ΗΠΑ–Ιράν: Deal ή γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή; – Πώς αντιδρούν οι αγορές
- Η Ουάσινγκτον πιέζει για συμφωνία με την Τεχεράνη μέσω μνημονίου 14 σημείων
- Στο επίκεντρο βρίσκονται το πυρηνικό πρόγραμμα, οι κυρώσεις και τα Στενά του Ορμούζ
- Ο Τραμπ δηλώνει ότι «ο πόλεμος θα τελειώσει γρήγορα»
- Το Ιράν εμφανίζεται επιφυλακτικό αλλά συνεχίζει τις διαβουλεύσεις
- Οι αγορές αντιδρούν θετικά στο σενάριο αποκλιμάκωσης
Σε μια εξαιρετικά εύθραυστη ισορροπία μεταξύ διπλωματίας και στρατιωτικής πίεσης κινούνται οι σχέσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, καθώς η Ουάσινγκτον επιδιώκει συμφωνία για αποκλιμάκωση της κρίσης χωρίς να αποσύρει τη στρατιωτική και οικονομική πίεση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, ο Λευκός Οίκος θεωρεί ότι βρίσκεται κοντά σε μια προκαταρκτική συμφωνία με την Τεχεράνη μέσω μνημονίου 14 σημείων, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για ευρύτερες διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Το πλαίσιο της συμφωνίας φέρεται να περιλαμβάνει πάγωμα του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν, άρση αμερικανικών κυρώσεων, αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και σταδιακή αποκλιμάκωση της στρατιωτικής έντασης στην περιοχή.
Πηγές που επικαλείται το Reuters επιβεβαιώνουν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαμεσολάβηση μεταξύ των δύο πλευρών, χωρίς ωστόσο να έχουν δημοσιοποιηθεί επίσημα οι όροι της αμερικανικής πρότασης.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ισμαΐλ Μπαγκαΐ, δήλωσε ότι η πρόταση «εξακολουθεί να εξετάζεται» από την Τεχεράνη και ότι οι ιρανικές θέσεις θα διαβιβαστούν μέσω των Πακιστανών διαμεσολαβητών.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν υποστήριξε ότι η χώρα του επιχειρεί να μετατρέψει την προσωρινή εκεχειρία σε μόνιμο τέλος του πολέμου.
Η αισιοδοξία Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται πάντως ιδιαίτερα αισιόδοξος για την έκβαση των συνομιλιών. Κατά τη διάρκεια τηλε-συγκέντρωσης υπέρ του Ρεπουμπλικανού υποψηφίου κυβερνήτη της Τζόρτζια, Μπερτ Τζόουνς, δήλωσε ότι «ο πόλεμος θα τελειώσει γρήγορα» και επέμεινε ότι «το Ιράν θέλει απεγνωσμένα να κάνει συμφωνία».
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να επιτρέψουν στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, χαρακτηρίζοντας κάτι τέτοιο υπαρξιακή απειλή για τη διεθνή ασφάλεια.
Παράλληλα, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν έχουν υποστεί σοβαρό πλήγμα, δηλώνοντας ότι το ιρανικό ναυτικό έχει ουσιαστικά καταστραφεί.
Την ίδια στιγμή, μέσω της πλατφόρμας Truth Social προειδοποίησε ότι αν η Τεχεράνη δεν αποδεχθεί συμφωνία, «οι βομβαρδισμοί θα ξεκινήσουν ξανά και θα είναι πολύ πιο έντονοι από πριν».
Παρά τις απειλές, οι αγορές επέλεξαν να εστιάσουν στο σενάριο αποκλιμάκωσης. Η Wall Street έκλεισε με ισχυρά κέρδη, ενώ η τιμή του πετρελαίου Brent υποχώρησε σημαντικά, απομακρυνόμενη από τα πρόσφατα υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, ο Τραμπ ανακοίνωσε προσωρινή αναστολή του «Project Freedom», της αμερικανικής επιχείρησης συνοδείας πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, αν και ξεκαθάρισε ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών παραμένει σε ισχύ.
Η ανακοίνωση προκάλεσε ειρωνική αντίδραση από τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος χλεύασε την αμερικανική επιχείρηση μέσω ανάρτησης στα social media.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας, καθώς από την περιοχή διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι έχουν ακινητοποιήσει δεκάδες πλοία που κατευθύνονταν προς ιρανικά λιμάνια, ενώ η CENTCOM ανακοίνωσε ότι αμερικανικές δυνάμεις κατέλαβαν ιρανικό πετρελαιοφόρο στον Κόλπο του Ομάν.
Στο διπλωματικό πεδίο, το Συμβούλιο Ασφαλείας ΟΗΕ πραγματοποίησε κλειστές διαβουλεύσεις μετά από αίτημα του Μπαχρέιν, με αφορμή τις επιθέσεις που αποδίδονται στο Ιράν κατά των Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Τα ΗΑΕ κατήγγειλαν επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και drones, ενώ υποστήριξαν ότι από τα τέλη Φεβρουαρίου έχουν αναχαιτίσει εκατοντάδες πυραύλους και χιλιάδες drones που συνδέονται με την Τεχεράνη.
Από την πλευρά της, η ιρανική αντιπροσωπεία στον ΟΗΕ υποστήριξε ότι η μόνη βιώσιμη λύση είναι ο μόνιμος τερματισμός του πολέμου, η άρση του ναυτικού αποκλεισμού και η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
