Ενέργεια: Η ΕΕ ψάχνει λύσεις για την ακρίβεια μετά το σοκ των 100 δισ. ευρώ
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναζητούν τρόπους να περιορίσουν τις αυξήσεις στις τιμές ενέργειας, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν έχει αυξήσει κατά περισσότερα από 100 δισ. ευρώ το κόστος των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων. Στο επίκεντρο της συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες βρίσκονται οι άμεσες παρεμβάσεις για την ενεργειακή ακρίβεια, αλλά και οι διαφωνίες για τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή πολιτική της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να επισημάνει ότι δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις για την αποκλιμάκωση των τιμών. Τα ανώτατα όρια τιμών και οι μειώσεις φόρων επιβαρύνουν τους κρατικούς προϋπολογισμούς, ενώ η άνοδος των επιτοκίων περιορίζει περαιτέρω τα περιθώρια παρέμβασης.
«Οι ηγέτες της ΕΕ βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δεύτερο ενεργειακό σοκ μέσα σε τέσσερα χρόνια, αυτή τη φορά με υψηλότερο δημόσιο χρέος και αυξημένο κόστος δανεισμού», δήλωσε η Ελίζ Βιαντέρ, ερευνήτρια στο Centre for European Reform.
Τα μέτρα που εξετάζει η ΕΕ
Οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 2022, σύμφωνα με στοιχεία του ICE Futures Europe.
Η Κομισιόν εξετάζει την επέκταση των κοινών προμηθειών ενέργειας, την αναβολή κλιματικού κανόνα για το μεθάνιο στις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και την παράταση της κρατικής στήριξης προς τις βιομηχανίες που πλήττονται περισσότερο. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά δεν αναμένεται να μειώσουν άμεσα τις τιμές, καθώς η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, δήλωσε ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την επιβολή ανώτατου ορίου στην τιμή του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, έχει προτείνει σημαντική μείωση των φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια, χωρίς να είναι σαφές αν υπάρχουν οι αναγκαίοι πόροι.
Σύμφωνα με προσχέδιο συμπερασμάτων που είδε το Bloomberg, οι ηγέτες της ΕΕ θα ζητήσουν από την Κομισιόν πρόσθετα μέτρα για τη βραχυπρόθεσμη αντιμετώπιση των υψηλών τιμών. Παράλληλα, στη συνάντηση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας αναμένεται να εξεταστεί η ταχεία διάθεση αποθεμάτων ντίζελ στην αγορά, στο πλαίσιο της δέσμευσης των χωρών της G7.
Στο τραπέζι η φορολόγηση των υπερκερδών
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει επίσης την επιβολή πανευρωπαϊκού φόρου στα έκτακτα κέρδη των ενεργειακών εταιρειών, κατά το πρότυπο της «εισφοράς αλληλεγγύης» που εφαρμόστηκε το 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Το προηγούμενο μέτρο προέβλεπε ουσιαστικά φόρο 33% στα υπερκέρδη, ενώ είχε επιβληθεί και ανώτατο όριο εσόδων σε ορισμένους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας.
Μια νέα παρέμβαση θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις μεταξύ των κρατών-μελών. Υπάρχουν επίσης ανησυχίες ότι θα αποθαρρύνει επενδύσεις στα διυλιστήρια, τα οποία είναι κρίσιμα για την τροφοδοσία των καταναλωτών και της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Οι διαφωνίες για το σύστημα εμπορίας ρύπων
Τα κράτη-μέλη παραμένουν διχασμένα για το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS). Η Ισπανία, η Ολλανδία και οι σκανδιναβικές χώρες θεωρούν ότι συμβάλλει στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στις τεχνολογίες αιχμής, ενώ άλλες κυβερνήσεις εκτιμούν ότι αυξάνει το κόστος για τη βιομηχανία.
Η Τζόρτζια Μελόνι και ο πρωθυπουργός της Τσεχίας, Αντρέι Μπάμπις, ζητούν να αναβληθεί η επέκταση του συστήματος, που έχει προγραμματιστεί για το 2028 και θα καλύπτει τη θέρμανση των κτιρίων και τις οδικές μεταφορές. Παράλληλα, επιχειρηματικές ενώσεις ζητούν καλύτερη ευθυγράμμιση του ETS με τους στόχους ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.
Η ανάγκη για μακροπρόθεσμες λύσεις
Η αποκλιμάκωση των τιμών δεν μπορεί να βασιστεί μόνο σε προσωρινά μέτρα, σύμφωνα με τον Σιμόνε Ταλιαπιέτρα, αναπληρωτή διευθυντή του ερευνητικού ινστιτούτου Bruegel. Όπως σημειώνει, απαιτούνται διαρθρωτικές παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων η βαθύτερη ενοποίηση του ευρωπαϊκού συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας.
«Χωρίς ισχυρή πολιτική κατεύθυνση από τους ηγέτες της ΕΕ προς αυτή την κατεύθυνση, δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος», πρόσθεσε.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ «λυγίζει» Bitcoin και διεθνή χρηματιστήρια – Στάση αναμονής από Fed
- Μητσοτάκης από Σύνοδο Κορυφής: Ζητά ευρωπαϊκά μέτρα για την ακρίβεια στην ενέργεια – «Δεν θα δεχθούμε περικοπές σε αγρότες και συνοχή»
- Η «μητέρα όλων των βομβών» κατά του Ιράν; Το απόρρητο σχέδιο του Πενταγώνου για πλήγματα σε πυρηνικά και ενέργεια
