Forvis Mazars: Τα 3 σενάρια για αγορές και πληθωρισμό εν μέσω της κρίσης στο Ιράν
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει διαρκέσει πολύ περισσότερο απ’ όσο αναμενόταν αρχικά. Αν και αυτό είναι σύνηθες για τις περισσότερες συγκρούσεις στην ανθρώπινη ιστορία, οι αγορές φαίνεται να αιφνιδιάστηκαν από το γεγονός ότι το Ιράν κατάφερε να παίξει το βασικό του «χαρτί»: το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ελέγχοντας ουσιαστικά τη διέλευση για περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου – ήδη για πέμπτη εβδομάδα. Μια υπενθύμιση ότι, παρά την τεχνολογική πρόοδο, η γεωγραφία εξακολουθεί να καθορίζει τις εξελίξεις.
Σύμφωνα με ανάλυση της Forvis Mazars, το βασικό ερώτημα για επιχειρήσεις και επενδυτές είναι σαφές: αποτιμούν σωστά οι αγορές τον κίνδυνο υψηλού πληθωρισμού – και πιθανών αυξήσεων επιτοκίων το 2026; Τον υποεκτιμούν ή τον υπερβάλλουν, επηρεασμένες από το τραύμα του 2022, όταν η επιστροφή του πληθωρισμού μετά από δεκαετίες ανάγκασε τη Fed σε επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων, οδηγώντας τις αγορές ομολόγων στη χειρότερη χρονιά τους;
Όπως επισημαίνει η Forvis Mazars, το πετρέλαιο κινείται πλέον πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, σχεδόν διπλάσιο από τον προπολεμικό μέσο όρο των 60 δολαρίων. Οι μετοχές παραμένουν ανθεκτικές, χωρίς σημαντική διόρθωση, αν και παρατηρείται μετατόπιση κεφαλαίων από τις αναδυόμενες αγορές και την Ευρώπη προς assets σε δολάριο. Αντίθετα, τα ομόλογα εμφανίζονται πολύ πιο ευαίσθητα στους πληθωριστικούς φόβους.
Παρά την επικρατούσα εκτίμηση ότι η ομαλότητα στο εμπόριο πετρελαίου θα αποκατασταθεί σχετικά σύντομα, η ανάλυση υπογραμμίζει την ανάγκη επανεξέτασης των βασικών παραδοχών.
2026 δεν είναι 2022 – αλλά μπορεί να μοιάζει
Η Forvis Mazars σημειώνει ότι, αν και οι συνθήκες σήμερα διαφέρουν σημαντικά από το 2022 –όταν ο πληθωρισμός θεωρούνταν σχεδόν ανύπαρκτος και οι αγορές αγνοούσαν τη γεωπολιτική– αυτό δεν αποκλείει την επανάληψη παρόμοιων επιπτώσεων. Το επιχείρημα ότι «αυτή τη φορά είναι διαφορετικά» δεν αποτελεί εγγύηση διαφορετικής έκβασης.
Τα τρία βασικά σενάρια, σύμφωνα με την ανάλυση
Βασικό σενάριο (75%)
Η Forvis Mazars εκτιμά ως πιθανότερη μια σταδιακή αποκλιμάκωση μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Οι μεγάλες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ευρώπη, Κίνα) έχουν ισχυρό κίνητρο να διασφαλίσουν το άνοιγμα των Στενών.
Σε αυτό το σενάριο, το 2026 θα δεχθεί πιέσεις μέσω υψηλότερων τιμών και χαμηλότερης ανάπτυξης, που όμως θα υποχωρήσουν προς το τέλος του έτους. Ο πληθωρισμός στις ανεπτυγμένες οικονομίες ενδέχεται να αυξηθεί κατά περίπου 1 ποσοστιαία μονάδα, ενώ η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί.
Η Ευρώπη και η Ασία αναμένεται να κινηθούν χαμηλότερα, ενώ οι ΗΠΑ ενδέχεται να εμφανίσουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα λόγω της δυναμικής της τεχνητής νοημοσύνης.
Θετικό σενάριο (10%)
Το αισιόδοξο σενάριο, όπως το περιγράφει η Forvis Mazars, προϋποθέτει μια συνολική συμφωνία που θα διασφαλίσει τη σταθερότητα και την ομαλή λειτουργία των Στενών.
Σε αυτή την περίπτωση, οι τιμές πετρελαίου αποκλιμακώνονται, η παραγωγή αυξάνεται και οι οικονομίες επιστρέφουν κοντά στις αρχικές τους προβλέψεις. Ο πληθωρισμός υποχωρεί, επιτρέποντας ακόμη και μειώσεις επιτοκίων.
Αρνητικό σενάριο (5%)
Στο δυσμενές σενάριο, τα Στενά παραμένουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ κρίσιμες ενεργειακές υποδομές υφίστανται ζημιές.
Η ανάλυση προειδοποιεί ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε παγκόσμια ύφεση με ταυτόχρονη άνοδο του πληθωρισμού – ένα σενάριο στασιμοπληθωρισμού που θα πιέσει έντονα τόσο τις οικονομίες όσο και τις αγορές.
Τα «fat tails» (10%)
Η Forvis Mazars τονίζει ότι υπάρχουν και πολυάριθμα λιγότερο προβλέψιμα σενάρια, τα οποία ενισχύονται από τη συνολική γεωπολιτική αστάθεια. Η αβεβαιότητα παραμένει δομικό χαρακτηριστικό του περιβάλλοντος.
Τι σημαίνει αυτό για επενδυτές
Κεντρικός παράγοντας, σύμφωνα με την ανάλυση, παραμένει η διάρκεια του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Όσο αυτή παρατείνεται, αυξάνεται η πιθανότητα αρνητικών εξελίξεων.
Σε ένα περιβάλλον υψηλότερου πληθωρισμού και μεταβλητότητας, τα ομόλογα εμφανίζονται πιο ευάλωτα, ενώ οι μετοχές –αν και εκτεθειμένες– έχουν ιστορικά μεγαλύτερη ικανότητα ανάκαμψης.
Πώς πρέπει να προετοιμαστούν οι επιχειρήσεις
Η Forvis Mazars εντάσσει τη συζήτηση στο πλαίσιο των «3D»: Χρέος (Debt), Διαταραχή (Disruption), Απορρύθμιση (Deregulation).
Οι επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα πιο ασταθές περιβάλλον, όπου η ενέργεια αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα και οι αλυσίδες εφοδιασμού πρέπει να διαφοροποιούνται.
Παράλληλα, αναμένεται αύξηση συνεργασιών –μέσω εξαγορών, κοινοπραξιών ή outsourcing– καθώς οι εταιρείες επιχειρούν να διαχειριστούν την αυξανόμενη πολυπλοκότητα. Η αβεβαιότητα, ωστόσο, ενδέχεται να περιορίσει τις υπερβολικά υψηλές αποτιμήσεις που χαρακτήριζαν μέχρι πρόσφατα την αγορά συγχωνεύσεων και εξαγορών.
