Γαλλία: Η κοινωνική οργή συγκρούεται με την πικρή οικονομική πραγματικότητα

• Οι μαζικές πωλήσεις γαλλικών ομολόγων οδήγησαν την απόδοση του 10ετούς σχεδόν στο 5%, με τους επενδυτές να αμφισβητούν την ικανότητα της Γαλλίας να τιθασεύσει το χρέος της (120% του ΑΕΠ).
• Ο κίνδυνος μετάδοσης ξυπνά μνήμες του 2010, πιέζοντας το ευρώ και τα ομόλογα του Νότου, αν και οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί διάσωσης και οι τράπεζες είναι πλέον πιο θωρακισμένοι.
• Με τις προεδρικές εκλογές στον ορίζοντα και το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους να ξεπερνά τον προϋπολογισμό της Παιδείας (90 δισ. ευρώ έως το 2027), η κυβέρνηση αδυνατεί να ικανοποιήσει τα κοινωνικά αιτήματα, δίνοντας έδαφος στα πολιτικά άκρα.

«Είστε ανίκανοι να καταλάβετε τι θέλουν οι νέοι. Για να λυθούν όλα αυτά, θα πρέπει να βγάλετε το μπλοκ των επιταγών». Η κραυγή του 26χρονου βουλευτή της «Ανυπότακτης Γαλλίας» Λουί Μπογιάρ προς τον υπουργό Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ μέσα στην Εθνοσυνέλευση συνοψίζει το εκρηκτικό κλίμα που επικρατεί στη Γαλλία. Την ώρα που η βία κλιμακώνεται στους δρόμους από εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές, η γαλλική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σκληρή πραγματικότητα: δεν έχει την πολυτέλεια να διαθέσει τα 10 δισεκατομμύρια ευρώ που ζητούν οι φοιτητές.

Μετά από χρόνια αλόγιστων δαπανών για την αντιμετώπιση αλλεπάλληλων κρίσεων, οι αγορές έχουν αρχίσει να χάνουν την εμπιστοσύνη τους στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ε.Ε. Ο συνδυασμός ενός ραγδαία αυξανόμενου χρέους και μιας πολιτικής σκηνής σε αναταραχή, καθιστά τον δανεισμό της χώρας όλο και πιο ακριβό.

Αγορές σε αναβρασμό – Το βλέμμα στο 2027

Το πρόσφατο κύμα ρευστοποιήσεων οδήγησε το κόστος δανεισμού της Γαλλίας σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν εδώ και 25 χρόνια. Το spread (η διαφορά απόδοσης) του γαλλικού 10ετούς ομολόγου έναντι του ιταλικού άγγιξε επίπεδα ρεκόρ, αποδεικνύοντας ότι οι επενδυτές τιμολογούν τον πολιτικό κίνδυνο.

Η Γαλλία εισέρχεται σε μια μακρά περίοδο πολιτικού χάους ενόψει των προεδρικών εκλογών. Με τον Εμανουέλ Μακρόν να μην έχει δικαίωμα επανεκλογής, οι αγορές τρομάζουν απέναντι στις εναλλακτικές: από τη μία, προτείνονται ανέφικτοι δημοσιονομικοί στόχοι και, από την άλλη, διατυπώνονται ακραίες ιδέες περί διαγραφής χρέους.

Όπως επισημαίνει στο Bloomberg ο Μισέλ Σαπέν, πρώην υπουργός Οικονομικών, η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν τοξικό συνδυασμό: ασθενής ανάπτυξη, δημοσιονομικός εκτροχιασμός και εκλογική αβεβαιότητα.

Το stress test της Ευρώπης: Γαλλία vs. Ελλάδα 2010

Ο κίνδυνος ντόμινο έχει ήδη αρχίσει να διαφαίνεται, ασκώντας πιέσεις στο ευρώ και στα ομόλογα της Ιταλίας και της Ελλάδας. Οι μνήμες της ελληνικής κρίσης επιστρέφουν, αλλά τα μεγέθη είναι τρομακτικά διαφορετικά.

Η Γαλλία, παραδοσιακός πυλώνας σταθερότητας της Ευρωζώνης, αποτελεί ένα οικονομικό μέγεθος 3 τρισ. ευρώ, με δημόσιο χρέος περίπου 3,6 τρισ. ευρώ — ποσό δέκα φορές μεγαλύτερο από αυτό της Ελλάδας το 2010.

Η ειδοποιός διαφορά, βέβαια, είναι ότι η Γαλλία διατηρεί την πρόσβασή της στις αγορές, οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι κεφαλαιακά ισχυρότερες και η Ε.Ε. διαθέτει πλέον μόνιμους μηχανισμούς διάσωσης (ESM).

Παρόλα αυτά, κανείς δεν είναι έτοιμος να σπεύσει σε βοήθεια. Η Γερμανία του καγκελάριου Μερτς αντιμετωπίζει εσωτερικά πολιτικά προβλήματα με την άνοδο της ακροδεξιάς, ενώ η ΕΚΤ δίνει προτεραιότητα στον έλεγχο του πληθωρισμού, με την Κριστίν Λαγκάρντ (πρώην Γαλλίδα υπουργό) να ετοιμάζεται για την αποχώρησή της.

90 δισ. ευρώ μόνο για τόκους

Οι διαδηλωτές, ωστόσο, δεν ενδιαφέρονται για τα μακροοικονομικά στοιχεία. «Δεν είμαστε πολιτικοί… Ζητάμε απλώς να μπορούμε να σπουδάζουμε σε αξιοπρεπείς συνθήκες» δηλώνει εκπρόσωπος των μαθητών λυκείου, διαμαρτυρόμενος για τα παγωμένα κονδύλια στην Παιδεία έναντι των αυξημένων αμυντικών δαπανών.

Αυτή την κοινωνική οργή κεφαλαιοποιούν πολιτικά η Μαρίν Λε Πεν και ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν. Το οικονομικό αδιέξοδο, ωστόσο, είναι βαθύ. Η Γαλλία έχει να καταγράψει δημοσιονομικό πλεόνασμα πάνω από 50 χρόνια, ενώ το χρέος της οδεύει να ξεπεράσει το 120% του ΑΕΠ.

Το πιο ανησυχητικό; Μέχρι το 2027, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους (μόνο οι τόκοι) θα ξεπεράσει τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ — ένα ποσό υψηλότερο από τον ετήσιο προϋπολογισμό ολόκληρου του υπουργείου Παιδείας.

Η λύση απαιτεί αυστηρή δημοσιονομική εξυγίανση, που στην πράξη σημαίνει μειώσεις δαπανών και αυξήσεις φόρων. Μια συνταγή που, εν μέσω μιας εύθραυστης πολιτικής και κοινωνικής ισορροπίας, ίσως αποδειχθεί η θρυαλλίδα για νέες, ανεξέλεγκτες εκρήξεις.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• UBS: Γιατί ξεχωρίζει τις ελληνικές τράπεζες – Περιθώριο ανόδου 30% για την Πειραιώς
• Σύγκρουση Baby Boomers και Gen Z στη Γαλλία – Πώς πυροδοτήθηκαν κρίση χρέους και μαθητικές διαμαρτυρίες
• Γαλλία: Σάλος για την αστυνομική βία στις μαθητικές διαδηλώσεις – 14χρονος με σπασμένη γνάθο, 15χρονος έχασε το χέρι του