Γιατί οι αποφάσεις της Πρωτοχρονιάς αποτυγχάνουν — και το «μικρό πείραμα» που τις αντικαθιστά
-
Οι μεγάλοι, γραμμικοί στόχοι δημιουργούν ψευδαίσθηση ελέγχου και συχνά οδηγούν σε αποτυχία.
-
Τα «μικρά πειράματα» είναι σύντομα, εφαρμόσιμα και μετρήσιμα, βοηθώντας στη συλλογή πραγματικών δεδομένων για το τι μας ταιριάζει.
-
Η επιτυχία δεν είναι το αποτέλεσμα, αλλά η μάθηση και η σταδιακή ανακάλυψη βιώσιμων συνηθειών.
Στην αρχή κάθε χρονιάς, πολλοί από εμάς δεσμευόμαστε σε φιλόδοξους και συγκεκριμένους στόχους, όπως να μειώσουμε στο μισό τον χρόνο μπροστά στις οθόνες ή να τρέχουμε πέντε χιλιόμετρα κάθε πρωί.
Αυτή η προσέγγιση, ωστόσο, συχνά γυρίζει μπούμερανγκ, σύμφωνα με τη νευροεπιστήμονα Anne-Laure Le Cunff, PhD.
Οι λεγόμενοι «γραμμικοί στόχοι» είναι δημοφιλείς επειδή προσφέρουν στους ανθρώπους «την ψευδαίσθηση της βεβαιότητας», εξηγεί η Le Cunff, συγγραφέας του βιβλίου Tiny Experiments: How to Live Freely in a Goal-Obsessed World.
«Μας κάνουν να νιώθουμε ότι έχουμε τον έλεγχο, γιατί πιστεύουμε πως αν έχουμε ένα ξεκάθαρο όραμα, ένα ξεκάθαρο πλάνο και το ακολουθήσουμε πιστά, τότε θα πετύχουμε», λέει στο CNBC Make It.
Στην πραγματικότητα, όμως, η ζωή σπάνια ακολουθεί τα καλύτερα σχεδιασμένα πλάνα μας. Αυτός είναι και ο λόγος που τόσοι άνθρωποι καταλήγουν να επαναλαμβάνουν τις ίδιες αποφάσεις της Πρωτοχρονιάς «ξανά και ξανά κάθε χρόνο», χωρίς ουσιαστική πρόοδο.
Αντί γι’ αυτό, η ίδια προτείνει να προσεγγίζουμε τους στόχους μας με ένα «πειραματικό mindset». Όπως ακριβώς οι επιστήμονες συλλέγουν δεδομένα και χρησιμοποιούν τα αποτελέσματα για να καθορίσουν τα επόμενα βήματά τους, «μπορείς να κάνεις ακριβώς το ίδιο με την καριέρα σου και τη ζωή σου γενικότερα».
Αν θέλεις να ξεκινήσεις μια νέα συνήθεια φέτος, η Le Cunff συνιστά να κάνεις «μικρά πειράματα» με τις συμπεριφορές που θέλεις να δοκιμάσεις, αντί να θέτεις μεγαλεπήβολους και μη ρεαλιστικούς στόχους.
Πώς δημιουργείται ένα «μικρό πείραμα»
Τα μικρά πειράματα ακολουθούν έναν εξαιρετικά απλό κανόνα: «Θα κάνω [Χ ενέργεια] για [Υ χρονικό διάστημα]».
Παραδείγματα είναι: «Θα γράφω 250 λέξεις την ημέρα για δύο εβδομάδες» ή «Θα κάνω έναν περίπατο στο διάλειμμα του μεσημεριανού κάθε μέρα για έναν μήνα».
Ένα από τα αγαπημένα πειράματα της Le Cunff είναι: «Δεν θα παίρνω το κινητό μου στο υπνοδωμάτιο για μία εβδομάδα».
Ένα σωστό μικρό πείραμα πρέπει να πληροί τέσσερα κριτήρια: να είναι σκόπιμο, εφαρμόσιμο, συνεχές και μετρήσιμο.
Για να είναι σκόπιμο, πρέπει να αφορά κάτι που σε κάνει πραγματικά περίεργο. Για να είναι εφαρμόσιμο, πρέπει να μπορείς να το ξεκινήσεις άμεσα, με τους πόρους που ήδη διαθέτεις. Η συνεχής εφαρμογή είναι απαραίτητη για να συλλέξεις επαρκή δεδομένα, ενώ η καταγραφή της συνέπειας σε βοηθά να αξιολογήσεις αν το πείραμα λειτουργεί για εσένα.
Το πιο σημαντικό, σύμφωνα με τη Le Cunff, είναι να «αναβάλεις την κρίση μέχρι να ολοκληρωθεί το πείραμα». Η δυσφορία που μπορεί να νιώσεις όταν δοκιμάζεις κάτι νέο είναι μέρος της διαδικασίας.
Αφού το πείραμα τελειώσει, μπορείς να αποφασίσεις αν θέλεις να εντάξεις αυτή τη συμπεριφορά στην καθημερινότητά σου. «Τα πειράματα μπορούν να λειτουργήσουν ως πύλη για να ανακαλύψεις νέες συνήθειες που σου ταιριάζουν πραγματικά», σημειώνει.
Γιατί αυτή η προσέγγιση λειτουργεί
Πολλοί από εμάς έχουμε την τάση να στοχεύουμε πάντα στην πιο εντυπωσιακή και φιλόδοξη εκδοχή ενός στόχου. Όμως αυτή η νοοτροπία κρύβει παγίδες. Στόχοι μεγάλης διάρκειας, όπως «θα γυμνάζομαι κάθε μέρα όλο τον χρόνο» ή «θα διαβάζω ένα βιβλίο την εβδομάδα», συχνά είναι υπερβολικά απαιτητικοί ή μη ρεαλιστικοί.
Το να ανακοινώνεις έναν εντυπωσιακό στόχο στους άλλους προσφέρει στον εγκέφαλο ένα ισχυρό «χτύπημα ντοπαμίνης», λέει η Le Cunff — κάτι που, παραδόξως, μπορεί να μειώσει το κίνητρο να τον υλοποιήσεις. «Έχουμε ήδη πάρει την ανταμοιβή, όταν οι άλλοι μάς λένε “μπράβο, πόσο δυνατός και φιλόδοξος είσαι”».
Αντίθετα, το να πεις «θα τρέχω δύο φορές την εβδομάδα για έναν μήνα» μπορεί να ακούγεται λιγότερο εντυπωσιακό, όμως «στο τέλος παίρνεις τη σωστή, υγιή δόση ντοπαμίνης από το γεγονός ότι όντως το έκανες».
Τα μικρά πειράματα μετατοπίζουν τη σκέψη από το αποτέλεσμα στην περιέργεια και την εξερεύνηση. Με αυτή την οπτική, «επιτυχία δεν είναι να φτάσεις έναν στόχο που έχεις προκαθορίσει, αλλά να μάθεις κάτι καινούργιο».
