Ιράν – ΗΠΑ: Νέα κλιμάκωση με φόντο τα Στενά του Ορμούζ

Η ένταση μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ εισήλθε σε νέα φάση κλιμάκωσης, με την Τεχεράνη να ανακοινώνει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έπειτα από την επίθεση σε εμπορικό πλοίο που έπλεε στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό. Η εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο διατάραξης της ναυσιπλοΐας σε ένα πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου υδρογονανθράκων, ενώ θέτει εκ νέου υπό αμφισβήτηση τη συμφωνία αποκλιμάκωσης που είχαν υπογράψει Ουάσινγκτον και Τεχεράνη στις 17 Ιουνίου.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, ο οποίος διαδραματίζει διαμεσολαβητικό ρόλο στη σύγκρουση, απηύθυνε έκκληση για άμεση αποκλιμάκωση, καλώντας τις δύο πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση.

Η ένταση εξαπλώνεται στον Κόλπο

Η κλιμάκωση δεν περιορίστηκε στα Στενά του Ορμούζ, καθώς γειτονικές χώρες του Κόλπου βρέθηκαν στο στόχαστρο ιρανικών επιθέσεων. Το Κατάρ και η Ιορδανία καταδίκασαν την «επικίνδυνη κλιμάκωση», ενώ στο Μπαχρέιν ήχησαν σειρήνες αεροπορικής επιδρομής. Στη Ντόχα, αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν εκρήξεις και αναχαιτίσεις πυραύλων, με τις αρχές του Κατάρ να επιβεβαιώνουν ότι τα βλήματα αναχαιτίστηκαν.

Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι στόχευσαν αμερικανική αεροπορική βάση στο Κατάρ ως απάντηση στις συνεχιζόμενες αμερικανικές επιθέσεις, ενώ η Ιορδανία ανακοίνωσε ότι τρεις ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν το έδαφός της. Παράλληλα, η Τεχεράνη ανέλαβε την ευθύνη και για επίθεση στο λιμάνι Ντουκμ του Ομάν, υποστηρίζοντας ότι έπληξε εγκαταστάσεις υποστήριξης αμερικανικών αεροπλανοφόρων. Το σουλτανάτο καταδίκασε την ενέργεια, η οποία σημειώθηκε ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με το Ιράν για τη μελλοντική διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Λίγες ώρες νωρίτερα, η Τεχεράνη είχε ανακοινώσει το κλείσιμο των Στενών «μέχρι νεωτέρας», υποστηρίζοντας ότι το εμπορικό πλοίο που αποτέλεσε την αφορμή της κρίσης κινούνταν σε μη εγκεκριμένη διαδρομή.

Το χρονικό της επίθεσης στο M/V GFS Galaxy

Σύμφωνα με την υπηρεσία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO, η οποία υπάγεται στο βρετανικό υπουργείο Άμυνας, η επίθεση έγινε περίπου 17 χιλιόμετρα ανατολικά της χερσονήσου Μουσαντάμ, που ανήκει στο σουλτανάτο του Ομάν, προκαλώντας πυρκαγιά η οποία οδήγησε στην εκκένωσή του από το πλήρωμά του το οποίο επιβιβάστηκε σε σωστική λέμβο.

Το διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για την περιοχή της Μέσης Ανατολής (U.S. Central Command ή CENTCOM) είχε ανακοινώσει νωρίτερα σήμερα ότι εξαπέλυσε νέο κύμα επιθέσεων εναντίον του Ιράν «μετά την απροκάλυπτη επίθεση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης εναντίον του M/V GFS Galaxy, υπό κυπριακή σημαία πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που έπλεε στα Στενά του Ορμούζ».

Στο πλοίο επέβαιναν 11 Ινδοί υπήκοοι και ο ένας από αυτούς φέρεται ως αγνοούμενος, σύμφωνα με την ινδική διπλωματία.

Σύμφωνα παράλληλα με το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν, «από τους 11 Ινδούς υπηκόους στο πλοίο, 10 έχουν διασωθεί μέχρι στιγμής, ενώ ένας Ινδός Υπήκοος φέρεται ως αγνοούμενος».

Σε απάντηση, η CENTCOM ανακοίνωσε ότι διεξήγαγε περίπου 140 πλήγματα εναντίον στρατιωτικών στόχων στο Ιράν, σε έναν τρίτο γύρο πληγμάτων από την Τρίτη, τα οποία είχαν στο στόχαστρο «ιρανικές εγκαταστάσεις πυραύλων και drones, ναυτικά μέσα, αποθήκες πυρομαχικών, δίκτυα επικοινωνίας και θέσεις παράκτιας επιτήρησης».

Ιρανικά μέσα ανέφεραν από την πλευρά τους εκρήξεις σε περιοχές στο νότιο τμήμα της χώρας, μεταξύ των οποίων η Μπαντάρ Αμπάς, η Σιρίκ, η Γιασκ, όπου ένας στρατιωτικός έχασε τη ζωή του, και στη νήσο Κεσμ.

«Το Ιράν έκανε μια κακή επιλογή. Τώρα το πληρώνουν», ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.

Η Τεχεράνη επιμένει στο κλείσιμο των Στενών

«Τα Στενά του Ορμούζ θα κλείσουν μέχρι νεωτέρας και μέχρι να τερματιστούν οι αμερικανικές επεμβάσεις σε αυτήν την περιοχή, κανένα πλοίο δεν θα λάβει άδεια να το διασχίσει», έγραψαν σε ανακοίνωσή τους οι Φρουροί της Επανάστασης, οι οποίοι στη συνέχεια ανακοίνωσαν ότι έπληξαν «δεύτερο πλοίο», χωρίς να διευκρινίσουν περαιτέρω.

«Το στρατηγικό αυτό σημείο διέλευσης είναι πιο σημαντικό από δεκάδες ατομικές βόμβες, και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα το προστατεύσει», δήλωσε ο στρατιωτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, ο Μοχσέν Ρεζαΐ, πρώην επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης.

Η Τεχεράνη επιτρέπει έναν μόνον διάδρομο ναυσιπλοΐας, κατά μήκος των ακτών της, και αποκλείει οποιαδήποτε επιστροφή στην κατάσταση που ίσχυε πριν από τον πόλεμο, όταν η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ ήταν δωρεάν, κάτι το οποίο τελεί υπό αμφισβήτηση από τις ΗΠΑ.

Χθες, Σάββατο, διεξήχθησαν συνομιλίες επί αυτού του ζητήματος ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν, παρουσία αντιπροσωπείας του Κατάρ, άλλης μεσολαβήτριας χώρας. Σύμφωνα με την ιρανική διπλωματία, οι δύο χώρες συμφώνησαν να «συνεχίσουν τις συνομιλίες σε πολιτικό, τεχνικό και νομικό επίπεδο», αλλά η επίθεση με στόχο το σουλτανάτο σήμερα μπορεί να τις αποδυναμώσει.

Οι ΗΠΑ είχαν και πάλι βομβαρδίσει το Ιράν τη νύχτα της Τρίτης προς την Τετάρτη και την επόμενη, αφού επέρριψαν στην Τεχεράνη την ευθύνη για επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων. Σε αντίποινα το Ιράν είχε πλήξει στόχους στο Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ.

Η εκεχειρία καταρρέει, η ένταση κλιμακώνεται

Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη είχαν συμφωνήσει στις 17 Ιουνίου σε ένα πρωτόκολλο αποκλιμάκωσης, το οποίο συνοδευόταν από εκεχειρία και προέβλεπε περίοδο 60 ημερών για την αναζήτηση μιας μόνιμης λύσης στη σύγκρουση. Ωστόσο, η νέα κλιμάκωση των τελευταίων ημερών έχει ουσιαστικά ανατρέψει το κλίμα αποκλιμάκωσης, με τις δύο πλευρές να ανταλλάσσουν εκ νέου στρατιωτικά πλήγματα και σκληρή ρητορική.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η εκεχειρία έχει πλέον «τελειώσει», αποδίδοντας την κατάρρευσή της στις επιθέσεις του Ιράν εναντίον εμπορικών πλοίων, ενώ ο ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, προειδοποίησε το Σάββατο ότι η «εκδίκηση» είναι «αναπόφευκτη» μετά την κηδεία του πατέρα και προκατόχου του, Αλί Χαμενεΐ. Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Τραμπ κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι σχεδιάζει να τον δολοφονήσει και διεμήνυσε ότι οποιαδήποτε τέτοια ενέργεια θα προκαλέσει συντριπτική αμερικανική απάντηση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ορμούζ: Ένας αγνοούμενος μετά την επίθεση στο πλοίο με κυπριακή σημαία – Νέα κλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν
• ΗΠΑ: Νέες κυρώσεις κατά του Ιράν μετά τις επιθέσεις στα Στενά του Ορμούζ – Στο στόχαστρο στενός χρηματοδότης του Χαμενεΐ
• ΗΠΑ-Ιράν: Νέα αμερικανικά πλήγματα, κλειστά τα Στενά του Ορμούζ