Η στρατηγική ως τρόπος σκέψης: Το αόρατο πλεονέκτημα των επιχειρήσεων που ξεχωρίζουν
Από την Δήμητρα Λεμούσια, CEO, Elev8 Hub
Στη σύγχρονη αγορά, η λέξη στρατηγική χρησιμοποιείται σχεδόν παντού: σε επιχειρηματικά πλάνα, σε marketing καμπάνιες, ακόμη και σε προσωπικές αποφάσεις επαγγελματικής εξέλιξης. Παρ’ όλα αυτά, ελάχιστοι κατανοούν σε βάθος τι πραγματικά σημαίνει και ακόμα λιγότεροι τη χρησιμοποιούν ουσιαστικά. Η στρατηγική δεν είναι απλώς ένα σύνολο στόχων, αλλά είναι μια συγκεκριμένη, σταθερή και συνειδητή νοοτροπία που διαπερνά κάθε επιχειρηματική απόφαση.
Το να σκέφτεται κανείς στρατηγικά σημαίνει να μπορεί να δει τη συνολική εικόνα. Να κατανοεί τη θέση της επιχείρησης στην αγορά, να προβλέπει μετατοπίσεις και να τοποθετεί κάθε ενέργεια μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προοπτικής. Δεν πρόκειται για “θεωρητική πολυτέλεια” ή “εταιρικό jargon”. Αντίθετα, είναι το πιο απτό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που μπορεί να έχει μια σύγχρονη επιχείρηση.
Πολλές φορές, τα μεγαλύτερα λάθη δεν γίνονται από έλλειψη δράσης, αλλά από υπερβολική κίνηση χωρίς κατεύθυνση. Η αγορά είναι γεμάτη επιχειρήσεις που επενδύουν σε ψηφιακά εργαλεία, νέα προϊόντα, τμήματα marketing και επικοινωνίας όλα χωρίς έναν σαφή και εσωτερικά καταγεγραμμένο στρατηγικό χάρτη. Το αποτέλεσμα; Αποσπασματική ανάπτυξη, χαμηλή αποδοτικότητα και συχνά, αποτυχία ευθυγράμμισης με την ταυτότητα του brand.
Η στρατηγική δεν προσφέρει απλώς στόχους. Προσφέρει δομή σκέψης. Είναι ο μηχανισμός που επιτρέπει σε έναν οργανισμό να ξεχωρίσει τι είναι σημαντικό από το τι είναι απλώς επίκαιρο. Είναι εκείνη η “εσωτερική φωνή” που ρωτά: «Γιατί το κάνουμε αυτό;», «Πώς αυτό εξυπηρετεί τον σκοπό μας;», «Ποιο είναι το επόμενο λογικό μας βήμα;»
Η ικανότητα να θέτει κανείς τις σωστές ερωτήσεις είναι συχνά πιο κρίσιμη από τις ίδιες τις απαντήσεις. Και σε αυτό το σημείο βρίσκεται η ουσία της στρατηγικής καθοδήγησης: όχι στο να παρέχει έτοιμες λύσεις, αλλά στο να βοηθά τον οργανισμό να ξεκαθαρίσει τη σκέψη του. Η συμβουλευτική, όταν δεν περιορίζεται στην τεχνική υποστήριξη, λειτουργεί ως καταλύτης για βαθύτερη κατανόηση, συνειδητές επιλογές και βιώσιμη εξέλιξη.
Η στρατηγική ωριμότητα δεν συνδέεται απαραίτητα με το μέγεθος της επιχείρησης ή τον κύκλο εργασιών της. Συνδέεται με την ικανότητα να λειτουργεί με συνέπεια, να επανεκτιμά την πορεία της, να προσαρμόζεται με επίγνωση και να διατηρεί καθαρό τον πυρήνα της. Όταν μια επιχείρηση λειτουργεί στρατηγικά, δεν χρειάζεται να “δοκιμάζει” ασταμάτητα νέα πράγματα αλλά να επενδύει με σωστή και μεθοδευμένη πρόθεση.
Μια ακόμη συχνή παρανόηση είναι η ταύτιση της στρατηγικής με το “scale”. Ωστόσο, η στρατηγική δεν αφορά μόνο την ανάπτυξη. Αφορά και την επιβίωση, τη σταθερότητα, την εσωτερική συνοχή και την ετοιμότητα για αλλαγή. Μια καλά σχεδιασμένη στρατηγική μπορεί να είναι εξίσου πολύτιμη σε περιόδους κρίσης όσο και σε φάσεις επέκτασης. Εξάλλου η σωστή στρατηγική είναι αυτή που θα σε κάνει να αναγεννηθείς από τις στάχτες σου μετά από μια κρίση.
Παράλληλα, η στρατηγική σκέψη δεν περιορίζεται στο ανώτερο management. Αντιθέτως, όταν καλλιεργείται ως κουλτούρα, μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί ολόκληρη η επιχείρηση. Από τη λήψη αποφάσεων μέχρι την καθημερινή επικοινωνία, η στρατηγική ματιά ενισχύει τη συνέπεια, μειώνει τη σύγχυση και δίνει σε κάθε μέλος της ομάδας έναν πιο καθαρό προσανατολισμό.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι δεν υπάρχει “μία σωστή στρατηγική”. Υπάρχει όμως ένας σωστός τρόπος να προσεγγίσει κανείς τη διαδικασία: με ανοιχτό βλέμμα, ειλικρίνεια και ξεκάθαρη σκέψη. Και αυτή η στάση είναι που ξεχωρίζει τις επιχειρήσεις που αντιδρούν στην αγορά, από εκείνες που την κατευθύνουν.
Η στρατηγική δεν είναι ένας στατικός χάρτης. Είναι μια διαδικασία δυναμική. Δεν είναι μόνο για τους “μεγάλους παίχτες”. Είναι για κάθε επιχειρηματία που αρνείται να λειτουργήσει στον αυτόματο πιλότο του μυαλού του, και κυρίως, είναι για όσους αντιλαμβάνονται ότι οι αποφάσεις που παίρνουμε σήμερα, διαμορφώνουν το ποιοι θα είμαστε αύριο.
