Η ΕΕ «ξεκλειδώνει» τη συμφωνία με τις ΗΠΑ μετά τη στροφή Τραμπ στη Γροιλανδία
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση επανεκκινεί τη διαδικασία κύρωσης της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ μετά την αναδίπλωση Τραμπ στο ζήτημα της Γροιλανδίας.
- Το trade deal ΕΕ–ΗΠΑ παραμένει αμφιλεγόμενο, λόγω άνισων δασμών και της επιμονής της Ουάσιγκτον σε αλλαγές στους ευρωπαϊκούς κανόνες τεχνολογίας.
- Παρά τις αντιδράσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι Βρυξέλλες βλέπουν τη συμφωνία ως κρίσιμο εργαλείο σταθερότητας στις διατλαντικές σχέσεις.
Προσεκτικά βήματα επανεκκίνησης στις εμπορικές σχέσεις της με τις ΗΠΑ κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την αιφνίδια αναδίπλωση του Ντόναλντ Τραμπ στο θέμα της Γροιλανδίας.
Η Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποφάσισε την Τετάρτη να ξεπαγώσει τη διαδικασία κύρωσης της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ, η οποία είχε «παγώσει» τον περασμένο μήνα. Η ψηφοφορία που είχε ακυρωθεί επανέρχεται στο τραπέζι και, σύμφωνα με τον πρόεδρο της επιτροπής Μπέρντ Λάνγκε, θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί στις 24 Φεβρουαρίου.
Ενστάσεις από την ολομέλεια
Τίποτα, ωστόσο, δεν θεωρείται δεδομένο. Ακόμη και αν η συμφωνία περάσει από την επιτροπή, θα χρειαστεί να εξασφαλίσει πλειοψηφία στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – και εκεί οι αντιστάσεις παραμένουν ισχυρές. Ευρωβουλευτές από Αριστερά και Πράσινους χαρακτηρίζουν τη συμφωνία «υποχώρηση απέναντι στον εκβιασμό Τραμπ», ενώ συντηρητικοί επιμένουν στην οικονομική αναγκαιότητα.
Η συμφωνία είχε τεθεί σε αναστολή όταν Ευρωπαίοι νομοθέτες κατηγόρησαν τον Τραμπ για «εκβιαστική» στάση, μετά τις απειλές του να επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες έως ότου παραχωρήσουν τη Γροιλανδία, έδαφος της Δανίας. Η υπαναχώρηση του Αμερικανού προέδρου από αυτή τη γραμμή ήταν αρκετή για να πείσει την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μετσόλα, να εισηγηθεί την επανεκκίνηση. «Η σταθερότητα στις εμπορικές σχέσεις είναι προτεραιότητα», δήλωσε η Μετσόλα.
Η εμπορική συμφωνία είχε κλειδώσει κατ’ αρχήν τον Ιούλιο του 2025.
Προέβλεπε σχεδόν πλήρη άρση των ευρωπαϊκών δασμών σε αμερικανικά προϊόντα (αγροτικά, αυτοκίνητα, τεχνολογία), με αντάλλαγμα την αποδοχή από την ΕΕ δασμού 15% στις περισσότερες εξαγωγές της προς τις ΗΠΑ και ενός βαρέος φόρου 50% σε χάλυβα και αλουμίνιο.
- Οικονομικές επιπτώσεις: Οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς ΗΠΑ (αξίας 500 δισ. ευρώ ετησίως) θα δεχθούν πλήγμα 7-10% σε κλάδους όπως αυτοκινητοβιομηχανία και μέταλλα, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
- Πλεονεκτήματα ΗΠΑ: Πλήρης πρόσβαση σε 450 εκατ. καταναλωτές, ενίσχυση ελλείμματος ΕΕ-ΗΠΑ (150 δισ. ευρώ).
- Γεωπολιτικός παράγοντας: Υπεράσπιση ως «αναγκαίο κακό» για διατήρηση αμερικανικής στήριξης στην Ουκρανία.
Η άδικη αυτή ισορροπία προκάλεσε έντονη κριτική εντός Ευρώπης. Παρ’ όλα αυτά, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και ηγέτες όπως ο Μακρόν υπερασπίστηκαν τη συμφωνία ως τρόπο σταθεροποίησης με τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο – και διατήρησης της εύνοιας Τραμπ στο ουκρανικό μέτωπο.
Προκλήσεις πριν και μετά τη Γροιλανδία
Ακόμη και πριν το ζήτημα της Γροιλανδίας, η συμφωνία δεν είχε πολύ ομαλή εξέλιξη. Ομάδα ευρωβουλευτών ήταν εξαρχής αντίθετη, ενώ οι αντιδράσεις κλιμακώθηκαν όταν οι ΗΠΑ επέκτειναν τον δασμό 50% στα μέταλλα σε εκατοντάδες επιπλέον προϊόντα. Η απαίτηση της Ουάσιγκτον για αλλαγές στους ευρωπαϊκούς κανόνες τεχνολογίας (π.χ. AI ρυθμίσεις) ως αντάλλαγμα για χαλάρωση δασμών, έριξε κι άλλο λάδι στη φωτιά.
Με άλλα λόγια, η επανεκκίνηση είναι γεγονός – αλλά το τελικό αποτέλεσμα παραμένει ανοιχτό. Σε μια διατλαντική σχέση που δοκιμάζεται συνεχώς από δασμούς, τεχνολογία και γεωπολιτική, το εμπόριο εξακολουθεί να είναι τόσο εργαλείο σταθερότητας όσο και πεδίο σύγκρουσης.
