Η ελπιδοφόρα «παρενέργεια» που παρατηρήθηκε στα φάρμακα για διαβήτη και απώλεια βάρους

• Μελέτη της Cleveland Clinic σε 10.000 ασθενείς έδειξε ότι όσοι λάμβαναν αγωγή GLP-1 με καρκίνο είχαν μικρότερη πιθανότητα η νόσος να προχωρήσει σε στάδιο 4.
• Ο κίνδυνος μετάστασης μειώθηκε κατά 50% στον καρκίνο του πνεύμονα και κατά 43% στον καρκίνο του μαστού, σε σύγκριση με άλλες αντιδιαβητικές θεραπείες.
• Αν και τα ευρήματα είναι πρώιμα, οι επιστήμονες εξετάζουν πώς τα φάρμακα αυτά «κόβουν» την ενέργεια των καρκινικών κυττάρων και ενισχύουν το ανοσοποιητικό.

Ο κατάλογος με τα οφέλη υγείας των φαρμάκων της κατηγορίας GLP-1 μεγαλώνει διαρκώς. Φάρμακα που σχεδιάστηκαν αρχικά για τον διαβήτη και την παχυσαρκία, όπως τα Ozempic και Wegovy (σεμαγλουτίδη), αλλά και το Zepbound (τιρζεπατίδη), έχουν ήδη λάβει διευρυμένες εγκρίσεις για τη μείωση του κινδύνου καρδιακών παθήσεων, την προστασία των νεφρών και την αντιμετώπιση της υπνικής άπνοιας. Τώρα, μια νέα έρευνα από την Cleveland Clinic, η οποία θα παρουσιαστεί στο ετήσιο συνέδριο της American Society of Clinical Oncology (ASCO), προσθέτει ένα ακόμη πιθανό ορόσημο: την επιβράδυνση της εξέλιξης του καρκίνου.

Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε ιατρικά δεδομένα από περισσότερους από 10.000 ασθενείς που είχαν διαγνωστεί με καρκίνο σε στάδιο 1, 2 ή 3 (μαστού, παχέος εντέρου, νεφρού, ήπατος, πνεύμονα, παγκρέατος και προστάτη). Συγκρίνοντας αυτούς που ξεκίνησαν να λαμβάνουν φάρμακα GLP-1 μετά τη διάγνωσή τους, με εκείνους που έλαβαν μια άλλη κατηγορία φαρμάκων (αναστολείς DPP-4), τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά.

Ελπιδοφόρα ευρήματα σε πνεύμονα και μαστό

Σε όλους σχεδόν τους τύπους καρκίνου που εξετάστηκαν, με μοναδική εξαίρεση τον καρκίνο του νεφρού, οι ασθενείς που λάμβαναν GLP-1 είχαν μικρότερη πιθανότητα μετάστασης. Στατιστικά σημαντική, ωστόσο, ήταν η μείωση σε τέσσερις μορφές: στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα, στον καρκίνο του μαστού, στο παχύ έντερο και στο ήπαρ.

Τις μεγαλύτερες μειώσεις εμφάνισαν ο καρκίνος του πνεύμονα και του μαστού. Συγκεκριμένα, οι ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα που βρίσκονταν υπό αγωγή GLP-1 είχαν 50% μικρότερες πιθανότητες να δουν τη νόσο να προχωρά στο στάδιο 4, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τον καρκίνο του μαστού διαμορφώθηκε στο εντυπωσιακό 43%.

Ο βιολογικός μηχανισμός και η επόμενη μέρα

Παρά τα θετικά μηνύματα, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η μελέτη είναι παρατηρησιακή. Αυτό σημαίνει ότι, προς το παρόν, δεν μπορεί να αποδείξει πλήρως την αιτία και το αποτέλεσμα, κάτι που θα απαιτήσει αυστηρές, τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές.

Ωστόσο, η έρευνα δίνει κρίσιμα στοιχεία για το πώς τα φάρμακα τύπου Ozempic και Wegovy μπορεί να δρουν κατά των όγκων. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, εφόσον τα καρκινικά κύτταρα διαθέτουν υποδοχείς GLP-1, τα φάρμακα αυτά ίσως παρεμβαίνουν στη διαδικασία της γλυκόλυσης, κόβοντας πρακτικά την «παροχή ενέργειας» στον όγκο. Παράλληλα, ενδέχεται να τροποποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα, ενισχύοντας τα Τ-κύτταρα που καταπολεμούν τον καρκίνο και μειώνοντας τη φλεγμονή, η οποία αποτελεί βασικό «καύσιμο» για την ανάπτυξη των νεοπλασιών.

Όπως καταλήγουν οι ειδικοί, αν και είναι πολύ νωρίς για να προταθούν τα GLP-1 ως πρώτη γραμμή αντικαρκινικής θεραπείας, τα δεδομένα επιβεβαιώνουν τουλάχιστον ένα πράγμα: η χρήση τους (για απώλεια βάρους ή διαβήτη) είναι απολύτως ασφαλής για όσους υποβάλλονται ταυτόχρονα σε ογκολογικές θεραπείες.