Fitch: Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ίσως διαρκέσει λιγότερο από έναν μήνα – Πώς επηρεάζεται η ελληνική οικονομία
-
Η Fitch εκτιμά ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μπορεί να διαρκέσει λιγότερο από έναν μήνα.
-
Το βασικό οικονομικό σοκ αφορά την ενέργεια και τον πληθωρισμό.
-
Η ελληνική οικονομία εμφανίζει ισχυρή δημοσιονομική επίδοση και ανθεκτική ανάπτυξη.
Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή αποτελεί ένα ακόμη σοκ για την παγκόσμια οικονομία, κυρίως μέσω της αγοράς ενέργειας. Αυτό ήταν ένα από τα βασικά συμπεράσματα webinar που διοργάνωσε ο οίκος αξιολόγησης Fitch Ratings με θέμα την ελληνική οικονομία.
Οι αναλυτές του οίκου εκτιμούν ότι η σύγκρουση ενδέχεται να έχει σχετικά περιορισμένη διάρκεια, πιθανόν μικρότερη του ενός μήνα. Σύμφωνα με τη βασική τους εκτίμηση, η έκβαση της κρίσης θα εξαρτηθεί από παράγοντες όπως η έκταση των ζημιών σε ενεργειακές υποδομές, η στρατιωτική δυναμική της σύγκρουσης και η προθυμία των Ηνωμένων Πολιτειών να αποφύγουν μια παρατεταμένη περιφερειακή σύρραξη.
Ακόμη και σε αυτό το σενάριο, οι επιθέσεις από το Ιράν και συμμάχους του στην περιοχή είναι πιθανό να συνεχιστούν βραχυπρόθεσμα, διατηρώντας υψηλή την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.
Το ενεργειακό σοκ και ο κίνδυνος πληθωρισμού
Οι αναλυτές της Fitch επισημαίνουν ότι η κύρια οικονομική επίπτωση του πολέμου αφορά την πλευρά της προσφοράς ενέργειας. Οι ζημιές σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και οι διαταραχές στις μεταφορές πετρελαίου μπορούν να οδηγήσουν σε αύξηση των τιμών και σε νέες πληθωριστικές πιέσεις.
Ένα τέτοιο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να επηρεάσει ιδιαίτερα την Ευρώπη, η οποία έχει αυξήσει την εξάρτησή της από εισαγωγές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ωστόσο, εάν η σύγκρουση παραμείνει βραχύβια, η Fitch εκτιμά ότι οι επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα θα είναι περιορισμένες.
Η «ασπίδα» της Ευρωζώνης για την Ελλάδα
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα εμφανίζεται σχετικά καλύτερα προστατευμένη σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η συμμετοχή της χώρας στην Ευρωζώνη λειτουργεί ως σημαντικός παράγοντας σταθερότητας, καθώς ενισχύει την αξιοπιστία της νομισματικής πολιτικής και περιορίζει τον κίνδυνο έντονων χρηματοπιστωτικών αναταράξεων.
Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να επωφελείται από ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης, μεγάλες διάρκειες λήξης χρέους και σχετικά χαμηλές αποδόσεις ομολόγων. Οι παράγοντες αυτοί μειώνουν την ευπάθεια της οικονομίας σε περιόδους αυστηρότερων χρηματοπιστωτικών συνθηκών.
Στο βασικό σενάριο της Fitch, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα μπορούσε να παραμείνει κοντά στο 2% φέτος, εφόσον η κρίση δεν παραταθεί.
Η πρόοδος στην αγορά εργασίας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην αγορά εργασίας, όπου καταγράφεται σημαντική βελτίωση τα τελευταία χρόνια.
Η απασχόληση έχει επιστρέψει περίπου στα επίπεδα του 2010, ενώ το ποσοστό απασχόλησης είναι σήμερα υψηλότερο σε σχέση με την περίοδο πριν από την κρίση χρέους. Η ελληνική οικονομία του 2026, ωστόσο, διαφέρει σημαντικά από εκείνη της προηγούμενης δεκαετίας, καθώς ο πληθυσμός έχει μειωθεί και η δομή της αγοράς εργασίας έχει μεταβληθεί.
Παρά τη βελτίωση, η Fitch επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαρθρωτικές προκλήσεις που αποτελούν κληρονομιά της οικονομικής κρίσης.
Το «αγκάθι» του κατά κεφαλήν εισοδήματος
Ένα από τα βασικά ζητήματα που παραμένουν για την ελληνική οικονομία είναι το επίπεδο του κατά κεφαλήν ΑΕΠ.
Παρά τη βελτίωση των τελευταίων ετών, το εισόδημα ανά κάτοικο εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ιδιαίτερα σε σύγκριση με χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που έχουν σημειώσει ταχύτερη σύγκλιση μετά την ένταξή τους στην Ε.Ε.
Η υστέρηση αυτή αντικατοπτρίζει τις βαθιές επιπτώσεις της κρίσης χρέους, η οποία συρρίκνωσε το ΑΕΠ και τα εισοδήματα των νοικοκυριών.
Ισχυρή δημοσιονομική εικόνα και μείωση του χρέους
Η Fitch χαρακτηρίζει ιδιαίτερα ισχυρή τη δημοσιονομική εικόνα της Ελλάδας.
Η χώρα καταγράφει πρωτογενή πλεονάσματα – κάτι που θεωρείται σχετικά σπάνιο σε διεθνές επίπεδο – ενώ η δημοσιονομική προσαρμογή φαίνεται να έχει πλέον πιο μόνιμο χαρακτήρα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του οίκου, το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται τα επόμενα χρόνια:
-
από 164% του ΑΕΠ το 2023
-
στο 145% το 2025
-
στο 138% το 2026
-
και στο 132% το 2027.
Η πτωτική αυτή πορεία συνδέεται με τον συνδυασμό πρωτογενών πλεονασμάτων και θετικών ρυθμών ανάπτυξης.
Τράπεζες: ισχυροί ισολογισμοί και αύξηση δανείων
Το τραπεζικό σύστημα εμφανίζει επίσης σημαντική βελτίωση.
Οι ελληνικές τράπεζες καταγράφουν:
-
αύξηση δανείων περίπου 8% το 2025
-
ενίσχυση εσόδων από προμήθειες
-
ισχυρή λειτουργική κερδοφορία.
Η Fitch εκτιμά ότι το λειτουργικό περιβάλλον των τραπεζών δεν θα επηρεαστεί ουσιαστικά από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, καθώς η έκθεσή τους στην περιοχή είναι περιορισμένη.
Παράλληλα, οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας παραμένουν ισχυροί, ενώ ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων διαμορφώνεται κοντά στο 3%.
Οι εξωτερικοί κίνδυνοι για επιχειρήσεις και οικονομία
Παρά τη συνολική βελτίωση των οικονομικών θεμελιωδών μεγεθών, η Fitch προειδοποιεί ότι η παγκόσμια οικονομία παραμένει ευάλωτη σε γεωπολιτικούς κινδύνους.
Μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να επηρεάσει:
-
τις τιμές της ενέργειας
-
τον πληθωρισμό
-
τα spreads των ομολόγων
-
τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Σε επίπεδο κλάδων, ορισμένοι τομείς ενδέχεται να επωφεληθούν από την άνοδο των ενεργειακών τιμών – όπως οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας – ενώ άλλοι, όπως ο τουρισμός και οι μεταφορές, θα μπορούσαν να δεχθούν πιέσεις.
