βασικά εμπόδια.
Η αυξανόμενη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή επαναφέρει ένα παλιό αλλά κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορούν οι χώρες του Κόλπου να διασφαλίσουν τις ενεργειακές τους εξαγωγές χωρίς να εξαρτώνται από τα ευάλωτα θαλάσσια περάσματα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πιθανότητα παρατεταμένου ελέγχου των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, ένα σενάριο που θα μπορούσε να διαταράξει σημαντικά τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου προς τις διεθνείς αγορές. Σύμφωνα με τους Financial Times, κυβερνητικοί αξιωματούχοι και στελέχη της ενεργειακής βιομηχανίας επανεξετάζουν πλέον σοβαρά την ανάπτυξη εναλλακτικών διαδρομών.
Η αξία των υφιστάμενων υποδομών
Η τρέχουσα κρίση έχει αναδείξει τη σημασία του αγωγού East-West της Σαουδικής Αραβίας, μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων. Κατασκευασμένος τη δεκαετία του 1980, σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων μεταξύ Ιράν και Ιράκ, ο αγωγός επιτρέπει τη μεταφορά έως και 7 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας πλήρως το Ορμούζ.
Σήμερα, θεωρείται στρατηγικό «asset», με τη Σαουδική Αραβία να εξετάζει τρόπους αύξησης της δυναμικότητάς του ή ακόμη και δημιουργίας νέων αγωγών, ώστε να διοχετεύει μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της –που ξεπερνά τα 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως– εκτός των θαλάσσιων διαδρομών υψηλού κινδύνου.
Σχέδια δισεκατομμυρίων με υψηλό ρίσκο
Παρά το αυξημένο ενδιαφέρον, τα έργα αυτά παραμένουν εξαιρετικά σύνθετα. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, η κατασκευή ενός αγωγού αντίστοιχου με τον East-West θα κόστιζε σήμερα τουλάχιστον 5 δισ. δολάρια.
Ακόμη πιο φιλόδοξες διαδρομές –όπως αυτές που θα συνέδεαν το Ιράκ με εξαγωγικούς κόμβους μέσω Ιορδανία, Συρία ή Τουρκία– εκτιμάται ότι θα απαιτούσαν επενδύσεις της τάξης των 15 έως 20 δισ. δολαρίων.
Ωστόσο, πέρα από το κόστος, οι προκλήσεις είναι και επιχειρησιακές. Η παρουσία μη εκραγέντων πυρομαχικών και ένοπλων ομάδων σε περιοχές όπως το Ιράκ, καθώς και οι γεωμορφολογικές δυσκολίες σε εδάφη όπως το Ομάν, αυξάνουν σημαντικά το ρίσκο υλοποίησης.
