Friedrich Merz εναντίον Ursula von der Leyen: Ο «πόλεμος» για τη γραφειοκρατία και το παιχνίδι διαδοχής στην ΕΕ

• Ο Helmut Schmidt έλεγε ότι «οι πολιτικοί με οράματα πρέπει να πάνε στον γιατρό».  
• Ο καγκελάριος του Βερολίνου και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επικεντρώνονται στην απλοποίηση της γραφειοκρατίας και τις εμπορικές συμφωνίες για ανταγωνιστικότητα και ανάπτυξη, διασφαλίζοντας ισχύ και στρατηγική ανεξαρτησία της ΕΕ απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα.
• Ένταση στις σχέσεις Merz – Von der Leyen

Ο Helmut Schmidt αγαπούσε να λέει ότι «οι πολιτικοί με οράματα θα έπρεπε να πάνε στον γιατρό». Μια έκφραση του μεγάλου καγκελάριου, που ποτέ δεν έχανε την επαφή με τα δικά του οράματα. Αυτό ήταν ο κόσμος του χθες. Ο ρομαντισμός και τα οράματα δεν αποτελούν πρόβλημα ούτε για τον Friedrich Merz ούτε για την Ursula von der Leyen. Ο επικεφαλής της κυβέρνησης του Βερολίνου και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μαζί με την Giorgia Meloni, το νέο πρόσωπο στο τιμόνι της ΕΕ, επικεντρώνονται στην απλοποίηση της γραφειοκρατίας και στις εμπορικές συμφωνίες, με σκοπό την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης, διασφαλίζοντας στην Ένωση ισχύ και στρατηγική ανεξαρτησία απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.

Ωστόσο, οι συστάσεις του ιταλο-γερμανικού εγγράφου για την ανταγωνιστικότητα, που επικαλέστηκε η von der Leyen την παραμονή της ανεπίσημης συνόδου στο Alden Biesen δεν φαίνεται να συμμερίζονται το πνεύμα και κυρίως το γράμμα των εκθέσεων των Mario Draghi και Enrico Letta, αφού αγνοούν κρίσιμα σημεία όπως η κινητοποίηση ιδιωτικών αποταμιεύσεων, το κοινό χρέος, η στοχευμένη ευρωπαϊκή προτίμηση και η απλοποίηση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.

Εδώ θέλουμε να εστιάσουμε στο παιχνίδι των σκιών πίσω από το κάστρο στο Limburg, που υποδηλώνει μια ένταση στις σχέσεις Merz–von der Leyen, οι οποίες μέχρι τώρα χαρακτηρίζονταν από πλήρη υπακοή της τελευταίας στον καγκελάριο. Η πρόεδρος της Επιτροπής δεν έχει ποτέ ξεχωρίσει για το θάρρος ή την αυτονομία σκέψης. Από το 2019, όταν ο Emmanuel Macron και η Angela Merkel την τοποθέτησαν επικεφαλής του Berlaymont, η von der Leyen ήταν ταυτόχρονα όλα και το αντίθετό τους: πρωτοπόρος του Green Deal τα πρώτα πέντε χρόνια, και στη συνέχεια υπέρμαχος της αποδόμησής του μετά την επανεκλογή της το 2024. Από τότε που ο Friedrich Merz έγινε καγκελάριος, η πρόεδρος της Επιτροπής ακολούθησε τυφλά τις οδηγίες του, κυρίως αποφεύγοντας κάθε σύγκρουση με τις ΗΠΑ υπό τον Donald Trump.

Μια στάση που οδήγησε στο αμήχανο «φιλί της παντόφλας» το περασμένο καλοκαίρι στη Σκωτία, με την αποδοχή των αμερικανικών δασμών στην ΕΕ, οι οποίοι όμως δεν έκαμψαν ούτε περιόρισαν τις επιθετικές βλέψεις του Λευκού Οίκου. Αυτό είχε κόστος για τη πολιτική σταθερότητα της von der Leyen, η οποία δέχθηκε κριτική από δεξιά και αριστερά, συμπεριλαμβανομένων των λαϊκών της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου αντιμετώπισε τέσσερις προτάσεις μομφής μέσα σε λίγους μήνες.

Η αντίδραση της Ursula

Τις τελευταίες ημέρες συνέβη κάτι διαφορετικό. Σε δύο περιπτώσεις, η von der Leyen αντιστάθηκε, και αυτή τη φορά απέναντι στον ίδιο τον Merz. «Μάς καθυστερούν οι θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης», δήλωσε ο Merz την Τετάρτη το βράδυ στην Αμβέρσα. «Το σημείο συμφόρησης βρίσκεται σε τμήματα της Επιτροπής και δυστυχώς και στο Κοινοβούλιο. Νιώθω ότι η Ursula von der Leyen εργάζεται για τη μείωση της γραφειοκρατίας, αλλά ειλικρινά δεν έχουμε φτάσει εκεί».

Η von der Leyen απάντησε με δήλωση: αντί να κατηγορούν τις Βρυξέλλες, οι ηγέτες των κρατών μελών πρέπει να κάνουν τη δουλειά τους και να αφαιρέσουν τα εθνικά εμπόδια που δυσκολεύουν τις επιχειρήσεις. Παράδειγμα: Ένα φορτηγό μπορεί να μεταφέρει έως 44 τόνους εμπορεύματος στο Βέλγιο, αλλά μόνο 40 στη Γαλλία, καθυστερώντας και δημιουργώντας μεγάλα προβλήματα στη διασυνοριακή κυκλοφορία. Άλλο παράδειγμα: «Ορισμένα κράτη δέχονται μόνο φαξ». Η χώρα των φαξ είναι η Γερμανία, όπου η ψηφιοποίηση είναι ακόμη στα πρώτα της βήματα.

Αν αυτή η ένταση είναι σημάδι βαθύτερου προβλήματος, είναι νωρίς να το πούμε. Υπήρξαν φήμες ότι ο Merz, δυσαρεστημένος από τη von der Leyen, θα ήθελε να την τοποθετήσει αλλού, ίσως εκλέγοντάς την πρόεδρο της Δημοκρατίας το 2027, όταν λήξει η θητεία του Frank-Walter Steinmeier, ώστε να διεκδικήσει ο ίδιος την προεδρία της ΕΚΤ, όταν αποχωρήσει η Christine Lagarde. Ένα σενάριο λιγότερο πιθανό σήμερα, αλλά όχι αδύνατο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Τραμπ για δασμούς στην Ελβετία: «Δεν μου άρεσε ο τρόπος που μου μίλησαν»
• Συνάντηση Τραμπ – Νετανιάχου κεκλεισμένων των θυρών: Στο τραπέζι Ιράν και Γάζα
• Γέφυρα 4 δισ. ευρώ στο στόχαστρο Τραμπ: Νέος γύρος έντασης με τον Καναδά