Η κλιματική κρίση έχει ονόματα και περιουσίες: Τι δείχνει η νέα έκθεση της Oxfam για τους υπερπλούσιους

• Το πλουσιότερο 1% και ειδικά το 0,1% ευθύνεται δυσανάλογα για την εξάντληση του παγκόσμιου carbon budget.

• Η κλιματική κρίση δεν είναι ζήτημα ατομικής κατανάλωσης, αλλά συγκέντρωσης οικονομικής και παραγωγικής ισχύος.

• Η Oxfam ζητά στοχευμένες πολιτικές κατά των πλουσιότερων ρυπαντών ως βασική λύση για το κλίμα και την ανισότητα.

Σε λιγότερο χρόνο απ’ όσο χρειάζεται για να αρχίσει να ξεθωριάζει μια πρωτοχρονιάτικη υπόσχεση, οι πλουσιότεροι άνθρωποι του πλανήτη είχαν ήδη εξαντλήσει το ετήσιο «μερίδιό» τους σε εκπομπές άνθρακα.

Και δεν πρόκειται για μεταφορά λόγου. Σύμφωνα με νέα ανάλυση του Oxfam Foundation, το πλουσιότερο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού ξεπέρασε το «δίκαιο» μερίδιό του στις ετήσιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μόλις 10 ημέρες μετά την έναρξη του έτους.

Ο παγκόσμιος «προϋπολογισμός άνθρακα» βασίζεται στην ποσότητα CO₂ που μπορεί συνολικά να εκπέμψει η ανθρωπότητα ώστε η αύξηση της θερμοκρασίας να παραμείνει εντός του ορίου των 1,5 βαθμών Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Σύμφωνα με την Oxfam, οι εκπομπές CO₂ του πλουσιότερου 1% μέσα σε μόλις ένα έτος αναμένεται να προκαλέσουν περίπου 1,3 εκατομμύρια θανάτους που σχετίζονται με την υπερβολική ζέστη έως το τέλος του 21ου αιώνα.

«Για να παραμείνουμε εντός του ορίου του 1,5 βαθμού, το πλουσιότερο 1% θα πρέπει να μειώσει τις εκπομπές του κατά 97% έως το 2030», αναφέρεται στο δελτίο Τύπου της μελέτης.

Την ίδια στιγμή, στο πλουσιότερο 0,1% χρειάστηκαν μόλις τρεις ημέρες —έως τις 3 Ιανουαρίου— για να εξαντλήσει το ετήσιο μερίδιό του. Άλλη πρόσφατη έκθεση της Oxfam, βασισμένη σε δεδομένα του Stockholm Environment Institute, διαπιστώνει ότι το πλουσιότερο 0,1% των ανθρώπων παράγει μέσα σε μία ημέρα περισσότερες εκπομπές CO₂ απ’ όσες παράγει το φτωχότερο 50% του παγκόσμιου πληθυσμού σε ολόκληρο έτος.

«Αν όλοι εξέπεμπαν ρύπους όπως το πλουσιότερο 0,1%, ο παγκόσμιος προϋπολογισμός άνθρακα θα εξαντλούνταν σε λιγότερο από τρεις εβδομάδες», προειδοποιεί η Oxfam.

Τα εξοργιστικά αυτά στοιχεία δεν αφορούν απλώς ατομικές καταναλωτικές επιλογές, αλλά αποτυπώνουν την οικονομική ισχύ. Από το 2024, το πλουσιότερο 1% κατέχει περισσότερο πλούτο από το 95% της ανθρωπότητας — όχι μόνο σε μετρητά, αλλά μέσω της ιδιοκτησίας πανίσχυρων περιουσιακών στοιχείων, όπως πολυεθνικές εταιρείες και ακίνητη περιουσία μεγάλης κλίμακας.

Το πραγματικό πρόβλημα, με άλλα λόγια, δεν είναι το «δάχτυλο» προς τον μεμονωμένο καταναλωτή. Η παγκόσμια οικονομία έχει οικοδομηθεί πάνω σε ένα μοντέλο μαζικής υπερκατανάλωσης που οδηγεί ταχύτατα τον πλανήτη σε οικολογική κατάρρευση — με τους πλουσιότερους να αποκομίζουν τεράστια κέρδη. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2019, ανάλυση της The Guardian έδειξε πως μόλις 20 εταιρείες ορυκτών καυσίμων ευθύνονται για το 35% όλων των εκπομπών CO₂ και μεθανίου από το 1965.

Η αποτροπή της περιβαλλοντικής κατάρρευσης, συνεπώς, προϋποθέτει μια δύσκολη αλλά αναπόφευκτη σύγκρουση με μερικούς από τους πλουσιότερους ανθρώπους του κόσμου και τις ισχυρές επιχειρήσεις που θεμελίωσαν τις περιουσίες τους.

«Ξανά και ξανά, η έρευνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις έχουν έναν ξεκάθαρο και απλό δρόμο για να μειώσουν δραστικά τις εκπομπές και να αντιμετωπίσουν την ανισότητα: στοχεύοντας τους πλουσιότερους ρυπαντές», δήλωσε η υπεύθυνη πολιτικής της Oxfam για την κλιματική αλλαγή, Nafkote Dabi. «Περιορίζοντας την ακραία κλιματική απερισκεψία των υπερπλουσίων, οι παγκόσμιοι ηγέτες έχουν την ευκαιρία να επαναφέρουν τον κόσμο στην τροχιά των κλιματικών στόχων και να δημιουργήσουν καθαρό όφελος για τους ανθρώπους και τον πλανήτη».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Η «δεκάλεπτη μέθοδος» του Στιβ Τζομπς που ενισχύει τη δημιουργικότητα και τη μνήμη
• Οι πλουσιότεροι Έλληνες κερδίζουν 4,6 φορές παραπάνω από τους φτωχούς – Οι 10 χώρες με τη μεγαλύτερη ανισότητα
• Άμπιγκεϊλ Ντίσνεϋ: «Όποιος δεν μπορεί να ζήσει με 999 εκατ. είναι ψυχοπαθής» – Ηχηρό κάλεσμα για φορολόγηση δισεκατομμυριούχων