Γιατί απομακρύνεται το σενάριο αύξησης επιτοκίων από την ΕΚΤ
- Οι οικονομολόγοι βλέπουν το επιτόκιο καταθέσεων στο 2% τουλάχιστον έως το 2027
- Υποχωρούν οι πιθανότητες αύξησης επιτοκίων εντός του 2026
- Το ισχυρό ευρώ και οι εμπορικοί κίνδυνοι από τις ΗΠΑ εντείνουν την αβεβαιότητα
- Η ΕΚΤ παραμένει προσηλωμένη στη σταθερότητα, παρά τους καθοδικούς κινδύνους
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια τουλάχιστον έως τα τέλη του επόμενου έτους, καθώς οι προσδοκίες για αύξησή τους το 2026 υποχωρούν αισθητά.
Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι το επιτόκιο καταθέσεων θα παραμείνει στο 2% στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου στις 4–5 Φεβρουαρίου στη Φρανκφούρτη. Παρότι αυξήθηκε στο ένα τρίτο το ποσοστό όσων προβλέπουν μία ή περισσότερες αυξήσεις πριν από το 2028, λιγότεροι θεωρούν πλέον πιθανό ένα τέτοιο βήμα εντός του 2026.
Η μετατόπιση αυτή αντανακλά την αυξημένη οικονομική αβεβαιότητα. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο υπαναχώρησης από τη θερινή εμπορική συμφωνία με την Ευρώπη, ενώ η ενίσχυση του ευρώ εντείνει τις πιέσεις στις εξαγωγές της ευρωζώνης και λειτουργεί αποπληθωριστικά.
Το ενιαίο νόμισμα έχει ενισχυθεί περίπου 15% σε ετήσια βάση και πρόσφατα ξεπέρασε το επίπεδο των 1,20 δολαρίων, καθώς οι διεθνείς επενδυτές εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί απέναντι στις ΗΠΑ. Αν και η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, μέχρι στιγμής αποφεύγει να σημάνει συναγερμό.
Αξιωματούχοι υπό την πρόεδρο Κριστίν Λαγκάρντ επισημαίνουν ότι το υφιστάμενο μείγμα νομισματικής πολιτικής θεωρείται επαρκές. Ωστόσο, στελέχη όπως ο Αυστριακός Μάρτιν Κόχερ υπογραμμίζουν την ανάγκη ετοιμότητας για ταχεία αντίδραση, εφόσον οι συνθήκες επιδεινωθούν.
Όπως σημειώνει ο οικονομολόγος της Swedbank, Νέριους Ματσιούλις, η Λαγκάρντ αναμένεται να επαναλάβει ότι η οικονομία της ευρωζώνης παραμένει ανθεκτική, «όμως οι κίνδυνοι έχουν αυξηθεί αισθητά», με τις πρώτες εβδομάδες του 2026 να αποκαλύπτουν πόσο εύθραυστες παραμένουν οι εμπορικές ισορροπίες.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις καταγράφονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών, μετά και τις δηλώσεις Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, όπου απαίτησε από την Ευρώπη παραχωρήσεις με φόντο τη Γροιλανδία, απειλώντας με νέους δασμούς. Αν και τελικά έκανε πίσω, το επεισόδιο επιτάχυνε τις προσπάθειες της ΕΕ για διαφοροποίηση εμπορικών σχέσεων, όπως η πρόσφατη συμφωνία με την Ινδία.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η εμπορική συμφωνία ΗΠΑ–ΕΕ είναι πιθανό να διατηρηθεί, αλλά όχι χωρίς εντάσεις. Όπως δήλωσε ο Γκάβιν Φρεντ της National Australia Bank, μια ισοτιμία ευρώ–δολαρίου μεταξύ 1,20 και 1,25 θεωρείται «διαχειρίσιμη» για την ΕΚΤ.
Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, οι τελευταίες προβλέψεις της κεντρικής τράπεζας τον τοποθετούν λίγο κάτω από το 2% φέτος, με επιστροφή στον στόχο το 2028. Οι οικονομολόγοι βλέπουν περισσότερους καθοδικούς κινδύνους βραχυπρόθεσμα και ανοδικούς από το 2027, χωρίς ωστόσο να αμφισβητείται η μεσοπρόθεσμη σταθερότητα.
Παρά τα παραπάνω, οι αγορές συνεχίζουν να ενισχύουν τα στοιχήματα για νέα μείωση επιτοκίων εντός του έτους. Μόλις το 12% των ερωτηθέντων προβλέπει περικοπές έως το τέλος του 2027, αν και περίπου το 40% θεωρεί αυτό το σενάριο πιθανότερο από μια αύξηση.
Σύμφωνα με τη Bloomberg Economics, η ευρωζώνη ξεκίνησε το 2026 μέσα σε έντονες γεωπολιτικές αναταράξεις, ωστόσο η ΕΚΤ αναμένεται να επιμείνει στη «μεγάλη εικόνα», επιχειρώντας να λειτουργήσει ως πυλώνας σταθερότητας σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων αβεβαιοτήτων.
