Gen Z: Όταν το σπίτι γίνεται άπιαστο όνειρο, το χρηματιστήριο γίνεται σχέδιο ζωής
Μια γενιά που μεγάλωσε με εκρηκτικές τιμές ακινήτων και αυστηρότερους όρους δανεισμού αναζητά εναλλακτικούς δρόμους για οικονομική ασφάλεια. Και τους βρίσκει στο χρηματιστήριο.
Σύμφωνα με στοιχεία του JPMorgan Chase Institute, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 25 έως 39 ετών που πραγματοποιούν ετήσιες μεταφορές χρημάτων σε επενδυτικούς λογαριασμούς υπερτριπλασιάστηκε μεταξύ 2013 και 2023, φτάνοντας το 14,4%. Η αύξηση είναι εντονότερη από εκείνη που καταγράφεται στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στους νεότερους: το ποσοστό των 26χρονων που έχουν μεταφέρει κεφάλαια σε επενδυτικούς λογαριασμούς από τα 22 τους χρόνια εκτοξεύθηκε από 8% το 2015 σε 40% έως τον Μάιο του 2025. Τα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν συνταξιοδοτικά προγράμματα, γεγονός που ενισχύει ακόμη περισσότερο τη σημασία της τάσης.
«Βλέπουμε μια απροσδόκητα ισχυρή αύξηση στις επενδύσεις λιανικής μεταξύ ανθρώπων που, υπό άλλες συνθήκες, θα ήταν αγοραστές πρώτης κατοικίας», σημειώνει ο George Eckerd, επικεφαλής έρευνας για τον πλούτο και τις αγορές στο ινστιτούτο.
Από το ακίνητο στο χαρτοφυλάκιο
Η ιδιοκατοίκηση αποτέλεσε επί δεκαετίες τον βασικό μηχανισμό συσσώρευσης πλούτου για τα αμερικανικά νοικοκυριά, λειτουργώντας τόσο ως επένδυση όσο και ως «αναγκαστική αποταμίευση» μέσω του στεγαστικού δανείου. Όμως για πολλούς νέους, το μοντέλο αυτό μοιάζει πλέον απρόσιτο.
Η άνοδος των χρηματιστηριακών αγορών και η ευκολία πρόσβασης μέσω ψηφιακών πλατφορμών έχουν ενισχύσει τη στροφή. Ο δείκτης Dow Jones Industrial Average ξεπέρασε πρόσφατα τις 50.000 μονάδες, τροφοδοτώντας την αίσθηση ότι το χρηματιστήριο μπορεί να λειτουργήσει ως εναλλακτικός δρόμος μακροπρόθεσμης ευημερίας.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της 23χρονης Helen Bovington, που νοικιάζει στο Μανχάταν και έχει ήδη επενδύσει περίπου 30.000 δολάρια. Όπως λέει, ακόμη και αν δεν επένδυε άλλο, το ποσό αυτό θα μπορούσε να ξεπεράσει το 1 εκατ. δολάρια μέχρι τα 60 της, με ετήσια απόδοση 10%.
Τι δείχνουν οι αριθμοί
Ανάλυση της Moody’s Analytics για τη Wall Street Journal συγκρίνει δύο υποθετικά σενάρια: ιδιοκατοίκηση έναντι ενοικίασης και επένδυσης της διαφοράς.
Με βάση τις παραδοχές της μελέτης, ο ενοικιαστής που επενδύει συστηματικά θα μπορούσε, μετά από 30 χρόνια, να έχει καθαρή περιουσία περίπου 1,2 εκατ. δολάρια υψηλότερη από τον ιδιοκτήτη κατοικίας. Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν τον κρίσιμο παράγοντα της πειθαρχίας: είναι πολύ πιο εύκολο να διακόψει κανείς τις επενδύσεις από το να σταματήσει να πληρώνει το στεγαστικό του.
Η κατοικία παραμένει στόχος
Παρά τη στροφή προς τις αγορές, η ιδιοκατοίκηση δεν έχει εξαφανιστεί από τις φιλοδοξίες των νέων. Σύμφωνα με τη Redfin, το ποσοστό των αγοραστών ηλικίας 18–39 ετών έχει μειωθεί σημαντικά από το 1999, όμως πολλοί εξακολουθούν να βλέπουν το σπίτι ως μακροπρόθεσμο στόχο.
Όπως εξηγεί η οικονομολόγος της Redfin Daryl Fairweather, η άνοδος των τιμών μετά το 2012 έκανε την ιδιοκατοίκηση ολοένα και λιγότερο προσιτή. Σε αυτό το περιβάλλον, οι επενδύσεις λειτουργούν για πολλούς νέους ως τρόπος ανάκτησης ελέγχου και αξιοποίησης της «μαγείας» του ανατοκισμού.
