FT: Πώς οι επιθέσεις στο Ιράν απειλούν να «τινάξουν στον αέρα» τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας

Η ραγδαία κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και οι αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν επαναφέρουν τον εφιάλτη μιας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, με τους αναλυτές να προειδοποιούν για εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου και το ενδεχόμενο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ να αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια οικονομία.

Σε τεντωμένο σκοινί οι αγορές πετρελαίου

Το Ιράν διατηρεί μια δυσανάλογα μεγάλη ικανότητα να προκαλεί αναταράξεις στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, παρά το γεγονός ότι οι πολύχρονες αμερικανικές κυρώσεις έχουν περιορίσει το μερίδιό του στην παγκόσμια προσφορά, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times. Οι αγορές δεν θα ανοίξουν πριν από τη Δευτέρα, αλλά η άνοδος της τιμής του πετρελαίου κατά 10 δολάρια ανά βαρέλι από τις αρχές του έτους υπενθυμίζει πόσο σοβαρά λαμβάνουν υπόψη οι traders οποιαδήποτε απειλή προς τη χώρα.

Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, ενώ στις προηγούμενες συγκρούσεις οι αυξήσεις των τιμών ακολουθούνταν από ρευστοποιήσεις, τώρα το σκηνικό έχει αλλάξει. Ο φόβος ότι οι ΗΠΑ μπορεί να επιδιώξουν την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο μιας γενικευμένης σύρραξης που θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντική διακοπή στις ενεργειακές ροές.

Η κρίσιμη σημασία του Ιράν και η «αχίλλειος πτέρνα» του

Αν και το Ιράν διαθέτει τα τέταρτα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα αργού πετρελαίου παγκοσμίως, αντλώντας περίπου 3,45 εκατ. βαρέλια την ημέρα (λιγότερο από το 3% της παγκόσμιας προσφοράς), το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η απώλεια της δικής του παραγωγής, σύμφωνα με τους FT. Η παγκόσμια αγορά θα μπορούσε ενδεχομένως να απορροφήσει την εξαφάνιση του ιρανικού πετρελαίου, το οποίο κατευθύνεται κυρίως προς την Κίνα.

Ωστόσο, η Τεχεράνη έχει μια τεράστια ευπάθεια: σχεδόν όλο το αργό της εξάγεται από έναν και μόνο τερματικό σταθμό, το νησί Χαργκ, το οποίο βρίσκεται 15 μίλια ανοικτά των ακτών της. Η καταστροφή αυτών των υποδομών θα επέφερε συντριπτικό πλήγμα στο καθεστώς, το οποίο εξαρτάται συντριπτικά από τα έσοδα του πετρελαίου.

Ο εφιάλτης των Στενών του Ορμούζ

Η μεγαλύτερη πηγή ανησυχίας, όπως τονίζεται στο ρεπορτάζ των Financial Times, είναι η επιρροή του Ιράν στη ναυτιλία στα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχονται καθημερινά περίπου 21 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ (περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης).

Αναλυτές προειδοποιούν μέσω των FT ότι, εάν η Τεχεράνη νιώσει πως η επιβίωσή της απειλείται σοβαρά, η απάντησή της μπορεί να είναι δραματική. Το καθεστώς ενδέχεται να βάλει στο στόχαστρο ενεργειακές εγκαταστάσεις γειτονικών κρατών, με το σκεπτικό: «Αν δεν επιτρέπεται σε εμάς να έχουμε ενεργειακό σύστημα, δεν θα έχετε ούτε εσείς». Επιπλέον, το Ιράν μπορεί να κινητοποιήσει το δίκτυο των πολιτοφυλακών του σε όλη τη Μέση Ανατολή για να διαταράξει την παραγωγή ή τη ναυτιλία, προκαλώντας χάος στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και εκτοξεύοντας το μεταφορικό κόστος.

• Έκτακτες ταξιδιωτικές οδηγίες για τους Έλληνες στη Μέση Ανατολή – Κλειστός ο εναέριος χώρος του Ισραήλ
• Ιράν – Πληροφορίες: Νεκροί ο υπουργός Άμυνας και ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης
• Ισραήλ: «Χτυπήσαμε εκατοντάδες ιρανικούς στόχους» – Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης η χώρα υπό τον φόβο αντιποίνων