G20: Το μεγάλο «άδειασμα» στις ΗΠΑ στις προτάσεις για την πλεονάζουσα βιομηχανική ικανότητα
- 03/10/2026, 16:04
- SHARE
- Μια ομάδα χωρών της G20 αρνήθηκε να υπογράψει το αμερικανικό προσχέδιο δήλωσης κατά της πλεονάζουσας βιομηχανικής ικανότητας, προκαλώντας τη «σοβαρή απογοήτευση» της Ουάσιγκτον.
- Μόνο το Μεξικό και η Αργεντινή συντάχθηκαν με τις ΗΠΑ στο κάλεσμα για εξάλειψη από τις αλυσίδες εφοδιασμού των αγαθών που παράγονται μέσω καταναγκαστικής εργασίας.
- Μέσα σε κλίμα διχασμού, επιτεύχθηκε συναίνεση στο να καταδικαστεί η χρήση των τροφίμων και των γεωργικών εφοδίων ως μέσο οικονομικού και πολιτικού εκβιασμού.
Βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό της Ομάδας των 20 (G20) αποκάλυψε η πρόσφατη συνάντηση των υπουργών Εμπορίου στο Μιλγουόκι. Το Γραφείο του Αντιπροσώπου Εμπορίου των ΗΠΑ (USTR) ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι μια «χούφτα» κρατών-μελών απέρριψε τις αμερικανικές εκκλήσεις για τη χαλιναγώγηση της πλεονάζουσας βιομηχανικής ικανότητας και των «μη-αγοραίων» (non-market) οικονομικών πολιτικών.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως σοβαρό πλήγμα για τις ΗΠΑ, οι οποίες ασκούν την προεδρία της G20 για φέτος, και αναδεικνύει τις αντιστάσεις που συναντά η αμερικανική εμπορική ατζέντα. Το χάσμα φάνηκε έντονα και σε ένα άλλο κομβικό ζήτημα: την καταναγκαστική εργασία. Το αμερικανικό κείμενο, που καλούσε σε στενότερη συνεργασία για τον εντοπισμό και τον αποκλεισμό προϊόντων που παράγονται κάτω από συνθήκες εξαναγκασμού, βρήκε υποστήριξη μόνο από δύο χώρες: το Μεξικό και την Αργεντινή.
Το παρασκήνιο του αμερικανικού «άδειασματος»
Η αποτυχία επίτευξης συναίνεσης ακολουθεί τη σκληρή στάση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία έχει επιβάλει δασμούς 10% ή 12,5% σε 59 χώρες και την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την κατηγορία ότι δεν εφαρμόζουν επαρκώς τις απαγορεύσεις για την καταναγκαστική εργασία.
Παράλληλα, το USTR έχει ανοίξει μια δεύτερη έρευνα (βάσει του Άρθρου 301) σε 16 εμπορικούς εταίρους, με την υποψία ότι παρουσιάζουν πλεονάζουσα βιομηχανική ικανότητα. Η έρευνα αυτή θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε νέους δασμούς τους επόμενους μήνες.
Η ανακοίνωση του USTR δεν κατονόμασε τις χώρες που άσκησαν βέτο στο αμερικανικό προσχέδιο. Είναι γνωστό, ωστόσο, ότι η Κίνα είχε αντιταχθεί σθεναρά σε παρόμοια δήλωση, η οποία καταδίκαζε τις μη-αγοραίες πρακτικές και τις υπερβολικές εξαγωγές, κατά τη διάρκεια συνάντησης των υπουργών Οικονομικών στη Βόρεια Καρολίνα, ένα μήνα νωρίτερα.
Το Πεκίνο αρνείται κατηγορηματικά ότι η βιομηχανική του πολιτική δημιουργεί υπερβάλλουσα παραγωγή, κατηγορώντας με τη σειρά του τη Δύση ότι χρησιμοποιεί το ζήτημα ως προκάλυμμα για να επιβάλει προστατευτικά μέτρα. Το USTR εξέφρασε τη «σοβαρή απογοήτευσή» του, σημειώνοντας ότι μερικά μέλη απέρριψαν κάθετα τη δημιουργία ενός μηχανισμού συνεργασίας για το θέμα της πλεονάζουσας ικανότητας.
Συναίνεση απέναντι στην «εργαλειοποίηση» των τροφίμων
Μέσα σε αυτό το κλίμα έντασης, η μοναδική «αχτίδα φωτός» ήταν η ομόφωνη καταδίκη της εργαλειοποίησης των τροφίμων. Οι υπουργοί Εμπορίου της G20 συμφώνησαν ότι το εμπόριο τροφίμων και γεωργικών εφοδίων δεν πρέπει επ’ ουδενί να χρησιμοποιείται ως μοχλός οικονομικού ή πολιτικού καταναγκασμού.
Η κοινή δήλωση ορίζει ως «εργαλειοποίηση» κάθε μέτρο που έχει ως στόχο να «επιβραδύνει, σταματήσει, μπλοκάρει ή κατευθύνει τη ροή των τροφίμων», προκειμένου να αποσπαστούν γεωπολιτικά ανταλλάγματα. «Καταδικάζουμε την εργαλειοποίηση των τροφίμων, καθώς συνιστά σημαντική ανθρωπιστική και οικονομική απειλή», υπογραμμίζεται χαρακτηριστικά.
Σε μια παράλληλη εξέλιξη, ύστερα από ασφυκτική πίεση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ —ο οποίος μάλιστα απείλησε με απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ από τις ΗΠΑ— οι χώρες της G7 (Ομάδα των 7) συμφώνησαν την Παρασκευή να αποδεσμεύσουν 100 εκατομμύρια βαρέλια από τα αποθέματα ντίζελ, σε μια προσπάθεια να συγκρατήσουν τις τιμές που έχουν χτυπήσει ρεκόρ στην αμερικανική αγορά, επηρεάζοντας άμεσα και τη γεωργική παραγωγή.
Στο τραπέζι η αναθεώρηση της «Ρήτρας του Περισσότερο Ευνοούμενου Κράτους»
Ένα άλλο «αγκάθι» των συζητήσεων υπήρξε το καθεστώς του «Περισσότερο Ευνοούμενου Κράτους» (MFN), του θεμέλιου λίθου του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ). Ο Αμερικανός Αντιπρόσωπος Εμπορίου, Τζέιμισον Γκρίερ, αποκάλυψε ότι δεν επιδίωξε κοινή δήλωση για το θέμα, παρότι έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι χώρες όπως η Κίνα, με μη-αγοραίες οικονομίες, καταχρώνται το σύστημα MFN, επιδοτώντας τις βιομηχανίες τους, χωρίς όμως το κανονιστικό πλαίσιο να επιτρέπει διαφορετική μεταχείριση.
Σύμφωνα με τις ΗΠΑ, υπήρξε από πλευράς ορισμένων μελών της G20 η «προθυμία» να εξεταστούν αλλαγές στο σύστημα MFN, όπως η διεύρυνση των εξαιρέσεων και η έκδοση νέων νομικών ερμηνειών, που θα μπορούσαν να αλλάξουν τα δεδομένα στο παγκόσμιο εμπόριο, όπως αυτό διαμορφώθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
Πηγή: cnbc.com