Η Ελλάδα και το γεωπολιτικό χάος
Σε στιγμές όπως αυτές που βιώνουμε την τελευταία εβδομάδα φαίνεται σε ποιον βαθμό μια χώρα μπορεί να διαβάσει σωστά τις γεωπολιτικές εξελίξεις και να αντιδράσει με υπευθυνότητα και σύνεση.
Και μπορεί από αυτήν εδώ τη στήλη να ασκούμε συχνά κριτική στον τρόπο με τον οποίο το ελληνικό κράτος δυσκολεύεται να εκσυγχρονιστεί και το πολιτικό σύστημα να βρει πεδία συναινέσεων. Σε ό,τι αφορά όμως την τρέχουσα γεωπολιτική κρίση με το Ιράν, φαίνεται πως το σύστημα λειτουργεί με επάρκεια.
Κατ’ αρχάς στο εξωτερικό πεδίο, η ελληνική κυβέρνηση κινήθηκε άμεσα ώστε να ενισχύσει την αμυντική προστασία ολόκληρης της Κύπρου, στέλνοντας δυο φρεγάτες και δύο ζεύγη F-16 για να ενισχύσουν την αεράμυνα της Μεγαλονήσου. Παράλληλα, οι συντονισμένες κινήσεις με συμμάχους όπως η Γαλλία, η Αίγυπτος και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποδεικνύουν ότι η χώρα θεωρείται πλέον αξιόπιστος και ουσιαστικός επιχειρησιακός παίκτης στην περιοχή.
Η Ελλάδα γνωρίζει ότι στις περίπλοκες εποχές που ζούμε δεν υπάρχουν «ναι μεν αλλά», ούτε περιθώρια για γεωπολιτικούς ακτιβισμούς. Προφανώς δεν θα συμμετάσχει στις στρατιωτικές επιχειρήσεις απέναντι στο καθεστώς του Ιράν. Προφανώς όμως θα προσφέρει τις διευκολύνσεις που απορρέουν από τις διεθνείς συμφωνίες και τις συμμαχικές της υποχρεώσεις. Από εκεί και πέρα, η σοβαρότητα και η αποφασιστικότητα μιας χώρας αξιολογούνται προσεκτικά τόσο από συμμάχους όσο και από αντιπάλους. Και αυτό δεν είναι καθόλου αμελητέο, ειδικά στις ασταθείς εποχές που διανύουμε.
Υπάρχει όμως και το εσωτερικό μέτωπο. Ίσως είναι από τις λίγες φορές που κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση επέδειξαν αντανακλαστικά σοβαρότητας, εκπέμποντας ένα μήνυμα ενότητας και συνεννόησης για την κρισιμότητα των στιγμών.
Η εικόνα του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Νίκου Ανδρουλάκη να συζητούν στο γραφείο του πρωθυπουργού στη Βουλή —παρά την ένταση των τελευταίων ημερών, που τροφοδοτείται και από τις εξελίξεις στη δίκη των υποκλοπών— δείχνει ότι τουλάχιστον οι βασικές συστημικές δυνάμεις της χώρας αντιλαμβάνονται τις δυσκολίες και τις παγίδες που κρύβει η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα. Μακάρι να επέδειχναν την ίδια υπευθυνότητα και άλλες πολιτικές δυνάμεις και να μην θυσίαζαν την υπεύθυνη ενημέρωση στον βωμό μιας αέναης αντιπολιτευτικής τακτικής. Σε περιόδους διεθνούς έντασης, ο δημόσιος λόγος οφείλει να σταθμίζει τις λέξεις του, καθώς η εσωτερική πόλωση δεν βοηθά μια χώρα που καλείται να κινηθεί μέσα σε ένα ιδιαίτερα ασταθές περιβάλλον.
Η Ελλάδα έχασε τεράστιο έδαφος στο οικονομικό πεδίο την τελευταία δεκαπενταετία. Δεν πρέπει όμως να χάσει και τον σημαντικό γεωπολιτικό ρόλο που της επιφυλάσσει η γεωγραφία της εδώ και αιώνες. Και ευτυχώς, οι βασικές αποφάσεις και οι θεμελιώδεις παραδοχές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής φαίνεται να γίνονται αποδεκτές από όλα τα κόμματα που άσκησαν εξουσία τις τελευταίες δεκαετίες. Είναι ένα σημαντικό κεκτημένο, που συχνά περνά απαρατήρητο μέσα στον θόρυβο της καθημερινής πολιτικής αντιπαράθεσης — αλλά σε στιγμές σαν τις σημερινές αποδεικνύεται πολύτιμο.
