Η Αφρική «σχίζεται» στα δύο: Νέα μελέτη δείχνει τη γέννηση ενός μελλοντικού ωκεανού

• Η αφρικανική και η σομαλική τεκτονική πλάκα απομακρύνονται, δημιουργώντας ένα γιγαντιαίο ρήγμα
• Ο φλοιός έχει λεπταίνει έως και 13 χλμ. σε ορισμένα σημεία, από 35 χλμ. εκτός ρήγματος
• Η διαδικασία μπορεί σε εκατομμύρια χρόνια να οδηγήσει στη δημιουργία νέου ωκεανού

Η αφρικανική ήπειρος φαίνεται να βρίσκεται σε μια εξαιρετικά αργή αλλά σταθερή διαδικασία διάσπασης, σύμφωνα με νέα επιστημονικά ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο Nature Communications. Οι ερευνητές καταγράφουν ότι το Ρήγμα της Ανατολικής Αφρικής εξελίσσεται ταχύτερα από ό,τι είχε εκτιμηθεί, θέτοντας τις βάσεις για τη μελλοντική δημιουργία ενός νέου ωκεανού.

Ένα ρήγμα που μεγαλώνει εδώ και 45 εκατομμύρια χρόνια

Το τεκτονικό όριο εκτείνεται από την Αιθιοπία έως τη Μοζαμβίκη και σηματοδοτεί τον αργό διαχωρισμό της αφρικανικής πλάκας από τη σομαλική πλάκα. Η διαδικασία αυτή εξελίσσεται εδώ και περίπου 45 εκατομμύρια χρόνια, με τις πλάκες να απομακρύνονται σήμερα με ρυθμό περίπου 4,7 χιλιοστών ετησίως.

Παρότι ο ρυθμός αυτός είναι εξαιρετικά αργός σε ανθρώπινη κλίμακα, σε γεωλογικό επίπεδο οδηγεί σε σημαντικές αλλαγές στη δομή του φλοιού.

Ο φλοιός λεπταίνει και «ανοίγει» τον δρόμο για νέο ωκεανό

Σύμφωνα με τα σεισμικά δεδομένα που ανέλυσαν οι επιστήμονες, ο φλοιός στο κέντρο του ρήγματος έχει λεπταίνει σε ορισμένα σημεία έως και 13 χιλιόμετρα, σε σύγκριση με περίπου 35 χιλιόμετρα στις γειτονικές περιοχές.

Οι ερευνητές αποδίδουν την εξέλιξη αυτή σε μια διαδικασία που περιγράφεται ως «necking» (στένωση), κατά την οποία ο φλοιός τεντώνεται, λεπταίνει και σταδιακά εξασθενεί. Αυτό διευκολύνει τη μελλοντική διάσπαση της ηπείρου και την είσοδο μάγματος από τα βάθη της Γης, αυξάνοντας την ηφαιστειακή δραστηριότητα.

«Κρίσιμο όριο διάσπασης» για την ήπειρο

Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, η περιοχή φαίνεται να έχει φτάσει σε ένα κρίσιμο γεωλογικό σημείο, όπου η περαιτέρω αποδυνάμωση του φλοιού καθιστά πιθανότερο τον τελικό διαχωρισμό.

Παρά τη δραματικότητα των ευρημάτων, οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά αργή διαδικασία που θα εξελιχθεί σε βάθος εκατομμυρίων ετών. Στο τελικό στάδιο, το ρήγμα θα μπορούσε να γεμίσει με θαλασσινό νερό, δημιουργώντας έναν νέο ωκεανό.

Σημασία και για την εξέλιξη του ανθρώπου

Πέρα από τη γεωλογία, το Ρήγμα της Ανατολικής Αφρικής έχει ιδιαίτερη σημασία για την παλαιοανθρωπολογία. Η περιοχή της λεκάνης Τουρκάνα έχει αποδώσει περισσότερα από 1.200 απολιθώματα ανθρωποειδών, αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα «αρχείο» της ανθρώπινης εξέλιξης.

Ένα πλανητικό φαινόμενο σε εξέλιξη

Η σταδιακή διάσπαση της Αφρικής αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα τεκτονικής εξέλιξης στη Γη. Αν και δεν είναι ορατή σε ανθρώπινη κλίμακα χρόνου, οι επιστήμονες παρακολουθούν μια διαδικασία που, σε βάθος γεωλογικών εποχών, θα αναδιαμορφώσει τον χάρτη του πλανήτη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν: Τι κερδίζει και τι χάνει κάθε πλευρά στο deal των 14 σημείων (vid)
• Νέα εποχή στη Fed: Ο Κέβιν Γουόρς «σβήνει» τη γλώσσα Πάουελ και ανησυχεί τις αγορές
• Χρυσή Βίζα, φορολογικά κίνητρα και lifestyle: Γιατί η Ελλάδα «κερδίζει» τους πλούσιους του κόσμου