Ευρωβαρόμετρο: Σε κλοιό ακρίβειας και ανασφάλειας οι Ευρωπαίοι
- Ακρίβεια και κόστος ζωής αναδεικνύονται ως η κορυφαία προτεραιότητα για τους πολίτες της ΕΕ
- Ασφάλεια, παραπληροφόρηση και κυβερνοαπειλές βρίσκονται στην κορυφή των φόβων
- Ισχυρή εντολή για ενισχυμένο ρόλο της ΕΕ, με έμφαση σε άμυνα, ενέργεια και διεθνή παρουσία
Η πανευρωπαϊκή έρευνα του Ευρωβαρόμετρου Φθινοπώρου 2025 σκιαγραφεί μια Ευρώπη που ζει υπό το βάρος της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, της ακρίβειας και της ψηφιακής ανασφάλειας, αλλά ταυτόχρονα εμφανίζεται πρόθυμη να στηρίξει έναν πιο ενεργό και ισχυρό ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην προστασία των πολιτών και στη διαχείριση κρίσεων.
Περιορισμένη αισιοδοξία για τον κόσμο, μεγαλύτερη για την προσωπική ζωή
Η απόσταση ανάμεσα στο «παγκόσμιο» και το «προσωπικό» μέλλον είναι εντυπωσιακή. Μόλις το 44% των Ευρωπαίων δηλώνει αισιόδοξο για το μέλλον του κόσμου, ενώ 52% εμφανίζονται απαισιόδοξοι. Όταν όμως το ερώτημα αφορά την οικογένεια και τον ίδιο τον ερωτώμενο, η εικόνα αντιστρέφεται: 76% δηλώνουν αισιόδοξοι, έναντι μόλις 22% που εκφράζουν απαισιοδοξία.
Για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της χώρας τους, οι εκτιμήσεις ισορροπούν, με 57% αισιοδοξία και ποσοστά απαισιοδοξίας κοντά στο 40%, επιβεβαιώνοντας τη διάσταση ανάμεσα στη διεθνή αβεβαιότητα και την προσωπική προοπτική.
Πόλεμοι, κυβερνοεπιθέσεις και παραπληροφόρηση στο επίκεντρο των φόβων
Στον τομέα της ασφάλειας, οι ανησυχίες των Ευρωπαίων είναι πολυεπίπεδες και έντονες. Το 72% δηλώνει «πολύ» ή «μάλλον» ανήσυχο για ενεργές συγκρούσεις και πολέμους κοντά στην ΕΕ, καθιστώντας τη γεωπολιτική αστάθεια τον υπ’ αριθμόν ένα φόβο.
Ακολουθούν:
- οι κυβερνοεπιθέσεις από χώρες εκτός ΕΕ (66%),
- οι φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή (66%),
- η ανεξέλεγκτη μετανάστευση (65%),
- και η ενεργειακή εξάρτηση από τρίτες χώρες (62%).
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν και οι απειλές που σχετίζονται με την ενημέρωση και τον δημόσιο διάλογο. Το 69% ανησυχεί για την παραπληροφόρηση, ενώ 68% δηλώνουν ανήσυχοι για περιεχόμενο που παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη, όπως deepfakes. Στα ίδια επίπεδα κινούνται οι ανησυχίες για τον λόγο μίσους, την προστασία προσωπικών δεδομένων, τις απειλές στην ελευθερία της έκφρασης και τη συγκέντρωση ισχύος των social media σε λίγες μεγάλες εταιρείες.
«Περισσότερη Ευρώπη» σε άμυνα, ενέργεια και κρίσεις
Παρά το κλίμα ανησυχίας, το Ευρωβαρόμετρο καταγράφει ξεκάθαρη πολιτική εντολή: 66% των Ευρωπαίων θεωρούν ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία από παγκόσμιες κρίσεις και κινδύνους ασφαλείας πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω.
Η συναίνεση είναι εντυπωσιακή:
- 89% ζητούν μεγαλύτερη ενότητα μεταξύ των κρατών-μελών,
- 73% θεωρούν ότι η ΕΕ χρειάζεται περισσότερα μέσα,
- 86% θέλουν ισχυρότερη διεθνή φωνή της Ένωσης.
Ως βασικές προτεραιότητες για την ενίσχυση της θέσης της ΕΕ στον κόσμο, οι πολίτες αναδεικνύουν την άμυνα και ασφάλεια (40%), την ανταγωνιστικότητα και τη βιομηχανία (32%) και την ενεργειακή ανεξαρτησία (29%).
Ακρίβεια και κόστος ζωής στο Νο1 των προτεραιοτήτων
Το μήνυμα προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι σαφές: η ακρίβεια προηγείται όλων. Το 41% ζητά να δοθεί προτεραιότητα στον πληθωρισμό και το κόστος ζωής, ενώ ακολουθούν η οικονομία και οι θέσεις εργασίας (35%), η άμυνα και ασφάλεια (34%) και η δημόσια υγεία (32%).
Στο επίπεδο των αξιών, οι Ευρωπαίοι τοποθετούν στην κορυφή την ειρήνη (52%), ακολουθούμενη από τη δημοκρατία, την ελευθερία της έκφρασης και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Συγκρατημένη αισιοδοξία για το βιοτικό επίπεδο – χάσμα γενεών
Για τα επόμενα πέντε χρόνια, 54% των πολιτών εκτιμούν ότι το βιοτικό τους επίπεδο θα παραμείνει σταθερό, ενώ 28% φοβούνται επιδείνωση. Η αισιοδοξία είναι σαφώς υψηλότερη στους νέους: στους 15-24 ετών, το 36% αναμένει βελτίωση, έναντι μόλις 16% που προβλέπει επιδείνωση. Στις ηλικίες 55+, κυριαρχεί η ανησυχία για υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου.
Θετική εικόνα για την ΕΕ, πιο απαιτητική η νεολαία
Η συνολική εικόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει θετική: 49% των πολιτών έχουν θετική άποψη για την ΕΕ και 62% θεωρούν τη συμμετοχή της χώρας τους «καλό πράγμα». Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συγκεντρώνει κυρίως ουδέτερες έως θετικές αξιολογήσεις, με 59% να ζητούν ενισχυμένο ρόλο του.
Ιδιαίτερα οι νέοι 15-30 ετών εμφανίζονται πιο αισιόδοξοι αλλά και πιο απαιτητικοί: συντριπτικά ποσοστά ζητούν μια ΕΕ πιο ενωμένη, με ισχυρότερη διεθνή παρουσία και περισσότερα εργαλεία για να ανταποκριθεί στις προκλήσεις.
