Ιαπωνία: Πρόωρες εκλογές στις 8 Φεβρουαρίου προκήρυξε η Τακαΐτσι
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σαναέ Τάκαϊτσι, ανακοίνωσε τη διάλυση της Βουλής των Αντιπροσώπων την Παρασκευή, ανοίγοντας τον δρόμο για πρόωρες εκλογές στις 8 Φεβρουαρίου. Η Τάκαϊτσι, η οποία ανέλαβε καθήκοντα μόλις πριν από τρεις μήνες, επιδιώκει να μετατρέψει τη δημοτικότητά της στις δημοσκοπήσεις σε ισχυρή πλειοψηφία στο Κάτω Σώμα.
Η ίδια χαρακτήρισε την απόφαση «εξαιρετικά βαρυσήμαντη», τονίζοντας πως θα «καθορίσει την πορεία της Ιαπωνίας σε συνεργασία με τον λαό». Από τότε που σχημάτισε την κυβέρνησή της τον Οκτώβριο, η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της χώρας απολαμβάνει υψηλά ποσοστά αποδοχής, αν και το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (LDP) υπολείπεται στις δημοσκοπήσεις — γεγονός που καθιστά το εγχείρημά της ριψοκίνδυνο. Οι επερχόμενες εκλογές θα είναι οι δεύτερες μέσα σε δύο χρόνια και θα αποτελέσουν τεστ για τα σχέδιά της να ενισχύσει τις δημόσιες δαπάνες, σε μια περίοδο που το κόστος ζωής παραμένει βασικό ζήτημα για τους ψηφοφόρους.
Η «Θάτσερ» της Ιαπωνίας
Η Τάκαϊτσι, που εξελέγη πρωθυπουργός στις 21 Οκτωβρίου, δήλωσε ότι από την πρώτη μέρα ανησυχούσε επειδή «η κυβέρνησή της δεν είχε ακόμη δοκιμαστεί σε εκλογές όπου ο λαός επιλέγει την εξουσία». «Είναι η Σαναέ Τάκαϊτσι κατάλληλη για πρωθυπουργός; Θέλω να το αποφασίσουν οι ίδιοι οι πολίτες», είπε στη συνέντευξη Τύπου. Η προεκλογική εκστρατεία για την ανάδειξη των 465 βουλευτών της Βουλής των Αντιπροσώπων θα ξεκινήσει στις 27 Ιανουαρίου.
Το κυβερνών κόμμα LDP, που βρίσκεται σχεδόν αδιάλειπτα στην εξουσία από το 1955, κατέχει σήμερα 199 έδρες – συμπεριλαμβανομένων τριών ανεξάρτητων συμμάχων – και διατηρεί την πλειοψηφία χάρη στη συμμαχία του με το κόμμα Japan Innovation. Η Τάκαϊτσι, πολιτική κληρονόμος του πρώην συντηρητικού πρωθυπουργού Σίνζο Άμπε και δηλωμένη θαυμάστρια της Μάργκαρετ Θάτσερ, θεωρείται από τα ιαπωνικά μέσα ενημέρωσης ως η «Σιδηρά Κυρία» της χώρας. Εξελέγη με την υπόσχεση να επαναφέρει την ανάπτυξη μετά από χρόνια στασιμότητας, προωθώντας εκ νέου κρατικές δαπάνες τύπου «Abenomics».
Τους πρώτους μήνες της θητείας της η δημοτικότητα της εκτοξεύθηκε – καμία ιαπωνική κυβέρνηση δεν είχε γνωρίσει τέτοια στήριξη μετά τον Άμπε το 2012. Τον Δεκέμβριο, το υπουργικό της συμβούλιο ενέκρινε αμυντικό προϋπολογισμό-ρεκόρ, ύψους 9 τρισ. γεν (περίπου 57 δισ. δολάρια), εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για την Κίνα, που το Τόκιο περιγράφει ως τη «μεγαλύτερη στρατηγική πρόκληση».
Διπλωματική κρίση με την Κίνα
Οι σχέσεις της με το Πεκίνο επιδεινώθηκαν τον Νοέμβριο, όταν δήλωσε ότι η Ιαπωνία θα μπορούσε να απαντήσει στρατιωτικά σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης κατά της Ταϊβάν – σχόλιο που προκάλεσε έντονη διπλωματική κρίση. Παράλληλα, έχει ενισχύσει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ· κατά την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τον Οκτώβριο, οι δύο ηγέτες εξήραν ο ένας τον άλλον και υπέγραψαν συμφωνία για τα «σπάνια μέταλλα», εγκαινιάζοντας – όπως είπαν – μια «χρυσή εποχή» στις διμερείς σχέσεις.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι, αν και το LDP παραμένει γενικά αντιδημοφιλές, η προσωπική αποδοχή της Τάκαϊτσι κινείται μεταξύ 60% και 80%. Αυτή τη δυναμική θέλει να κεφαλαιοποιήσει, επιδιώκοντας μια ισχυρή αυτοδυναμία που θα της επιτρέψει να εφαρμόσει πιο τολμηρές πολιτικές, σύμφωνα με τον καθηγητή Σεϊτζίρο Τακεσίτα του Πανεπιστημίου της Σιζουόκα. «Θέλει να εδραιώσει τη θέση της ώστε να έχει μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων αργότερα», σημείωσε.
Ωστόσο, οι πρόωρες εκλογές εμπεριέχουν σοβαρούς κινδύνους. Η ηγεσία του κόμματος δοκιμάζεται, με την Τάκαϊτσι να είναι η τέταρτη πρωθυπουργός της Ιαπωνίας μέσα σε πέντε χρόνια, ύστερα από αλλεπάλληλες παραιτήσεις προκατόχων της λόγω σκανδάλων και πτώσης της δημοτικότητας. Ο προκάτοχός της, Σιγκέρου Ισίμπα, είχε επίσης προκηρύξει εκλογές λίγο μετά την ανάληψη της εξουσίας – απόφαση που οδήγησε σε μία από τις χειρότερες ήττες του LDP και στην απώλεια της πλειοψηφίας του στη Βουλή.
Παράλληλα, στον ορίζοντα εμφανίστηκε μια νέα πολιτική απειλή: η Κεντρώα Συμμαχία Μεταρρύθμισης, που σχηματίστηκε την περασμένη εβδομάδα από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και το Κομέιτο, πρώην κυβερνητικό εταίρο του LDP.
Η Τάκαϊτσι υποστήριξε ότι η διάλυση της Βουλής έγινε μόνο αφού «καθιερώθηκε ένα πλήρες σχέδιο» ώστε να μην υπάρξει αναστάτωση στην οικονομική πολιτική ή στις προσπάθειες για συγκράτηση των τιμών. Όπως σημείωσε ο καθηγητής Τζέφρι Κίνγκστον του Πανεπιστημίου Τεμπλ, «η πρωθυπουργός ελπίζει ότι οι πολίτες θα της εμπιστευθούν την υλοποίηση των υποσχέσεών της». Όμως, πρόσθεσε, «η δημοτικότητά της δεν θα μείνει για πάντα τόσο υψηλή — και γι’ αυτό θέλει να εκμεταλλευτεί το πολιτικό της “μήνα του μέλιτος” όσο διαρκεί».
