Ενεργειακή κρίση: Αρκούν 10 δισεκατομμύρια ή Ευρώπη επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη;

• Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ανακοινώσει μέτρα άνω των 10 δισ. ευρώ για την ενεργειακή κρίση.
• Το Bruegel εκτιμά ότι τα περισσότερα μέτρα είναι κακώς στοχευμένα.
• Αυξάνονται οι πιέσεις στους προϋπολογισμούς, με φόντο το ενδεχόμενο παρατεταμένης κρίσης.

Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης ενεργειακής αβεβαιότητας, οι κυβερνήσεις της Ευρώπης έχουν κινητοποιήσει σημαντικούς πόρους για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bruegel, το συνολικό ύψος των μέτρων υπερβαίνει ήδη τα 10 δισ. ευρώ, με την Ισπανία να συγκεντρώνει σχεδόν το μισό ποσό και τη Γερμανία να ακολουθεί. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολογίζει ότι το ενεργειακό κόστος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει αυξηθεί κατά τουλάχιστον 20 δισ. ευρώ από την έναρξη της κρίσης.

Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα αυτών των παρεμβάσεων τίθεται υπό αμφισβήτηση. Η ανάλυση του Bruegel επισημαίνει ότι σχεδόν το 80% των μέτρων δεν είναι επαρκώς στοχευμένο, καθώς βασίζεται κυρίως σε οριζόντιες παρεμβάσεις, όπως μειώσεις φόρων, οι οποίες δεν διαφοροποιούν μεταξύ ευάλωτων και μη καταναλωτών. Το γεγονός αυτό, όπως υπογραμμίζουν οι αναλυτές, περιορίζει την αποτελεσματικότητα της στήριξης και ενδέχεται να ενισχύσει τη ζήτηση σε μια περίοδο περιορισμένης προσφοράς.

Οι παρεμβάσεις αυτές έρχονται σε αντίθεση με τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που προκρίνει στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, ώστε να αποφευχθούν δημοσιονομικές πιέσεις και στρεβλώσεις στην αγορά. Το ενεργειακό σοκ, που συνδέεται άμεσα με τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις διαταραχές στη ναυσιπλοΐα, εντείνει την αβεβαιότητα για την πορεία των ευρωπαϊκών οικονομιών.

Οι πιέσεις στους κρατικούς προϋπολογισμούς αναμένεται να ενταθούν, ιδίως εάν η κρίση παραταθεί. Η Giorgia Meloni προειδοποίησε ήδη ότι δεν διαθέτουν όλες οι χώρες τα ίδια δημοσιονομικά περιθώρια, επισημαίνοντας τον κίνδυνο άνισης κατανομής των επιπτώσεων. Το ζήτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι, κατά την ενεργειακή κρίση του 2022, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είχαν δαπανήσει πάνω από 500 δισ. ευρώ για μέτρα στήριξης.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η αναλύτρια του Bruegel Simone Tagliapietra επισημαίνει ότι η Ευρώπη φαίνεται να επαναλαμβάνει λάθη του παρελθόντος, δίνοντας προτεραιότητα σε γρήγορες αλλά μη στοχευμένες λύσεις. Όπως τονίζει, αυτή η προσέγγιση μπορεί να αποδειχθεί κοινωνικά άνιση και να επιδεινώσει το πρόβλημα, ενισχύοντας τη ζήτηση σε συνθήκες ενεργειακής στενότητας.

Την ίδια ώρα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πιέζουν για νέα μέτρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με αιτήματα για μεγαλύτερο συντονισμό, ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες και πρόσθετους πόρους για την ενεργειακή μετάβαση. Ο Pedro Sánchez έχει ήδη ζητήσει ενίσχυση των επενδύσεων στον εξηλεκτρισμό και την επιβολή φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών, ενώ η Ισπανία εφαρμόζει ήδη μειώσεις φόρων και στοχευμένες ενισχύσεις σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Πληθωρισμός: Σήμα κινδύνου στην Ευρωζώνη πριν τις αποφάσεις της ΕΚΤ
• Έκρηξη Τραμπ στο “60 Minutes”: «Είστε ντροπή» – Σφοδρή σύγκρουση on air (vids)
• Ενέργεια και πληθωρισμός: Το μεγάλο στοίχημα για αγορές και κεντρικές τράπεζες
• Ιράν προς ΗΠΑ: Πρόταση για άνοιγμα του Ορμούζ και εκεχειρία – Τι απαντά ο Τραμπ