Eurobank: Θετικό σήμα για το ΑΕΠ από αγορά εργασίας και μεταποίηση
-
Η απασχόληση ανήλθε σε 4.378,8 χιλ. άτομα το δ’ τρίμηνο 2025, με αύξηση 0,9% σε τριμηνιαία και 2,1% σε ετήσια βάση, αν και παραμένει χαμηλότερη κατά 4,9% σε σχέση με το peak του 2008, αντανακλώντας δομικές αδυναμίες της αγοράς εργασίας.
-
Η μεταποίηση ενισχύθηκε σημαντικά: +2,6% σε τριμηνιαία και +5,4% σε ετήσια βάση το δ’ τρίμηνο, με κλάδους όπως τρόφιμα (+4%), βασικά μέταλλα (+4,5%) και χημικά (+7,3%) να στηρίζουν την παραγωγή.
-
Το εμπορικό έλλειμμα περιορίστηκε στα €33,5 δισ. (-5,9%) το 2025, αποκλειστικά λόγω της μεγάλης μείωσης των εισαγωγών πετρελαιοειδών (-24,4%), ενώ το έλλειμμα εκτός πετρελαιοειδών και πλοίων επιδεινώθηκε.
Σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα εργατικού δυναμικού της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), ο ρυθμός αύξησης της απασχόλησης επιταχύνθηκε το δ’ τρίμηνο 2025, εξέλιξη που εκπέμπει ένα θετικό μήνυμα για τη βραχυπρόθεσμη δυναμική του πραγματικού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), επισημαίνει η Eurobank στο τελευταίο της οικονομικό δελτίο «Επτά Ημέρες Οικονομία». Αναλυτικά, όπως παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 1.1, το ύψος της απασχόλησης διαμορφώθηκε σε 4.378,8 χιλ. άτομα, καταγράφοντας ενίσχυση της τάξης του 0,9% σε τριμηνιαία βάση και 2,1% σε ετήσια βάση, από 0,2% και 1,9% αντίστοιχα το γ’ τρίμηνο 2025. [1]
Πάρα ταύτα, ο αριθμός των απασχολούμενων ατόμων στην Ελλάδα το δ’ τρίμηνο 2025 ήταν χαμηλότερος σε σύγκριση με την κορυφή (peak) του β’ τριμήνου 2008 -προ κρίσης χρέους επίπεδα- κατά 227,5 χιλ. ή 4,9%. [2] Πλέον, η απόκλιση αυτή δεν έχει κυκλικά (cyclical) χαρακτηριστικά αλλά δομικά (structural), αντικατοπτρίζοντας τη συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού και άλλες αδυναμίες της εγχώριας αγοράς εργασίας. Αυτό αντανακλάται και στο θετικό παραγωγικό κενό που παρουσιάζει η ελληνική οικονομία, δηλαδή στο ότι το τρέχον πραγματικό ΑΕΠ είναι υψηλότερο από το δυνητικό.
Σε ετήσιο επίπεδο, ο μέσος ρυθμός αύξησης της απασχόλησης επιβραδύνθηκε ελαφρά στο 1,6%, από 1,8% το 2024, παραμένοντας ωστόσο βασικός πυλώνας της οικονομικής μεγέθυνσης. Η διατήρηση ικανοποιητικών ρυθμών αύξησης της απασχόλησης τα επόμενα χρόνια προϋποθέτει τη διεύρυνση του εργατικού δυναμικού -αναγκαία συνθήκη, όχι όμως ικανή- μέσω της δημιουργίας κινήτρων για την είσοδο στην εγχώρια αγορά εργασίας των νέων, των γυναικών, των συνταξιούχων που επιθυμούν να επανενταχθούν στην απασχόληση και των επιστημόνων που μετανάστευσαν στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους. [3]
Σχετικές επισημάνσεις διατυπώνονται συστηματικά στις εκθέσεις εγχώριων και διεθνών οργανισμών (ΤτΕ, ΔΝΤ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΟΟΣΑ κ.α.) αναφορικά με τις μεσοπρόθεσμες (medium-term) προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Στη μακροπρόθεσμη περίοδο (long-term), καθοριστικός παράγοντας παραμένει η πορεία της παραγωγικότητας της εργασίας, η οποία εξαρτάται από τον κεφαλαιουχικό εξοπλισμό της οικονομίας και από τη συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών (total factor productivity).
Παράλληλα με την άνοδο της συνολικής απασχόλησης στην Ελλάδα, ο εξωστρεφής και σε αρκετούς τομείς καινοτόμος κλάδος της μεταποίησης, σημείωσε θετικά αποτελέσματα στο τέλος του 2025. [4] Αναλυτικά, ο δείκτης παραγωγής στη μεταποίηση κατέγραψε ισχυρή αύξηση 2,6% σε τριμηνιαία βάση και 5,4% σε ετήσια βάση το δ’ τρίμηνο 2025 (Διάγραμμα 2.1), από 0,6% και 3,0% αντίστοιχα το γ’ τρίμηνο 2025. Η εξέλιξη αυτή συνιστά πρόσθετη ένδειξη ενίσχυσης της βραχυπρόθεσμης δυναμικής του πραγματικού ΑΕΠ κατά το τελευταίο τρίμηνο του έτους (Διάγραμμα 2.2). Αξίζει να σημειωθεί ότι η παραγωγή στη μεταποίηση αποτελεί μια από τις λίγες πραγματικές μεταβλητές (real variables) της ελληνικής οικονομίας που έχουν καλύψει τις απώλειες της περιόδου της κρίσης χρέους. [5]
Για το σύνολο του έτους 2025, ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης του δείκτη παραγωγής στη μεταποίηση ναι μεν επιβραδύνθηκε σε σύγκριση με το 2024, ωστόσο διατηρήθηκε σε σχετικά υψηλά επίπεδα (3,3% vs. 4% το 2024). Μεταξύ των κλάδων με σημαντική συμμετοχή στη συνολική παραγωγή της μεταποίησης, η βιομηχανία τροφίμων κατέγραψε αύξηση 4%, η παραγωγή βασικών μετάλλων 4,5% και η παραγωγή χημικών ουσιών και προϊόντων 7,3%, ενώ αντιθέτως η παραγωγή οπτάνθρακα και προϊόντων διύλισης πετρελαίου παρουσίασε μείωση 3,7%.
Τέλος, στο πεδίο των εξωτερικών συναλλαγών της ελληνικής οικονομίας, το εμπορικό έλλειμμα κατέγραψε συρρίκνωση το 2025, όχι όμως λόγω αύξησης των εξαγωγών, αλλά λόγω της μεγάλης μείωσης των εισαγωγών πετρελαιοειδών προϊόντων. Αυτό το αποτέλεσμα αποδίδεται και στην πτώση των διεθνών τιμών του πετρελαίου. Αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία εμπορευματικών συναλλαγών της ΕΛΣΤΑΤ, το εμπορικό ισοζύγιο, δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στις εξαγωγές και τις εισαγωγές εμπορευμάτων, διαμορφώθηκε σε έλλειμμα ύψους €33,5 δισεκ. σε τρέχουσες τιμές το 2025, σημειώνοντας ετήσια μείωση κατά €2,1 δισεκ. ή 5,9%, έναντι αύξησης κατά €3,5 δισεκ. ή 11,0% το 2024 (Πίνακας 1). [6]
Η βελτίωση αυτή αποδίδεται αποκλειστικά στη μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου των πετρελαιοειδών, καθότι το έλλειμμα του ισοζυγίου των εμπορευμάτων εκτός πετρελαιοειδών και πλοίων κατέγραψε επιδείνωση το 2025. Συγκεκριμένα, οι εισαγωγές πετρελαιοειδών κινήθηκαν έντονα καθοδικά κατά €5 δισεκ. ή 24,4%, υπερβαίνοντας τη μείωση των εξαγωγών, οι οποίες υποχώρησαν κατά €2,1 δισεκ. ή 15,4%. Τέλος, οι εισαγωγές εμπορευμάτων εκτός πετρελαιοειδών και πλοίων ενισχύθηκαν κατά €1,3 δισεκ. ή 2,1%, ξεπερνώντας την αύξηση των εξαγωγών σε απόλυτα μεγέθη, οι οποίες ενισχύθηκαν κατά €0,8 δισεκ. ή 2,2%.
[1] Όταν δημοσιευτεί η τριμηνιαία έρευνα εργατικού δυναμικού (6 Μαρτίου 2026) θα έχουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για την πορεία της απασχόλησης το δ’ τρίμηνο 2025. Επιπρόσθετα, τα στοιχεία της μηνιαίας έρευνας εργατικού δυναμικού υπόκεινται σε αναθεωρήσεις. Συνεπώς, η ερμηνεία των δεδομένων θα πρέπει να γίνεται με φειδώ.
[2] Το γ’ τρίμηνο 2013, δηλαδή στον πυθμένα (trough) της κρίσης χρέους, η απασχόληση υπολειπόταν της κορυφής του β’ τριμήνου 2008 κατά 1.134,5 χιλ. άτομα ή 24,6%.
[3] Το εργατικό δυναμικό κατέγραψε οριακή άνοδο 0,1% το 2025, από 0,8% το 2024. Ως εκ τούτου, η αύξηση του αριθμού των απασχολούμενων ατόμων το 2025 (κατά μέσο όρο 70,1 χιλ.) συνέκλινε αρκετά στη μείωση του αριθμού των ανέργων (κατά μέσο όρο 64,3 χιλ.).
[4] Βάσει των στοιχείων της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας (ΑΠΑ) σε τρέχουσες τιμές για το έτος 2024, η βιομηχανία τροφίμων, ποτών και καπνού είχε τη μεγαλύτερη βαρύτητα στον κλάδο της μεταποίησης στην Ελλάδα με 31,9%. Ακολούθησαν οι παρακάτω οικονομικές δραστηριότητες: παραγωγή βασικών μετάλλων (9,7%), παραγωγή χημικών ουσιών και προϊόντων (6,7%), παραγωγή βασικών φαρμακευτικών προϊόντων και φαρμακευτικών παρασκευασμάτων (6,1%), παραγωγή οπτάνθρακα και προϊόντων διύλισης πετρελαίου (5,9%), παραγωγή άλλων μη μεταλλικών ορυκτών προϊόντων (5,6%), κατασκευή μεταλλικών προϊόντων, με εξαίρεση τα μηχανήματα και τα είδη εξοπλισμού (5,5%), κατασκευή προϊόντων από ελαστικό (καουτσούκ) και πλαστικές ύλες (4,4%), κατασκευή ηλεκτρολογικού εξοπλισμού (3,6%), χαρτοποιία και κατασκευή χάρτινων προϊόντων (3,2%), κατασκευή ηλεκτρονικών υπολογιστών, ηλεκτρονικών και οπτικών προϊόντων (2,8%), κατασκευή λοιπού εξοπλισμού μεταφορών (2,8%), παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών υλών, ειδών ενδυμασίας, δέρματος και δερμάτινων ειδών (2,4%), κατασκευή μηχανημάτων και ειδών εξοπλισμού π.δ.κ.α. (2,3%), κατασκευή επίπλων και άλλες μεταποιητικές δραστηριότητες (2,3%), επισκευή και εγκατάσταση μηχανημάτων και εξοπλισμού (1,9%), εκτυπώσεις και αναπαραγωγή προεγγεγραμμένων μέσων (1,8%), βιομηχανία ξύλου και κατασκευή προϊόντων από ξύλο και φελλό, εκτός από έπιπλα· κατασκευή ειδών καλαθοποιίας και σπαρτοπλεκτικής (0,9%) και κατασκευή μηχανοκίνητων οχημάτων, ρυμουλκούμενων και ημιρυμουλκούμενων οχημάτων (0,3%).
[5] Όπως αποτυπώνεται στο Διάγραμμα 2.1, η τάση μεγέθυνσης του δείκτη παραγωγής στη μεταποίηση επιταχύνθηκε από την πανδημία και έπειτα.
[6] Το εν λόγω αποτέλεσμα αναμένεται να αποτυπωθεί, αν και ποσοτικά όχι ακριβώς το ίδιο, και στα στοιχεία του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ), τα οποία είναι προγραμματισμένο να δημοσιευτούν στις 20 Φεβρουαρίου 2026.
