Η κίνηση «κλειδί» του Ακίο Τογίοντα – Πώς η εξαγορά της Toyota Industries επανασχεδιάζει τον όμιλο
- Η στρατηγική εξαγορά της Toyota Industries και οι επιπτώσεις στη δομή του ομίλου Toyota Motor
- Ο ρόλος του Ακίο Τογιόντα στην αναδιάρθρωση και το debate για την εταιρική διακυβέρνηση στην Ιαπωνία
- Η σύγκρουση με την Elliott Investment Management και το μήνυμα προς τους ακτιβιστές επενδυτές
Για τον Ακίο Τογιόντα, η σχεδόν βέβαιη – και ενδεχομένως μεγαλύτερη στην ιστορία της Ιαπωνίας – εξαγορά της Toyota Industries δεν είναι απλώς μια επιχειρηματική κίνηση. Είναι μια στρατηγική αναδιάταξη ισχύος που επανακαθορίζει το κέντρο βάρους του ομίλου Toyota Motor, ενισχύει τον ρόλο της ιδρυτικής οικογένειας και κλείνει ένα πολύμηνο μπρα-ντε-φερ με το αμερικανικό activist fund Elliott Investment Management.
Η Elliott, από τα πλέον επιθετικά επενδυτικά κεφάλαια διεθνώς, πίεσε για υψηλότερο τίμημα, οδηγώντας την Toyota να βελτιώσει δύο φορές την προσφορά της. Τελικά συμφώνησε να πουλήσει τις μετοχές της στα 20.600 γεν ανά μετοχή, αποτιμώντας την εταιρεία στα 6,7 τρισ. γεν (περίπου 43 δισ. δολάρια Σιγκαπούρης), αποδεχόμενη ποσό χαμηλότερο από τις αρχικές της απαιτήσεις.
Η ιδιωτικοποίηση της Toyota Industries – της εταιρείας που ίδρυσε το 1926 ο Σακίτσι Τογιόντα κατασκευάζοντας υφαντουργικούς αργαλειούς και από την οποία γεννήθηκε αργότερα η αυτοκινητοβιομηχανία – παρουσιάζεται από τη διοίκηση ως βήμα αναζωογόνησης. Στόχος, σύμφωνα με το σκεπτικό του Δ.Σ., είναι να επιταχυνθεί η μετάβαση του ομίλου στη νέα εποχή της κινητικότητας, να ενισχυθούν οι συνέργειες και να απλοποιηθεί το περίπλοκο πλέγμα συμμετοχών.
Μεταρρύθμιση ή ανασυγκέντρωση ισχύος;
Οι επικριτές, ωστόσο, βλέπουν μια διαφορετική εικόνα: μια κίνηση εδραίωσης επιρροής της οικογένειας Τογιόντα σε μια περίοδο που η ιαπωνική κυβέρνηση πιέζει για διάλυση των διασταυρούμενων συμμετοχών (cross-shareholdings) και μεγαλύτερη διαφάνεια στην εταιρική διακυβέρνηση.
Παρότι η ιδρυτική οικογένεια κατέχει λιγότερο από 0,2% της Toyota Motor χωρίς ειδικά δικαιώματα ψήφου, διατηρεί διαχρονικά ισχυρή επιρροή στη διοίκηση. Ο 69χρονος Ακίο Τογιόντα, εγγονός του ιδρυτή και σημερινός πρόεδρος του ομίλου, έχει ταυτίσει το όνομά του με τη διεθνή εκτόξευση της Toyota, η οποία παραμένει για έκτη συνεχόμενη χρονιά η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία παγκοσμίως.
Η υπόθεση αυτή αποτελεί κρίσιμο τεστ όχι μόνο για την Toyota, αλλά και για το ευρύτερο ιαπωνικό επιχειρηματικό μοντέλο. Σε μια εποχή που τα παραδοσιακά keiretsu αποδομούνται και οι ακτιβιστές επενδυτές ενισχύουν την επιρροή τους, η κίνηση Τογιόντα μπορεί να λειτουργήσει ως προηγούμενο για το πώς οι ιδρυτικές οικογένειες επιχειρούν να διατηρήσουν ρόλο σε ομίλους-κολοσσούς.
Το τι θα ακολουθήσει παραμένει ανοιχτό. Η Toyota Industries έχει δεσμευθεί να αποχωρήσει από τη μετοχική της συμμετοχή στην Toyota Motor, ενώ αναλυτές εξετάζουν σενάρια αναδιάρθρωσης που θα μπορούσαν να την οδηγήσουν πιο κοντά σε δομή holding.
Ο ίδιος ο Τογιόντα, πάντως, έχει συνοψίσει τη φιλοσοφία του με μια φράση που ίσως εξηγεί την κίνηση καλύτερα από κάθε οικονομικό μοντέλο: «Αν δεν αναλάβεις δράση, δεν μπορείς να δημιουργήσεις το μέλλον».
