Ενεργειακό σοκ και πληθωρισμός: Οι αγορές φοβούνται νέα… ΄70s

• Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επαναφέρει φόβους για στασιμοπληθωρισμό στην παγκόσμια οικονομία.

• Το πετρέλαιο ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent άγγιξε τα 119,5 δολάρια.

• Οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας ενδέχεται να ενισχύσουν τον πληθωρισμό και να επιβραδύνουν την ανάπτυξη.

• Οι αγορές αναθεωρούν τις εκτιμήσεις για επιτόκια από ΕΚΤ και Τράπεζα της Αγγλίας.

• Οι επενδυτές στρέφονται στο δολάριο ως βασικό ασφαλές καταφύγιο.

Η άνοδος των τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στις διεθνείς αγορές για την πιθανότητα ενός στασιμοπληθωριστικού σοκ.

Ο όρος περιγράφει έναν συνδυασμό υψηλού πληθωρισμού και χαμηλής οικονομικής ανάπτυξης, ένα φαινόμενο που είχε πλήξει τις ανεπτυγμένες οικονομίες τη δεκαετία του 1970 μετά τα πετρελαϊκά εμπάργκο.

Όπως επισημαίνουν αναλυτές, ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να πλήξει την ασφάλεια των κρατικών ομολόγων και να επηρεάσει συνολικά τις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Πετρέλαιο και φυσικό αέριο στο επίκεντρο

Το βασικό σημείο ανησυχίας είναι η πορεία των τιμών πετρελαίου.

Το Brent έφτασε προσωρινά τα 119,5 δολάρια το βαρέλι, ενώ ακόμη και μετά τη διόρθωση κινείται κοντά στα 93 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο περίπου 50% από τις αρχές του έτους.

Παράλληλα, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη άγγιξαν υψηλά επίπεδα τριετίας, ενισχύοντας τις πιέσεις στις οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγόμενη ενέργεια.

Η διάρκεια αυτής της ανόδου θεωρείται καθοριστικός παράγοντας για το αν το ενεργειακό σοκ θα μετατραπεί σε ευρύτερη οικονομική κρίση.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, κάθε επίμονη αύξηση των τιμών πετρελαίου κατά 10% μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά 0,1% έως 0,2%.

Δύσκολες αποφάσεις για τις κεντρικές τράπεζες

Η άνοδος των ενεργειακών τιμών δημιουργεί σημαντικά διλήμματα για τις κεντρικές τράπεζες.

Από τη μία πλευρά, ο υψηλός πληθωρισμός θα μπορούσε να απαιτήσει αυστηρότερη νομισματική πολιτική. Από την άλλη, η αύξηση των επιτοκίων ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω την οικονομική ανάπτυξη.

Οι αγορές έχουν ήδη προσαρμόσει τις προσδοκίες τους για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, δίνοντας πλέον πιθανότητα περίπου 80% για αύξηση επιτοκίων μέσα στο έτος.

Αντίστοιχα, οι εκτιμήσεις για μειώσεις επιτοκίων από την Τράπεζα της Αγγλίας έχουν περιοριστεί σημαντικά σε σχέση με πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.

Αναταράξεις στις αγορές ομολόγων

Οι μεταβολές στις προσδοκίες για τα επιτόκια έχουν προκαλέσει έντονη μεταβλητότητα στις αγορές ομολόγων.

Οι επενδυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι σε τίτλους σταθερού εισοδήματος, καθώς ο υψηλός πληθωρισμός μειώνει την πραγματική αξία των μελλοντικών αποδόσεων.

Τα βραχυπρόθεσμα κρατικά ομόλογα έχουν δεχθεί τις μεγαλύτερες πιέσεις. Για παράδειγμα:

• τα διετή βρετανικά ομόλογα αυξήθηκαν κατά περίπου 43 μονάδες βάσης

• τα γερμανικά και αυστραλιανά διετή κατά περίπου 30 μονάδες βάσης

• τα αμερικανικά διετή κατά περίπου 20 μονάδες βάσης.

Οι ΗΠΑ πιο ανθεκτικές από Ευρώπη και Ασία

Οι οικονομικές επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ ενδέχεται να είναι πιο έντονες για την Ευρώπη και την Ασία, οι οποίες εξαρτώνται περισσότερο από εισαγωγές ενέργειας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ως μεγάλος παραγωγός πετρελαίου, εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε ένα τέτοιο σενάριο.

Αυτό αντικατοπτρίζεται και στις χρηματιστηριακές αγορές. Ο δείκτης S&P 500 κατέγραψε μικρότερη πτώση σε σχέση με τις ευρωπαϊκές και ασιατικές αγορές από την έναρξη της σύγκρουσης.

Το δολάριο ως βασικό καταφύγιο

Σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας, οι επενδυτές στρέφονται παραδοσιακά σε ασφαλή περιουσιακά στοιχεία.

Σε αυτή τη φάση, το αμερικανικό δολάριο έχει αποδειχθεί το πιο ισχυρό καταφύγιο, ενισχυόμενο έναντι των περισσότερων νομισμάτων των ανεπτυγμένων οικονομιών.

Η ισχυρή θέση των ΗΠΑ ως ενεργειακού παραγωγού ενισχύει την ανθεκτικότητα της αμερικανικής οικονομίας σε ένα πιθανό πετρελαϊκό σοκ, αν και οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλήρως προστατευμένες από τους κινδύνους ενός στασιμοπληθωριστικού κύκλου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Goldman Sachs: Νέα στοιχήματα κατά των δανείων τεχνολογικών εταιρειών
• Φον ντερ Λάιεν: «Στρατηγικό σφάλμα» της ΕΕ να εγκαταλείψει την πυρηνική ενέργεια
• Τραμπ: Πιθανός διάλογος με το Ιράν, αλλά «εξαρτάται από τους όρους»
• Fitch: Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ίσως διαρκέσει λιγότερο από έναν μήνα – Πώς επηρεάζεται η ελληνική οικονομία