Γιατί η γενιά των 30άρηδων μένει ακόμη στο πατρικό – Η Gen Z πληρώνει το τίμημα της στεγαστικής κρίσης
- Η στεγαστική κρίση κρατά όλο και περισσότερους νέους στο πατρικό, καθώς οι υψηλές τιμές κατοικιών και τα ενοίκια καθυστερούν την ανεξάρτητη διαβίωση της Generation Z.
- Σχεδόν ένας στους πέντε νέους 25-34 ετών στις ΗΠΑ ζει ακόμη με τους γονείς του, ενώ στην Ελλάδα οι νέοι φεύγουν από το πατρικό κατά μέσο όρο στα 30,7 χρόνια.
- Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η Generation Z ακολουθεί την πορεία των Millennials, μεταθέτοντας χρονικά την αγορά της πρώτης κατοικίας λόγω του αυξημένου κόστους στέγασης.
Η ενηλικίωση για τη Generation Z μοιάζει να καθυστερεί περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Με τις τιμές των κατοικιών να παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, τα ενοίκια να αυξάνονται και την αγορά εργασίας να γίνεται ολοένα πιο απαιτητική, όλο και περισσότεροι νέοι επιλέγουν –ή αναγκάζονται– να παραμένουν στο σπίτι των γονιών τους, αναβάλλοντας την ανεξάρτητη διαβίωση και την αγορά κατοικίας.
Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της John Burns Research and Consulting σε στοιχεία της αμερικανικής απογραφής, σχεδόν ένας στους πέντε ανθρώπους ηλικίας 25 έως 34 ετών ζει σήμερα με τους γονείς ή τους παππούδες του, ποσοστό-ρεκόρ για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αντί να κάνουν το επόμενο βήμα προς την ανεξαρτησία, πολλοί νέοι παραμένουν στο οικογενειακό σπίτι προκειμένου να εξοικονομήσουν χρήματα.
Παρότι οι περισσότεροι εξακολουθούν να ονειρεύονται την απόκτηση δικής τους κατοικίας, τα εμπόδια είναι πλέον πολύ μεγαλύτερα. Η σημαντική αύξηση του κόστους στέγασης, σε συνδυασμό με τα υψηλά επιτόκια δανεισμού και τις αλλαγές στις κοινωνικές αντιλήψεις, έχουν μετατρέψει τη συγκατοίκηση με τους γονείς σε μια ολοένα και πιο συνηθισμένη πραγματικότητα.
Οι Millennials δείχνουν ότι η καθυστέρηση δεν σημαίνει απαραίτητα αποτυχία
Η κατάσταση θυμίζει σε μεγάλο βαθμό εκείνη που βίωσαν οι Millennials μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Τότε, η ανεργία και οι χαμηλοί μισθοί οδήγησαν πολλούς νέους πίσω στο πατρικό τους, ενώ η αγορά κατοικίας έμοιαζε απρόσιτη.
Ωστόσο, οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι η εξέλιξη των Millennials δίνει έναν λόγο αισιοδοξίας. Σήμερα, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία Millennials διαθέτουν ποσοστά ιδιοκατοίκησης που προσεγγίζουν εκείνα της Generation X στην ίδια ηλικία.
«Δεν πρόκειται για μια χαμένη φάση της ζωής, αλλά για μια καθυστερημένη φάση της ζωής», σημειώνει ο Έρικ Φίνιγκαν, δημογράφος της John Burns Research and Consulting, υποστηρίζοντας ότι πολλοί νέοι απλώς μεταθέτουν χρονικά την αγορά κατοικίας.
Υψηλά επιτόκια και λιγότερα “starter homes”
Η ανάκαμψη που είχε αρχίσει μετά την πανδημία ανακόπηκε το 2022, όταν τα επιτόκια στεγαστικών δανείων αυξήθηκαν απότομα, καθιστώντας την αγορά κατοικίας πολύ ακριβότερη.
Ταυτόχρονα, μειώνονται συνεχώς τα λεγόμενα starter homes, δηλαδή τα μικρότερα και οικονομικότερα σπίτια που παραδοσιακά αποτελούσαν το πρώτο βήμα για τους νέους αγοραστές.
Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει το Business Insider, μέχρι τα τέλη του 2022 ελάχιστες νεόδμητες κατοικίες στις ΗΠΑ πωλούνταν κάτω από τις 200.000 δολάρια, ενώ πάνω από το 60% των νέων κατοικιών κόστιζαν περισσότερα από 400.000 δολάρια – ποσοστό υπερδιπλάσιο σε σχέση με λίγα χρόνια νωρίτερα.
Παράλληλα, τα ενοίκια αυξήθηκαν σχεδόν κατά 30% μεταξύ 2020 και 2024, ενώ σημαντικό ποσοστό της Generation Z εξακολουθεί να αποπληρώνει φοιτητικά δάνεια, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τα οικονομικά της.
Η παραμονή στο πατρικό δεν θεωρείται πλέον «αποτυχία»
Σε αντίθεση με προηγούμενες γενιές, η συγκατοίκηση με τους γονείς δεν συνοδεύεται πλέον από το ίδιο κοινωνικό στίγμα.
Η Ελίζαμπεθ Γκόμες, 29 ετών, εργάζεται στις δημόσιες σχέσεις στο Σαν Ντιέγκο και εξακολουθεί να ζει με τους γονείς της. Όπως λέει, πολλοί φίλοι της βρίσκονται στην ίδια κατάσταση, όχι επειδή δεν εργάζονται, αλλά επειδή το κόστος ζωής καθιστά οικονομικά πιο λογική την παραμονή στο οικογενειακό σπίτι.
Αντίστοιχα, ο Νικ Τσάπμαν, 30 ετών, επέστρεψε στο σπίτι των γονιών του στην Καλιφόρνια, παρότι εργαζόταν και μπορούσε να καλύπτει το ενοίκιό του. Όπως εξηγεί, τα έξοδα διαβίωσης δεν του άφηναν κανένα περιθώριο για αποταμίευση ή βελτίωση της οικονομικής του κατάστασης.
Σύμφωνα με στοιχεία του Realtor.com, περίπου επτά στους δέκα νέους ηλικίας 25 έως 34 ετών που ζουν ακόμη με τους γονείς τους εργάζονται κανονικά, γεγονός που δείχνει ότι το πρόβλημα σχετίζεται κυρίως με το κόστος στέγασης και όχι με την ανεργία.
Θα καταφέρει η Gen Z να καλύψει το χαμένο έδαφος;
Παρά τις δυσκολίες, αρκετοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η Generation Z θα ακολουθήσει τελικά την πορεία των Millennials. Η καθυστέρηση στην αγορά κατοικίας δεν σημαίνει απαραίτητα εγκατάλειψη του στόχου, αλλά αναμονή μέχρι να βελτιωθούν οι οικονομικές συνθήκες.
Όπως επισημαίνει ο επικεφαλής οικονομολόγος της First American, Μαρκ Φλέμινγκ, αντίστοιχες προβλέψεις είχαν διατυπωθεί και για τους Millennials, οι οποίοι τελικά κατάφεραν να αυξήσουν σημαντικά τα ποσοστά ιδιοκατοίκησης καθώς προχωρούσαν ηλικιακά.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η ζήτηση για κατοικίες από τη Generation Z δεν έχει εξαφανιστεί. Αντίθετα, παραμένει ισχυρή, αλλά βρίσκεται σε αναμονή μέχρι οι νέοι να αποκτήσουν μεγαλύτερη οικονομική σταθερότητα και οι συνθήκες της αγοράς να γίνουν πιο ευνοϊκές.
Η Ελλάδα στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης
Η στεγαστική κρίση δεν αποτελεί μόνο αμερικανικό φαινόμενο. Στην Ελλάδα, η εκτόξευση των ενοικίων, οι υψηλές τιμές αγοράς κατοικιών, τα αυξημένα επιτόκια και οι σχετικά χαμηλοί μισθοί δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο την ανεξάρτητη διαβίωση των νέων.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, οι νέοι στην Ελλάδα εγκαταλείπουν το πατρικό τους κατά μέσο όρο στα 30,7 έτη, γεγονός που κατατάσσει τη χώρα στις πρώτες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την ηλικία αποχώρησης από το οικογενειακό σπίτι.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η παραμονή στο πατρικό δεν αποτελεί πλέον ένδειξη έλλειψης ανεξαρτησίας, αλλά μια οικονομική αναγκαιότητα. Για πολλούς νέους, η συγκατοίκηση με τους γονείς είναι ο μόνος τρόπος να εξοικονομήσουν χρήματα μέχρι να μπορέσουν να νοικιάσουν ή να αγοράσουν τη δική τους κατοικία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Οι 10 πιο πολυσύχναστοι τουριστικοί προορισμοί στον κόσμο – Τα δύο ελληνικά μέρη στη λίστα
- Gen Z: Σχεδιάζει την επαγγελματική της πορεία με ευέλικτη εργασία, τεχνητή νοημοσύνη και εναλλακτικά εισοδήματα
- Γιατί οι νεότερες γενιές φοβούνται την ενηλικίωση – Τι δείχνει νέα έρευνα
