Έρευνα Morgan Stanley: Ποια χώρα πληρώνει πρώτη το τίμημα της AI;
Δίκοπο μαχαίρι αποδεικνύεται η Τεχνητή Νοημοσύνη για την αγορά εργασίας στη Βρετανία. Σύμφωνα με έρευνα της Morgan Stanley, ο αντίκτυπος της AI στις επιχειρήσεις είναι μεγαλύτερος από ότι σε άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες, καθώς οι εταιρείες αποκομίζουν οφέλη σε παραγωγικότητα, αλλά με τίμημα χιλιάδες χαμένες θέσεις εργασίας.
Η μελέτη που δημοσιεύθηκε σε συνεργασία με το Bloomberg, δείχνει, ότι οι βρετανικές επιχειρήσεις αναφέρουν καθαρές απώλειες προσωπικού ύψους 8% μέσα στους τελευταίους 12 μήνες εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης – το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ Γερμανίας, ΗΠΑ, Ιαπωνίας και Αυστραλίας και διπλάσιο από τον διεθνή μέσο όρο.
Παρά τις περικοπές, η ίδια έρευνα καταγράφει αύξηση της παραγωγικότητας κατά 11,5% κατά μέσο όρο για τις επιχειρήσεις που έχουν ενσωματώσει την AI στη λειτουργία τους. Σχεδόν οι μισές δηλώνουν ακόμη μεγαλύτερη βελτίωση. Ωστόσο, σε αντίθεση με τις αμερικανικές εταιρείες που δημιούργησαν νέες θέσεις χάρη στην αυτοματοποίηση, οι βρετανικές περιορίστηκαν κυρίως σε απολύσεις και «πάγωμα» προσλήψεων.
Η συγκυρία δεν βοηθά. Η αύξηση του κατώτατου μισθού, η άνοδος των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και η αδύναμη ανάπτυξη ασκούν ήδη πίεση σε μια αγορά εργασίας που έχει αρχίσει να «παγώνει». Οι απολύσεις καταγράφουν τον ταχύτερο ρυθμό από το 2020, ενώ η ανεργία κινείται κοντά σε υψηλό πενταετίας.
Παράλληλα, σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg βασισμένη σε στοιχεία της βρετανικής στατιστικής υπηρεσίας, οι αγγελίες εργασίας για επαγγέλματα που κινδυνεύουν περισσότερο από την αυτοματοποίηση –όπως προγραμματιστές ή σύμβουλοι επιχειρήσεων– έχουν μειωθεί κατά 37% από το 2022, χρονιά που κυκλοφόρησε το ChatGPT. Σε άλλες χώρες η πτώση περιορίζεται στο 26%.
Όπως εξηγεί ο Τζάστιν Μόι, διευθυντής της EHF Mortgages στο Έσσεξ, «το αυξανόμενο κόστος απασχόλησης ωθεί πολλές μικρές επιχειρήσεις να στραφούν σε λύσεις τεχνητής νοημοσύνης ή εξωτερικής ανάθεσης, με αποτέλεσμα οι τοπικοί εργαζόμενοι να χάνουν ευκαιρίες που μέχρι πρότινος ήταν δικές τους».
Η Morgan Stanley εκτιμά ότι περίπου το ένα τέταρτο των θέσεων που καταργήθηκαν ή δεν αναπληρώθηκαν σχετίζεται με την εφαρμογή τεχνολογιών AI – ποσοστό παρόμοιο με άλλες χώρες. Όμως οι βρετανικές επιχειρήσεις εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμες να ανοίξουν νέες θέσεις χάρη στα τεχνολογικά οφέλη.
Παρά τη ζοφερή εικόνα, η τεχνητή νοημοσύνη θεωρείται από οικονομικούς αναλυτές πιθανός «σωτήρας» της βρετανικής οικονομίας. Τόσο η Τράπεζα της Αγγλίας όσο και το Γραφείο Προϋπολογισμού θεωρούν ότι η AI θα μπορούσε να ενισχύσει την παραγωγικότητα έως και 0,8 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στην επόμενη δεκαετία, ενισχύοντας τα δημόσια έσοδα και το βιοτικό επίπεδο.
Προς το παρόν, ωστόσο, η προσοχή στρέφεται στον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία αυτή επιδεινώνει την κρίση απασχόλησης, ιδίως για τους νέους και τους υπαλλήλους γραφείου. Οι κενές θέσεις εργασίας στη Βρετανία έχουν μειωθεί πάνω από 33% από το 2022, δηλαδή κατά περίπου μισό εκατομμύριο θέσεις. Ένα πέμπτο αυτής της μείωσης προέρχεται από κλάδους όπως οι επαγγελματικές, τεχνικές και διοικητικές υπηρεσίες, καθώς και η πληροφορική – τομείς με τη μεγαλύτερη έκθεση στην AI.
Η ανεργία των νέων αυξάνεται ταχύτερα από το συνολικό ποσοστό, αγγίζοντας το 13,7% το τρίμηνο έως τον Νοέμβριο, το υψηλότερο επίπεδο από το 2020. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Αγγλίας, η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται στην επόμενη «γενικής χρήσης» τεχνολογία, συγκρίσιμη με την επανάσταση των υπολογιστών και του διαδικτύου. Ωστόσο, ο διοικητής Άντριου Μπέιλι προειδοποιεί ότι η χώρα πρέπει να προετοιμαστεί για τις εκτεταμένες επιπτώσεις στις θέσεις εργασίας και στην επαγγελματική εξέλιξη.
Όπως σημειώνει η Ρέιτσελ Φλέτσερ, επικεφαλής ερευνών βιωσιμότητας της Morgan Stanley για την περιοχή ΕΜΕΑ, τα στοιχεία αποτελούν «πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι» για τον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει την αγορά εργασίας. «Το ζήτημα της απασχόλησης επανέρχεται όλο και πιο συχνά στις συζητήσεις μας με επενδυτές», συμπληρώνει.
